Asgari ücret Japonya, Almanya, İngiltere ve Fransa’da nasıl işliyor?

Çin’in başkenti Pekin’de bir fabrikada maske ile çalışan işçiler (Reuters)
Çin’in başkenti Pekin’de bir fabrikada maske ile çalışan işçiler (Reuters)
TT

Asgari ücret Japonya, Almanya, İngiltere ve Fransa’da nasıl işliyor?

Çin’in başkenti Pekin’de bir fabrikada maske ile çalışan işçiler (Reuters)
Çin’in başkenti Pekin’de bir fabrikada maske ile çalışan işçiler (Reuters)

ABD Başkanı Joe Biden’ın saatte 15 dolara çıkarmaya çalıştığı asgari ücret, diğer ülkelerde farklı şekillerde görülebiliyor.
Japonya, Almanya, İngiltere ve Fransa’da asgari ücret sistemi şu şekilde işliyor;
Japonya’da çeşitli asgari ücret paketleri var ve 47 valilikten her biri, işveren ve işçi temsilcileri ile Çalışma Bakanlığı arasındaki yıllık ulusal müzakerelerin sonuçlarını göz önünde bulundurarak, kendi asgari ücretini belirliyor.
Ülkedeki asgari ücret kentsel alanlarda daha yüksek. Tokyo, saatte bin 13 yen (9.68 dolar) ile ilk sırada geliyor. En düşük ücret ise, 792 yen ile güneydoğudaki Akita veya Okinawa’nın kuzey bölgesi gibi kırsal alanlarda görülüyor.
1 Nisan’da mevcut mali yılın başlangıcında asgari ücret sadece 1 yen artırıldı, bu da son 16 yılın en düşük artışı oldu.

Almanya
Yoğun tartışmaların ardından Almanya 1 Ocak 2015’te ulusal asgari ücreti uygulamaya koydu
İşverenler ve sendikaların temsilcilerinden oluşan, bağımsız bir başkanın başkanlık ettiği özel bir komite bunu gözden geçirmekle sorumlu.
Ülkede minimum miktar, saat başına 9,50 euro (11,50 dolar) olup, diğer Avrupa ülkelerine kıyasla nispeten az olarak kabul ediliyor.
Komite, saatlik ücretin 1 Temmuz 2022’ye kadar kademeli olarak 10.45 euroya (12.70 dolar) artırılmasını önerdi.
Asgari ücretin uygulamaya konulmasıyla ilgili tartışmaların çoğu, bu hareketin işverenleri çalışanları işten çıkarmaya itip itmeyeceğine odaklandı.
IW düşünce kuruluşu tarafından yayınlanan bir araştırma, asgari ücretlerin işsizlikte artışa yol açmadığını ortaya koydu.
Tersine, Almanya’da yaygın olan yarı zamanlı çalışma, artan yoksulluk riskiyle ilişkilendirildi.

İngiltere
İngiltere’de asgari ücret veya Ulusal Geçim Ücreti, mevcut haliyle 2016’da oluşturuldu. Ücretteki her türlü artış, bağımsız bir organ olan Düşük Ücret Komisyonu’nun tavsiyesi üzerine hükümet tarafından kararlaştırılıyor.
Yeni sistemi kurmanın amacı, asgari ücreti 2020 yılına kadar ortalama ücretin yüzde 60’ı seviyesine çıkarmaktı. Hükümet komitesine göre bu sağlandı.
25 yaşın üzerindeki çalışanlar için saatlik asgari ücret 1 Nisan 2020’de yüzde 6,2 artırılarak 8,72 sterline (11,98 dolar) yükseltildi. Bu oran, çalışanın yaşına bağlı olarak, 16 yaşın altındaki çıraklar için 4,15 sterline (5,69 dolar) kadar düşebiliyor.
Yaklaşık 2 milyon İngiliz’in, Nisan ayında yürürlüğe giren asgari ücretin 8,91 sterline (12,21 dolar) yükselmesinden fayda sağlaması bekleniyor. Bu ücreti alacakların yaşı da 25’ten 23’e düşürüldü. 
Şu anda asgari ücretle ilgili kamuoyu önünde bir tartışma olmasa da, işsizlik yardımları veya düşük gelirli insanlar için asgari gelir hakkında çok fazla tartışma var.

