Hamas’ta iç seçim tartışmaları devam ediyor: Heniyye, Meşal ve Sinvar en güçlü adaylar

Dün Deyr el-Belah'ta İsrail’in hedef aldığı Hamas’a ait bir binada araştırma yapan Filistinli bir polis (DPA)

Hamas Hareketi’nden bir kaynak, yetkililerin ortaya attığı hareket içi seçimleri erteleme fikrinin Genel Şura Meclisi’nden destek alamadığını söyledi. Kaynağa göre Şura Meclisi, iç seçimlerin tarihini belirlenmeden önce Kahire'de Filistinli gruplar tarafından yapılan genel seçimler konulu toplantının sonuçlarının beklenmesine karar verdi.
 Şarku’l Avsat’a konuşan kaynak, hareket içinde iki ayrı tutum olduğunu, birinin çekişmeli geçmesi beklenen genel seçimlere odaklanılması, diğerinin ise hareket içi seçimlere odaklanılması yönünde olduğunu belirtti. Kaynak ayrıca genel seçimlere odaklanılmasını isteyen tarafın parti içi seçimlere odaklanılmasına karşı çıkarak genellikle Ocak ayında başlayıp Nisan ayında biten ve ertelenmemesi gereken bir son tarih olduğundan seçimlerin zamanında yapılmasını istediğini söyledi. Sonuç olarak söz konusu seçimlerin kısa bir süre zarfında gerçekleşeceğini belirten kaynak, “Hamas kendi bölgelerinde seçim yapar ve her 4 yılda bir genel bir siyasi büro seçer” dedi.
Hamas’ın şu anki yönetimi 2017 yılında seçildi. Bu yılki seçimlerde ise, eski Hamas lideri Halid Meşal'in yeniden sahneye dönme olasılığıyla rekabetin kızışması bekleniyor. Kaynaklar, Meşal isminin hareketin önde gelen isimleri tarafından önerildiğini, ancak sorunun henüz çözülmediğini belirttiler.  Kaynaklar ayrıca isimleri basında yer alan adayların seçimi konusunda bir fikir birliği oluşmadığını da eklediler. Şuan Hamas Siyasi Büro Başkanlığı görevinde olan İsmail Heniyye ise bu göreve aday en iyi isim olmaya devam ederken Hamas Siyasi Büro Başkan Yardımcısı Salih el-Aruri başta olmak üzere bazı isimler başkanlık için Heniyye ile rekabet halinde. Hamas’ın Gazze'deki lideri Yahya Şinvar'ı destekleyen askeri kanat Meşal’i de destekliyor.
Gazze, 4 yılda bir, Batı Şeria, yurt dışı ve cezaevlerinde Hamas iç seçimlerinin yapıldığı 4 bölgeden biri. Son seçimlerde, Hamas’ın Gazze lideri Yahya Sinvar'ın siyasi büroya dahil olmasının ardından askeri kanat, Genel Siyasi Büro içindeki karar alma pozisyonuna yükselmeyi başardı. Sinvar, İsrail'in Batı Şeria’da Kassam Tugayları’nın faaliyete geçmesinin arkasındaki isim olmakla ve saldırılar düzenlemekle suçladığı Salih el-Aruri ve sert mizacıyla tanınan Hamas yöneticilerinden Fethi Hammad ile birlikte Kassam Tugayları’nın önde gelen liderlerinden biridir.
Askeri kanadın Genel Siyasi Büro’da kendine yer edinmesi o dönem, Sinvar’ın öncülüğünde, Kassam Tugayları’nın başkomutanı olarak nitelendirilen Mervan İsa’nın Hamas’ın önde gelen liderlerinden Ruhi Müştehi, Fethi Hammad ve Mahmud ez-Zehhar’ın dahil olduğu Gazze komutanlığındaki yükselişlerinin doğal bir sonucuydu.  Gazze Şeridi, Hamas'ın kalesi ve en önemli bölgesi olarak biliniyor.
Aynı durum, Muhammed Arman ve Abbas es-Seyyid gibi Hamas’ın silahlı kanadının liderlerinin Cezaevleri Komitesi liderliğine getirilmesiyle cezaevlerinde de yaşandı.
Hamas üyeleri, 4 bölgede (Gazze Şeridi, Batı Şeria, cezaevleri ve yurtdışı) bölge liderlerini seçerler. Bu liderler de hareketin siyasi bürosunu seçen Şura Meclisi’nin üyelerini seçerler. Hamas’ta, diğer Filistinli gruplardan farklı olarak seçim süreci adaylık ve seçim propagandası sistemine göre yürütülmez.
Öte yandan yukarıda bahsi geçen süreç Hamas içinde ilk kez eleştirilirken bu sistemde değişiklik çağrısı yapan sesler yükseldi. 
Hamas Hareketi liderinden Ahmed Yusuf, sistemi eleştirerek şunları yazdı:
“Başarısızlıklar ve hareketin seçim sisteminde değişiklik yapılamaması, ‘hareketin yaşlanmış ve gevşemiş liderlerin elinde kalmasına neden oldu. ‘Değişim nerede? Gençler nerede?’ soruları hem utanç kaynağı oldu. Seçimler sadece bazı eski isimlerin geri dönmesini sağlamasının kime ne faydası var?”
Hamas liderlerinden Gazi Hamad ise her seçim sürecinin ardından vizyonları ve politikaları yenilemek, planları benimsemek ve başarılara ulaşmak konusunda ne gibi değişiklikler olduğunu sorgulayarak, “Bu, örgütsel duruma ve ulusal duruma yansıyor mu?” diye sordu. Hamad, Hamas'ın yıllarca periyodik olarak, birbirini izleyen birçok siyasi organ ve yönetim üreten geleneksel seçimler yaptığını söyledi. Ancak, bu seçimlerin genel olarak hareketin onlarca yıldır içinde bulunduğu rutini bozmadığını, örgütsel yaklaşım düzeyinde köklü bir değişiklik yapmadığını ve ulusal durumu bir şekilde reform etme düzeyinde radikal bir değişikliğin önünü açmadığını söyleyen Hamad, hareketin genel olarak insani ve askeri gücünü artırmaya odaklanan rutin bir yaklaşımla ilerlemeye devam ettiğini vurguladı.
Hamad sözlerini şöyle sürdürdü:
“Hamas, 33 yıllık örgütsel, siyasi ve sosyal çalışmadan sonra üyeler arasında görüşlerin ve fikirlerin sunulması konusunda yaratıcı rekabete kapı açmak açısından seçim ufkunu genişletme konusunda bir fikri veya görüşü netleştiremedi. Her zaman küçük, gerekli olmayan değişiklikleri kabul etti. Bu yüzden seçimler genellikle bir ‘karbon ize’ dönüşürler ve liderliğin yanı sıra örgütsel çalışmalar ve faaliyetler, gerçek ve somut değişim olmadan tekrarlanır.”