ABD’nin, Filistin-İsrail çatışmasında ‘oldu-bitti’ politikası sürüyor

Biden yönetimi, ‘iki devletli çözümü’ güçlü bir şekilde destekliyor

Kudüs’teki Filistinli gençler ile arkalarında Mescid-i Aksa havzası içindeki Kubbetu’s-Sahra’yı gösteren bir kare (Reuters)

ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken'ın pazartesi akşamı yaptığı açıklamalar, yeni ABD yönetiminin, Filistin-İsrail çatışmasında, ABD Büyükelçiliği’nin Kudüs'e taşınması, Kudüs’ün İsrail'in başkenti olarak tanınması ve İsrail'in Golan Tepeleri üzerindeki egemenliğinin tanınması konularına gelindiğinde önceki yönetimin izlediği ‘oldu-bitti’ politikasını sürdürdüğünü ortaya koydu. Öte yandan yeni ABD yönetimi, Antony Blinken'ın da onayladığı üzere iki devletli çözüm ve Kudüs'ün her iki devletin de başkenti olması fikrine karşı çıkmıyor.
Blinken açıklamasında bu konuyla ilgili olarak şunları söyledi:
“Filistinliler, kendi devletlerini kurma hakkına sahipler. Öte yandan iki taraf, İsrail ve Filistinliler kapsamlı bir çözüme ulaşmaktan hâlâ uzaklar.”
ABD Başkanı Joe Biden’ın, İsrail'in Yahudi ve demokratik bir devlet olarak geleceğini garanti altına almanın ve Filistinlilere hakları olan bir devlet vermenin tek yolunun bu olduğunu söyleyerek iki devletli çözümü güçlü bir şekilde desteklediği biliniyor.
Blinken, CNN’deki röportajında “​​Acımasız gerçek şu ki, halen barıştan ve İsrail ile Filistinliler arasındaki sorunlara nihai bir çözüm getirilmesi ve bir Filistin devleti kurulması vizyonundan çok uzağız. Bunu şimdi en başında söylemenin herhangi bir zararı yok” dedi. Başkan Biden yönetiminin, her iki tarafın da tek taraflı eylemlerde bulunmayacaklarından emin olmak istediğini vurgulayan Blinken, böyle bir durumun barış ve anlaşmazlığa bir çözüm bulma olasılıklarını daha da zor hale getireceğini söyledi. Blinken, Biden yönetiminin, taraflar arasında müzakerelerin yapılabileceği daha iyi bir ortam yaratan adımları desteklemeye çalışacağını da sözlerine ekledi.
Önceki ABD yönetiminin öncülük ettiği ‘İbrahim anlaşmalarını’ önemli ve mükemmel olarak nitelendiren ABD’li Bakan, “İsrail ve komşuları arasındaki ilişkileri normalleştirdiğini ve geliştirdiğini gördüğümüzde onları kutladık. Bu, hem İsrail hem de diğer ülkeler için iyi bir gelişme.  Genel çerçevede barış ve güvenlik için de iyi. Bence, seyahat, ticaret ve diğer faaliyetler aracılığıyla gerçekten bölgede iyileştirmeler yapabilecekleri yeni ufuklar açıyor. Ancak bu, İsrail ile Filistinliler arasındaki ilişkinin zorluklarının ortadan kalkacağı anlamına gelmiyor. Mevcut anlaşmazlıklar mucizevi bir şekilde ortadan kalkmayacaktır” şeklinde konuştu.
Başkan Joe Biden'ın İsrail Başbakanı Netanyahu ile görüşmesi hakkındaki bir soruyu yanıtlayan Blinken, Başkan Trump'ın yönetimi ile Başkan Biden yönetimi arasındaki geçiş döneminde iki taraf arasında temaslarda bulunulduğunu, kendisinin de İsrailli meslektaşlarıyla birçok kez görüştüğünü söyledi. Asıl hedefin iki tarafın doğrudan bir araya gelmesi ve mevcut durumla ilgili konuları ele alması olduğunu söyleyen Blinken, “Ancak ne yazık ki, daha önce dediğim gibi, şuan bundan çok uzağız” ifadelerini kullandı. ABD Büyükelçiliğinin Kudüs’e taşınmasıyla ilgili olarak ise Blinken, şuan herhangi bir değişikliğin olmayacağını söyledi.
ABD Senatosu, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını ile ilgili yardım tasarısının bir parçası olarak Başkan Joe Biden yönetiminin ABD büyükelçiliğini Kudüs'ten Tel Aviv'e taşımasını engellemek için oy kullandı. Oklahoma Senatörü Cumhuriyetçi Jim Inhofe tarafından Senatoya sunulan değişiklikle ilgili oylamada Vermont'tan bağımsız sosyalist Senatör Bernie Sanders, Massachusetts Senatörü Demokrat Elizabeth Warren ve Delaware Senatörü Demokrat Tom Carber ret oyu kullandı.
Eski ABD Başkanı Donald Trump’ın 2017 yılında ABD büyükelçiliğinin Tel Aviv’den Kudüs'e taşınmasıyla ilgili kararı hem Cumhuriyetçiler hem de Demokratlar arasından gelen itirazlara rağmen onaylandı. Demokratlar 2020 başkanlık seçimleri yarışı sırasında meseleden uzaklaştılar. Ayrıca Bakan Blinken, geçtiğimiz ay düzenlenen bir oturumda Biden yönetiminin söz konusu kararı tersine çevirmek için herhangi bir adım atmayacağını söyledi.
ABD’nin eski başkanlarından Bill Clinton ve George W. Bush, başkanlıkları sırasında büyükelçiliğin Kudüs'e taşınmasını desteklediklerini dile getirseler de, bunu gerçekleştirmediler. Trump'ın ABD Büyükelçiliğini Kudüs'e taşıma emri, önceki ABD yönetiminin (Başkan Obama yönetimi) İsrail’in başkenti ve Filistin devletinin gelecekteki merkezi olarak şehrin statüsüne saygı duyulması ile ilgili kararıyla çelişti.