Fransa
Fransa’nın asgari ücret sistemi (SMIC), 2020’de 50. yılını kutladı.
2008 yılından bu yana her yıl otomatik olarak enflasyon ve satın alma gücüne göre yeniden hesaplanan asgari ücret, Ocak ayında, yüzde 1’in biraz altında bir artışla saat başına 10,25 euroya (12,45 dolar) yükseldi. 
Yaklaşık 2,25 milyon işçi veya özel sektör işgücünün yüzde 13’ü, 2020’nin başında SMIC’teki yüzde 1,2’lik artıştan faydalandı.
Yarı zamanlı veya küçük şirketlerde çalışanlarda asgari ücret alanların oranı, tam zamanlı sözleşmeli çalışanlara kıyasla 3 kat daha fazla.
Her yıl bazı sendikalar, düşük gelirli işçilere ‘yardım eli’ uzatmak için hükümete asgari ücreti otomatik artıştan daha fazla oranda yükseltmeye çağırıyor.
Ancak, bu en son 2012’de gerçekleşti. Çünkü hükümetler, daha büyük artışların düşük vasıflı işçilerin istihdam fırsatlarına zarar vereceğinden endişelendi.
Fransız hükümeti bunun yerine, asgari ücretliler için 2019 sonunda ayda 90 euroya (109 dolar) yükseltilen bir ikramiye getirdi. 2019’un sonunda yaklaşık 4,3 milyon hane bu ikramiyeyi aldı.
Aynı zamanda hükümet, düşük ücretli işçi çalıştıran şirketlerin sosyal ücretlerini düşürdü ve bu da Fransa’da işçi çalıştırmanın avantajını artırmaya yardımcı oldu.



Altın ve gümüş fiyatları niçin çok değişiyor?

Altın ve gümüş, ekonomik ve jeopolitik krizlere karşı yatırımcılar tarafından güvenli liman olarak görülüyor (Reuters)
Altın ve gümüş, ekonomik ve jeopolitik krizlere karşı yatırımcılar tarafından güvenli liman olarak görülüyor (Reuters)
TT

Altın ve gümüş fiyatları niçin çok değişiyor?

Altın ve gümüş, ekonomik ve jeopolitik krizlere karşı yatırımcılar tarafından güvenli liman olarak görülüyor (Reuters)
Altın ve gümüş, ekonomik ve jeopolitik krizlere karşı yatırımcılar tarafından güvenli liman olarak görülüyor (Reuters)

Altın ve gümüşte üst üste kırılan rekorların ardından gelen düşüş mercek altına alındı. 

Wall Street Journal'ın (WSJ) analizinde, ABD Başkanı Donald Trump'ın ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanlığı'na Kevin Warsh'u aday göstermesinin ardından değerli metallerde sert düşüş yaşandığına dikkat çekiliyor. 

Analize göre yatırımcılar, Warsh'un enflasyona karşı "şahin bir politika" izleyeceğini ve Fed'in başına atanmasının doların güçlenmesini sağlayacağını düşünüyor. Financial Times'ın analizinde de benzer bir noktaya işaret ediliyor. 

Fed'in bağımsızlığıyla ilgili endişeler, mayıstan bu yana doların değerinin düşmesinde önemli rol oynadı. 

Trump ise doların seyrinde olumsuz bir durum olmadığını savunarak "Bence harika gidiyor" demişti. 

Analizde, Warsh'un adaylığının duyurulmasıyla altın ve gümüşte hızlı satışlar başladığı vurgulanıyor. Diğer yandan değerli metallerdeki düşüşün, "piyasa temellerinin öngördüğünün çok ötesine çıkan çılgın alımların sonucu olduğuna" da dikkat çekiliyor. 

Trump'ın cuma günkü açıklamasında "çok zeki, çok iyi ve güçlü" diye nitelediği Warsh'un adaylığını duyurmasıyla dolarda da toparlanma görüldü. 

Değerli metallerin değişken seyrinde spekülasyonların da önemli rol oynadığına işaret ediliyor. 

