Dünya Sağlık Örgütü (WHO) Avrupa Bölge Direktörü Hans Kluge, Avrupalılara yeni tip koronavirüse (Kovid-19) karşı başlatılan aşı kampanyalarını hızlandırma çağrısında bulunurken, ABD şirketi Johnson&Johnson, tek bir dozdan oluşan yeni aşısı için acil ruhsat talebinde bulundu. Hans Kluge “Aşılama sürecini hızlandırmak için el ele vermeliyiz” dedi ve koronavirüsün mutasyona uğramış türlerinin, aşıların etkinlikleri üzerindeki etkileri ile ilgili endişelerini dile getirdi.
Yetkili, Kopenhag’da Fransız haber ajansı AFP’ye verdiği röportajda, Avrupa Birliği’nde aşılama operasyonlarının zorlaştığına tanık olunurken, “genellikle rekabet halinde olan ilaç şirketlerinin artık bundan vazgeçmesi ve üretim kapasitelerini önemli ölçüde artırmaya yönelik çabalarını birleştirmeleri gerektiğini” söyledi. Birçok laboratuvarın aşı teslimatlarının arttığını duyurması ile sürecin hızlanacağına yönelik umutlar yeşerirken, Avrupa Birliği’nde nüfusun 2,5’i koronavirüse karşı ilk doz aşılarını aldı.
ABD’de, Pfizer-BioNTech ve Moderna aşılarının onaylanmasının ardından, Johnson&Johnson tarafından hazırlanan aşı ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından onaylanan üçüncü aşı olmayı bekliyor. Söz konusu aşı, lojistik açıdan iki önemli avantajı olduğu için özel olarak bekleniyor. Bu önemli avantajlar, aşı dağıtımını büyük ölçüde kolaylaştıracak normal soğutucu dolaplarda depolanabiliyor ve insanlara sadece tek bir doz ile verilebiliyor olması. Johnson&Johnson, Haziran ayı sonundan önce ABD’ye 100 milyon doz aşı sağlama taahhüdünde bulundu. Şirket tarafından duyurulan aşının klinik denemelerinin sonuçlarına göre, 8 ülkede yaklaşık 44 bin kişi üzerinde yapılan denemelerde aşı genel olarak yüzde 66 oranında etkili olurken, şiddetli semptomların önlenmesi söz konusu olduğunda aşının etkinliği yüzde 85'e yükseliyor.
Söz konusu denemelerin sonuçları aynı zamanda endişeleri de artırdı: Virüsün mutasyona uğramış yeni türü Güney Afrika’da daha fazla yayılmış olması göz alındığında, aşının Güney Afrika’daki denemelerde yüzde 57 etkinlik göstermesine kıyasla ABD’de yüzde 72 oranı ile aşının etkinliği daha fazlaydı. Uzmanlar bu sonucu, gelecekte mutasyona uğramış türlerin, mevcut aşıların geliştirdiği bağışıklığı atlayabileceğinin bir göstergesi olarak görüyorlar ve bunun aşı kampanyalarının hızlandırılması gerekmesinin başka bir nedeni olduğunu belirtiyorlar.
İran, “Sputnik V”nin ilk dozlarını aldı
Dünyanın her bir yanında aşı siparişleri ve teslimatları hız kazandı. Salgın sebebiyle 58 binden fazla insanın hayatını kaybettiği İran perşembe günü Rus aşısı “Sputnik V” nin ilk dozlarını aldı. Filistin Yönetimi’nin talep ettiği aynı aşı perşembe günü Batı Şeria’ya da ulaştı. Latin Amerika’da salgından en çok etkilenen ülkelerden biri olan Peru (41 bin 500’den fazla ölüm), 20 milyon doz Pfizer aşısı talep etti. Kuzey Kore virüs ülkesinde bulunmadığını belirtse de aşı talep etti ve yaklaşık 2 milyon aşı alacağı tahmin ediliyor. Pyongyang’ın ilk resmi uluslararası yardım talebi oldu.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen perşembe günü, yavaş aşılama kampanyaları nedeniyle eleştirilere maruz kalan Avrupa Birliği’nin bu yaza kadar nüfusunun yüzde 70’ini aşılamayı hedeflediğini açıkladı. Komisyon Başkanı “Ancak üretimde kesinlikle başka engeller ve sorunlar da olacak, bu nedenle hammadde veya aşıların bazı bileşenlerinin eksikliğine hazırlıklı olmamız gerekiyor" ifadelerini kullandı.
İsveç ve Danimarka yurtdışına seyahatleri kolaylaştırmak için dijital “aşı pasaportları” geliştireceklerini bu pasaportların aynı zamanda spor veya kültürel etkinliklere katılmak hatta Danimarka’da restoranlara giriş için kullanılacağını duyurdular. İsveç Enerji ve Dijital Kalkınma Bakanı Anders Ygeman “Dijital bir aşı sertifikasıyla, tam bir aşı aldığınızı kanıtlamak daha hızlı ve daha kolay olacaktır” dedi.
İsveç hükümeti aşı pasaportu kullanımını Haziran ayında başlatmak istiyor, Danimarka ise üç veya dört ay içinde piyasaya sürmeyi planlıyor. Danimarka Vergi Bakanı Morten Podskof “Danimarka toplumunu yeniden hareketlendirmemiz bizim için çok önemli. Böylece şirketler yollarına tekrar devam edebilecekler” dedi. Bazı ülkeler seyahat kısıtlamalarına ilişkin yeni sıkılaştırmalar getirdiklerini duyurdu.
En az 82 ülke ve bölgede 105 milyondan fazla Kovid-19 aşısı uygulanırken, Kızılhaç perşembe günü yoksul ülkelerin aşı alamaması konusunda uyardı. Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Dernekleri Federasyonu (IFRC) tarafından yapılan bir araştırma, şu ana kadar kullanılan aşı dozlarının yaklaşık yüzde 70’inin dünyanın en zengin 50 ülkesinde, yüzde 0,1’inin ise en yoksul 50 ülkede enjekte edildiğini gösterdi. IFRC Genel Sekreteri Jagan Shapagan “Bu durumun haksızlık olduğu için endişe verici olduğunu ve bu korkunç salgını uzatarak daha da kötü hale getireceğini” söyledi. Kızılhaç, virüse karşı savunmasız olan 500 milyon insanın aşılanmasına yardımcı olmak için 92,5 milyon euro değerinde bir plan başlattı.
