Said Ferhat
Ateşkes anlaşmasıyla Gadames ile Sirte anlaşmalarını uygulamak için gösterilen çabalar çerçevesinde Libya 5+5 Ortak Askeri Komitesi’ne ait buldozerler, Sirte ve Mısrata’yı birbirine bağlayan yolun açılmasına hazırlık için sahil yolundaki temas hatlarından toprak setlerini kaldırmaya başladı. Böylece eski anlaşmalara dayanarak vatandaşlar, mallar ve insani yardımlar güvenli bir şekilde geçiş yapabilecek.
5+5 Ortak Askeri Komitesi, bir Başkanlık Konseyi Başkanı ve Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı seçilmesiyle taçlandırılan Libya Siyasi Diyalog Forumu’nun (LSDF) sonuçlarını memnuniyetle karşılayarak bunu “tarihi bir başarı” olarak nitelendirdi. Komite, görevinden ayrılan Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri’nin Libya Özel Temsilcisi Stephanie Williams başkanlığındaki BM Libya Destek Misyonu’nun (UNSMIL) verdiği çabaları takdir etti. LSDF’de elde edilen sonuçların ve ateşkes anlaşmasının şartlarının gerçekleştirilmesi için desteği sürdürmek üzere Williams’ın görevlerini Jan Kubis devraldı.
5+5 Ortak Askeri Komitesi’ndeki Libya Ulusal Ordusu (LUO) Heyeti Üyesi Başsavcı Binbaşı Ferec es-Susaa, bazı medya kuruluşlarının komite içerisinde anlaşmazlık olduğuna ilişkin yayınladığı haberlerin asılsız olduğunu söyledi.
Uluslararası gözlemcilerin görevlendirilmesi
Susaa komite içerisindeki herkesin, başta yabancı kuvvetlerin ve savaşçıların ülkeden çıkarılıp bütün silahların ordu ve güvenlik birimlerine teslim edilmesi gibi güvenlik ve askeri konular olmak üzere Berlin Konferansı’nın sonuçlarının hepsinde aynı fikirde olduğunu söyledi. Susaa bir BM teknik destek komitesinin yanı sıra her iki taraftaki mayın temizleme uzmanları tarafından tüm teknik yönlerin tartışıldığına işaret ederek “Bir tek hedefimiz var o da vatanı kurtarmak, paralı askerleri ülkeden çıkarmak, orduyu birleştirmek ve deniz, hava ve kara olmak üzere Libya topraklarını korumak” dedi.
Diğer taraftan Askeri Komite’deki Ulusal Mutabakat Hükümeti (UMH) Heyeti Üyesi Tuğgeneral Muhammed Nakkasa yaptığı açıklamada “Komite, ateşkes anlaşması şartlarının uygulanmasını engelleyen pürüzlerin yanı sıra uluslararası gözlemcileri destekleyip koruma yollarını tartıştı” ifadelerini kullandı.
LUO Ahlaki Rehberlik Dairesi Başkanı Tuğgeneral Halid el-Mahcub basın mensuplarına yaptığı açıklamada komitenin uluslararası gözlemcilerin görevlendirilmesi konusu da dahil olmak üzere çok sayıda konuyu tartıştığını söyledi. Mahcub bu konunun UNSMIL ile birlikte iki taraf arasında görüşüldüğünü söyleyerek Libya’da yaşananlarda payı ve tarafı olan bazı ülkelerin isimlerine itiraz edildiğini ve itirazın bu ülkelerden gözlemcilerin olmasına karşı yapıldığını söyledi. Ayrıca Mahcub gözlemcilerin niteliklerinin, çalışma yöntemlerinin ve sayılarının tartışıldığını vurguladı.
Paralı askerlerin ve yabancı savaşçıların ülkeden çıkarılması ile ilgili olarak Mahcub “Bütün ülkeler Berlin’de paralı askerlerin Libya’dan çıkarılması için imza attı. Yeni siyasi kadrodan askeriye başta olmak üzere tüm kurumları birleştirmesini, ülkenin korunması ve topraklarının güvende olması için ordu ile birlikte çalışmasını ve tüm yabancı savaşçılar ile paralı askerlerin ülkeden çıkarılmasını sağlayarak Libya’nın egemenliğini korumasını bekliyoruz” dedi.
UNSMIL öncülüğünde Cenevre’de imzalanan ateşkes anlaşması, yabancı askerlerin Libya topraklarından tamamen çekilmesi için 23 Ocak’a kadar 90 günlük bir süre vermişti. Ancak bu şart yerine getirilmedi ve bu da üst tabaka, siyasetçiler ve kabile liderleri tarafından bazı soruların ortaya atılmasına ve özellikle de taraflar arasında karşılıklı suçlamalara sebep oldu.
