Hariri, hükümet kurmadaki krizi ortaya koyuyor: ‘Üçte birlik engelleme hakkının kimseye verilmesine izin vermeyeceğim’

Babasının ölüm yıl dönümü münasebetiyle konuşan Hariri (EPA)

Lübnan’da yeni hükümeti kurma görevi verilen Saad el-Hariri, geçtiğimiz Ekim ayında göreve geldiğinden bu yana hükümetin kurulmasını engelleyen faktörleri açıkladı. Üçte birlik engelleme hakkının kimseye teslim edilmesine asla izin vermeyeceğini vurgulayan Hariri, Cumhurbaşkanı Mişel Avn’ın önerdiği isimlerin yer aldığı 18 bakandan oluşan bir kabine listesi sunduğunu ifade etti. Avn’ın bu isimler arasında değişiklik yapmak istemesi halinde ilgili olanaklara işaret eden Hariri ayrıca, uygun görmemesi halinde İçişleri Bakanlığı için alternatif isimlerin bulunduğu bir liste daha hazırlandığını söyledi. Eski Başbakan, “Avn’ın ilk tepkisi cesaret verici değildi. Yine 6 + Ermeniler şarkısını yani engelleyici üçte bir talebine döndü” ifadelerini kullandı.
Saad Hariri, babası Refik Hariri’nin suikasta uğramasının 16’ıncı yıldönümünde yaptığı konuşmada, genel olarak mevcut durumdan, hükümet kurma krizinin arka planından ve Avn ile yaptığı istişarelerin gerçeklerinden ayrıntılı olarak bahsetti. Hariri, konuşmasında içinde bulundukları bu tünelden kesinlikle çıkacaklarını söyledi.  
Babasının suikasta uğramasından 16 yıl sonra Hariri, yaptığı konuşmada “İşler yolunda gitmiyor” ifadelerini kullandı. Ekonomik çöküşe işaret eden Hariri öte yandan sonuncusu Lokman Salim olmak üzere hala devam etmekte olan suikastların ise çok değerli insanları hayattan kopardığını söyledi.
Hariri suikastından suçlu bulunan Hizbullah’a mensup olan sanık Selim Ayyaş hakkında karara ilişkin olarak, “Bu hüküm uygulanmalı. Ne kadar zaman geçmiş olursa olsun Ayyaş’ın teslim edilmesi gerekiyor” ifadelerini kullandı. Ayrıca art arda gerçekleştirilen suikastlara bir son verilmesi gerektiğinin altını çizdi.
Arap ülkeleri ve uluslararası toplumun Lübnan’ın çöküşünü durdurma konusunda hazır ve istekli olduğuna işaret ederek bunun partizanlıktan uzak teknokrat bir hükümetle mümkün olabileceğinin altını çizdi. Söz konusu hükümetin, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un girişimi ile kendisine bir yol haritası çizen gerekli reformları gerçekleştirme yeteneğine sahip olması gerektiğine dikkati çekti. Hariri, “Aksi takdirde hiç kimse hazır değil, kimse yardımcı da olmayacak. Büyük patlamaya kadar çöküş devam edip tamamlanacak” ifadelerini kullandı.
Saad Hariri, reform ve yolsuzlukla mücadele konusunda, bunun bazı yargıçların bazı dosyaları siyasetle açıp siyasetle kapatmaları ile değil yargı bağımsızlığını garanti eden bir reformla gerçekleşeceğini söyledi.
Hükümetin kurulması konusundaki engelleri ele alan Hariri, milletvekillerinin hükümet kurmak için kendisini seçmesinden bu yana söylenen yalanlar, atılan iftiralar ve yayılan efsaneler bulunduğunu ifade ederek, “Bu tahammül edilemez bir saldırı ve ben fırsat tanımak adına çok sabrettim, çok bekledim. Hala da fırsat tanıyorum. Ancak iftiralar kaldırılamaz, yalanlar tahammül edilemez hale geldi” dedi.
Hükümeti kurmakla görevlendirdiğinden beri 16 kez Avn ile bir araya geldiğini söyleyen Hariri, ikinci görüşmede Cumhurbaşkanı’nın ona bakanlık için uygun gördüğü isimlerin yer aldığı renkli bir liste verdiğine dikkati çekti. Saad Hariri, “Sayın Cumhurbaşkanı ile çözüm bulma girişimleri bağlamında 14 görüşme gerçekleştirdikten sonra ona giderek, çöküşü durdurmak, Beyrut’u yeniden imar etmek ve Lübnanlılara ümit vermek için gerekli reformları gerçekleştirebilecek bir hükümet kurmak üzere herhangi bir partiye mensup olmayan uzmanlardan oluşan 18 bakanın isminin yer aldığı bir teklif götürdüm” dedi.