En uç spekülasyonların, "vatandaşların külçe gümüş almak için sıraya girdiği" Çin'den geldiği belirtiliyor. Çin sınır polisinin, Hong Kong'dan ülkeye yaklaşık 227 kilogram gümüş kaçırmaya çalışan iki kişiyi geçen hafta yakalaması da gündem olmuştu. 

Çin yönetimi, yatırım çılgınlığının risklerini azaltmak için UBS gümüş vadeli işlem fonu da dahil 5 emtia fonunun ticaretini cuma günü askıya almıştı. 

Öte yandan sert satışlara rağmen WSJ analistleri, özellikle altın ve bakırda yükselişin sürebileceği tahminini paylaşıyor. 

Fed-Beyaz Saray çekişmesi

Fed Başkanı Jerome Powell'la Trump arasındaki çekişme, ABD Merkez Bankası'nın bağımsızlığıyla ilgili endişeleri artırıyor. 

Tartışma Fed ofis binalarının yenilenmesini kapsayan çok yıllı projeyle ilgili. Beyaz Saray'ın proje için öngördüğü bütçe 1,9 milyar dolardı. Ancak işçilik ve malzeme fiyatlarındaki artış, tasarım değişiklikleri ve asbestle kurşun kirliliği gibi öngörülemeyen sorunlar nedeniyle maliyet 2,5 milyar dolara çıkmıştı.

ABD Başkanı, Powell'ın dolandırıcılık yaptığını ima ederek süreci kötü yönettiğini öne sürmüştü. Fed başkanı ise hakkındaki iddiaları reddederek, binaların renovasyon masraflarının uzun vadede kendini amorti edeceğini belirtmişti.

Independent Türkçe, Wall Street Journal, Financial Times


Altın, 2008’den bu yana en büyük günlük kazancını kaydetti: Tarihi kayıpların ardından dengelendi

Hong Kong’da bir altın mağazasının önünden geçen bir kadın (AFP)
Hong Kong’da bir altın mağazasının önünden geçen bir kadın (AFP)
TT

Altın, 2008’den bu yana en büyük günlük kazancını kaydetti: Tarihi kayıpların ardından dengelendi

Hong Kong’da bir altın mağazasının önünden geçen bir kadın (AFP)
Hong Kong’da bir altın mağazasının önünden geçen bir kadın (AFP)

Altın fiyatları, salı günü işlemlerinde yüzde 5’i aşan sert bir yükseliş kaydederek, Kasım 2008’den bu yana en büyük günlük kazancına yöneldi. Gümüşte de güçlü bir toparlanma görülürken, kıymetli metaller son on yılların en sert iki günlük düşüşünün ardından yeniden denge kazandı. Analistler, mevcut yükseliş eğiliminin sürebileceğini ve yılın ilerleyen dönemlerinde yeni rekor seviyelerin görülebileceğini belirtiyor.

Spot piyasada altının ons fiyatı yüzde 5,8 artışla 4.935,56 dolara yükseldi. Altın, pazartesi günü, yalnızca iki seans önce ulaştığı 5.594,82 dolarlık tarihi zirvenin ardından 4.403,24 dolara kadar gerilemişti. ABD vadeli altın kontratları ise yüzde 6,6 artarak 4.958,50 dolara çıktı.

Gümüş piyasasında da güçlü bir toparlanma yaşandı. Ons gümüş yüzde 10 yükselerek 87,40 dolara ulaştı. Gümüş, geçen cuma günü yüzde 27 ile tarihindeki en büyük günlük düşüşü yaşamış, bunu pazartesi günü yüzde 6’lık bir gerileme izlemişti.

Sert dalgalanmaların nedenleri

Capital.com Kıdemli Piyasa Analisti Kyle Rodda, mevcut fiyatların altın ve gümüşü Ocak ayının ikinci yarısının başındaki seviyelere geri taşıdığını belirterek, son haftalardaki piyasa davranışını “irrasyonel” olarak nitelendirdi.