BM mayınların temizlemesini memnuniyetle karşılıyor
Şarku’l Avsat’ın Independent Arabia’dan aktardığı habere göre, 5+5 Ortak Askeri Komitesi, doğu ve batı bölgeleri arasındaki sahil yolunun açılmasına hazırlık olarak 10 Şubat Çarşamba günü mayınları ve savaşın kalıntılarını temizleme operasyonunun fiili olarak başladığını duyurdu.
Komite, Sirte kentinde yapılan müzakerelerin ardından yayınladığı sonuç bildirgesinde temas hatlarının boşaltılmasından sorumlu alt komitenin sahil yolunun açılmasına ilişkin belirlenen bölgedeki mayınları ve savaş kalıntılarını temizleme operasyonu tamamlandıktan sonra askerleri yeniden konuşlandıracağını vurguladı.
Komite açıklamanın devamında UNSMIL ile birlikte, Ortak Askeri Komite ile alt komitelerin arasındaki ortak çalışmaların düzenlenip görevlerin belirlenmesinin yanı sıra uluslararası gözlemcilerin çalışmalarının pratik adımlarını ve belirleyici faktörleri tartıştıklarını ifade etti.
Komite sahil yolunu açma operasyonunun, sahil yolu açılmadan önce etrafının mayınlardan ve savaş kalıntılarından temizlenme sürecine ilişkin yetkililer ve mühendislerle tartışılan ana konulardan biri olduğunu belirtti.
Tutuklular konusunda komite, iki tutuklu takasının yapıldığı son dönemde komitenin yaptıklarını tamamlamak adına Askeri Komite üyelerinin, iletişim kurulması ve her iki tarafın tutukluların listesini vermesi için önlemler alınması konusunda uzlaşma sağladığına işaret etti.
Ordu zenginlikleri korumaya ve güneyde güvenliği sağlamaya devam ediyor
Diğer taraftan Libya ordusu, Trablus’ta peş peşe gelen hükümetlerin yıllarca süren ihmalkarlığının ardından ülkenin güney kesiminde güvenliği sağlama, petrol kaçakçılığına son verme ve göçmenleri durdurma çalışmalarını sürdürüyor.
LUO, ülkenin güneyinde kalan Kufra kentinde Çad uyruklu sekiz yasadışı göçmenin gözaltına alındığını duyurdu. Şehirdeki LUO Genel Komutanlığı’na bağlı Subul es-Selam Taburu yaptığı açıklamada Bezime vahası yakınlarında yasadışı göçmen kaçakçılığı yapan ve Çad’dan vaha bölgelerine doğru gelmekte olan bir arabayı durdurup el koymayı başardığını duyurdu.
Tabur, güney çölünün büyük arazilerinde güvenliği sağlamak ve Libyalıların gıdalarını çalmakla suçlanan “zayıf nefisli insanlarla” mücadele etmek için “geniş çaplı” devriyeler düzenlediğine işaret etti.
Libya Ordusu daha önce başta Güney Afrika ülkelerine yapılan yakıt kaçakçılığı olmak üzere pek çok kaçakçılık operasyonunu engellemeyi başarmıştı.
Ordu birlikleri Cufra’daki merkezleri boşaltıyor
Bununla eş zamanlı olarak Cufra Belediyesi İdari Merkezi, sivil toplum kuruluşlarının çalışanlarından ve şehir halkından milli, gençlik ve kültürel faaliyetler düzenlemek ve işlevsel çalışmalar yapmak üzere genel merkezin teslim edilmesi için gelen talepler üzerine LUO yetkililerinin bazı sivil ve devlet kurumlarını boşaltma emri verdiğini duyurdu.
Görgü tanıkları askeri birliklerin bazı yerleri ve kurumları boşaltmaya başladığını söyledi. Bunların arasında ez-Zuhur Anaokulu, Suzayi mahallesinde bulunan 18 Kasım Okulu (eski adıyla ez-Zuvey) ve Tarım Konferansı Merkezi bulunuyor. Teslim edilmesi beklenen diğer merkezler arasında Kuzey Mahalla’daki Spor, Kültür ve Sosyal Kardeşlik Klubü’nün idari binası, kulübün 500’üncü Mahalle’nin yakınlarında bulunan dinlenme tesisleri, Fevc el-Keşşaf Dinlenme Tesisi, bakım evinin bir kısmı ve sergiler ile Sonbahar Uluslararası Turizm Festivali kutlamalarının resmi merkezi olan el-Fevara Çiftliği gibi merkezler bulunuyor.