Başbakan ayrıca bu hükümette engelleyici bir üçte birlik kısım olmadığını yani herhangi bir tarafa mensup 7 bakan bulunmadığına işaret etti. Bu konuda bir geri adımın söz konusu olmayacağının altını çizen Hariri, engelleyici üçte birin olmamasının en iyi ihtimalle her önemli kararın hükümet tarafından alınması anlamına geldiğine dikkati çekti. Çok önemli kararların hükümeti beklediğine işaret eden Hariri, “Aksi takdirde oturumların yeterli çoğunluğa ulaşmasının engellemesi halinde üçte birlik pay sahibine geri dönmeli, onunla pazarlık ve takasta bulunmalıyız. Çünkü bu grup hükümeti devirme ve bakanları görevden alma gücüne sahip oluyor” ifadelerini kullandı.
“Neden engelleyici bir üçte bir istiyor? Neden korkuyor? Sayın Cumhurbaşkanı yerine, Meclis Başkanı da neden korktuğunu anlatsın bize” ifadelerini kullanan Hariri, “Toplamda 18 bakan içerisinden, Özgür Yurtsever Hareketi (ÖYH) benim ismimi vermemesine rağmen Cumhurbaşkanı’na 6 isim sundum. Sayın Cumhurbaşkanı bana partisiyle görüşmelerini sürdürdüğünü söyledi” dedi. Söz konusu 6 bakan arasından birinin Taşnak Partisi’ne mensup olduğuna işaret eden Hariri, geri kalan beş bakandan dördünün Cumhurbaşkanı tarafından kendisine verilen listeden seçilmiş parti mensubu olmama, uzman ve gerekli yeterliliği bulunma gibi özelliklere sahip olan isimler arasından seçildiğine dikkati çekti. Beşinci bakanın ise saygın, uzmanlık sahibi, Cumhurbaşkanı’na yakın olan bir isim olduğunu ifade etti.
Hariri ayrıca İçişleri Bakanlığı için tanınmış ve yetkin bir yargıcı önerdiğini belirtti. Saad Hariri, “Cumhurbaşkanı’nın anayasa, akıl ve mantık kuralları ve Lübnan halkının çıkarları doğrultusunda görevli Başbakanı çağırıp kabine konusundaki değerlendirmelerini sunması gerekirdi. Ancak cevap medya üzerinden verildi. Kabine reddedildi. Çünkü Saad Hariri istediği isimleri seçmiş” şeklinde konuştu. Hakkındaki tüm suçlamaları reddeden Hariri, Cumhurbaşkanının yetkileri ve Hristiyan haklarına saldırdığı yönündeki iddiaları yalanladı.
Avn’dan söz konu beş bakan arasından değiştirmek istediği bir isim olması halinde gerekli şartları taşıyan 3-4 ismi önermesini talep ettiğini ifade eden Hariri, en iyi ismi bulmak için elinden geleni yapmaya hazır olduğunun altını çizdi. Kabinede değişikliğine açık olduğunu ifade eden Hariri, İçişleri Bakanı’nı değiştirmek istemesi halinde Cumhurbaşkanı’na 3-4 isim sunabileceğini ve Avn’ın istediğini seçebileceğini söyledi.
Hariri ayrıca şu soruları yöneltti: “Cumhurbaşkanlığı yaklaşık üç yıl boyunca boş kalırken Hristiyan haklarını neden savunmadınız? Hristiyan hakları, Lübnanlıların hakları anlamına geliyor. Çöküşü durdurma, Beyrut’u yeniden imar etme, felaketin durdurulması, reformların gerçekleştirilmesi, Merkez Bankası ile tüm kurum, birim ve bakanlıklarda cezai denetim yapılması ile ilgili olarak: 1989 yılından bugüne kadar neler olduğunu ortaya çıkarmak ve yolsuzluk ve hırsızlığın faillerini ortaya çıkarıp cezalandırmak için gerekenin yapılması gerek. Sayın Cumhurbaşkanı’nın ilk tepkisi cesaret verici değildi. Yine 6 + Taşnak Partisi nağmesine yani engelleyici üçte bir talebine döndü. Bu, imkansız” ifadelerini kullandı.
Hariri, “Ben bugün, yarın ve sonrası için kararlı ve hazırım. Hiçbir güç bana ülkem hakkındaki ümidimi kaybettiremez. Ülkemin evlatları bu çöküşü durdurabilir ve kurtuluş için bir çıkış yolu bulabilir. Kurtuluş arayışı içinde destek toplamak ve ilişkileri onarmak için Arap devletleri, bölge ve dünya ülkelerine ziyaretler gerçekleştiriyorum. Böylece hızlı bir çözüm bulunabilir ve hükümet kurulabilir. Hükümet kurulacak. Araplar ve uluslararası toplum dışında, Arap kardeşlerle derin bir uzlaşma olmaksızın ve ülkeyi Arap-Körfez ülkelerine saldırmak ve Lübnan'ın çıkarlarını tehdit etmek için bir platform olarak kullanmaktan vazgeçmeden krizden çıkmak mümkün değil” dedi.