Kıymetli metaller, ABD Başkanı Donald Trump’ın Kevin Warsh’ı ABD Merkez Bankası (Fed) başkanlığına aday göstermesinin ardından yoğun satış baskısıyla karşı karşıya kalmıştı. Piyasaların bu adaylığı yüksek olasılıklı görmesi, doların güçlenmesine ve kıymetli metallerdeki “balonun” geçici olarak patlamasına yol açtı. Ayrıca CME Group’un metal vadeli işlemlerinde teminat gerekliliklerini artırma kararı da geçen hafta düşüşü hızlandıran etkenler arasında yer aldı.

ABD verilerinde belirsizlik

Öte yandan ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu, pazartesi günü yaptığı açıklamada, federal hükümetteki kısmi kapanma nedeniyle ocak ayına ilişkin istihdam raporunun cuma günü planlanan tarihte yayımlanmayacağını duyurdu. Bu durum, makroekonomik görünümdeki belirsizliği artırdı.

Diğer metallerin performansı

Diğer kıymetli metaller de yükselişe eşlik etti. Platin yüzde 5,7 artışla ons başına 2.242,55 dolara yükseldi. Platin, ocak ayının sonlarında 2.918,80 dolar ile rekor seviyeye ulaşmıştı. Paladyum da yükseldi…


ABD verilerinin duraklamasıyla altın %3'ün üzerinde artışla toparlandı

Dubai'deki bir kuyumcu dükkanında bir kilogramlık altın külçe ve damgalı altın sikke sergileniyor (Reuters)
Dubai'deki bir kuyumcu dükkanında bir kilogramlık altın külçe ve damgalı altın sikke sergileniyor (Reuters)
TT

ABD verilerinin duraklamasıyla altın %3'ün üzerinde artışla toparlandı

Dubai'deki bir kuyumcu dükkanında bir kilogramlık altın külçe ve damgalı altın sikke sergileniyor (Reuters)
Dubai'deki bir kuyumcu dükkanında bir kilogramlık altın külçe ve damgalı altın sikke sergileniyor (Reuters)

Altın fiyatları, bugünkü işlemlerde güçlü bir toparlanma sergileyerek yüzde 3’ün üzerinde yükseldi. Böylece önceki seanslarda yaşanan sert kayıpların bir kısmını telafi eden altın, ABD hükümetindeki kısmi kapanmanın piyasalarda yarattığı belirsizlikten destek buldu.

Altın dengesini yeniden buldu

Spot piyasada altının ons fiyatı yüzde 3,7 artışla 4.837,16 dolara yükselirken, bir önceki seansta son bir ayın en düşük seviyesini görmüştü. ABD vadeli altın kontratları ise yüzde 4,5 değer kazanarak 4.859,30 dolardan işlem gördü.

Bu toparlanma, değerli metalin geçen hafta 5 bin 594,82 dolarla tarihî zirvesini test etmesinin ardından sert bir düzeltme sürecine girdiği dalgalı dönemi izledi.

İstihdam verilerinin yokluğu etkili oldu

Analistler, yükselişi ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu’nun, ocak ayına ilişkin ve cuma günü açıklanması beklenen aylık istihdam raporunun yayımlanmayacağını duyurmasına bağlıyor. Söz konusu durum, Kongre’nin bütçe paketini onaylayamaması nedeniyle federal hükümetteki kısmi kapanmanın sürmesinden kaynaklandı.

Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson, kapanmanın birkaç gün içinde sona erebileceğine dair iyimser açıklamalarda bulunsa da temel ekonomik verilerin olmayışı yatırımcıları yeniden güvenli liman varlıklarına yöneltti.

Diğer metallerin performansı

Yükseliş yalnızca altınla sınırlı kalmadı. Spot piyasada gümüş yüzde 5,9 artarak ons başına 84,09 dolara yükseldi. Gümüş, geçen perşembe günü 121,64 dolarla rekor seviyeye ulaşmıştı. Platin yüzde 3, paladyum ise yüzde 2,7 oranında değer kazandı.

Dolar ve faiz etkisi

Dolar, ABD Merkez Bankası’nın (FED) para politikasına ilişkin değişen beklentilerle kazanımlarını korurken, altın fiyatları piyasalarda 2026 yılı içinde en az iki faiz indirimi beklentisinden destek buldu. Getiri sağlamayan altın, düşük faiz ortamlarında genellikle daha iyi performans gösteriyor.