Abbas ve Kudva arasında ‘uzlaşma toplantısı’

Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas’ın destekçileri geçen yıl 27 Eylül'de Batı Şeria'daki Tubas kentinde liderlerinin fotoğraflarını taşıyor (AP)

Filistin Fetih Hareketi’nden bir yetkili, Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas ile Filistin lideri Yaser Arafat'ın yeğeni Fetih Hareketi Merkez Komitesi üyesi Nasır el-Kudva arasında bir "uzlaşma" toplantısı yapıldığını söyledi. Bu görüşme, Kudva’nın artık Filistin siyasi rejimi üzerinde reform yapılamayacağını ve rejimde değişikliğe gidilmesi çağrısını yaptıktan bir gün sonra geldi.
Fetih'in Seferberlik ve Örgütlenme Komitesi Basın Ofisi Başkanı Munir el-Cagub, Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas ile Fetih Hareketi Merkez Komite üyesi Nasır el-Kudva arasında bir toplantı yapıldığını duyurdu. Merkez komitenin birkaç üyesinin de hazır bulunduğu toplantıda "hareketin birliği ve kararlarına bağlılık" konularında mutabık kalındı.
Cagub’un bu açıklaması, Filistin topraklarında yaklaşan seçimler sırasında Kudva'nın olası bir isyanı hakkında ortaya çıkmaya başlayan haberleri yalanlar nitelikte geldi. Abbas'ın başkanlık ettiği seçimleri tartışmak için yapılan Merkez Komitesi’nin toplantısını boykot eden Kudva daha sonra tartışmalı açıklamalarda bulunmuştu.
Kudva ve Abbas ilişkisi, son birkaç yıl içerisinde çalkantılara tanık oldu ve ikili arasında birçok tartışma, gerilim ve boykot yaşandı. Kudva, 2018'de Fetih Merkez Komitesi’nden istifa etmiş ancak istifası reddedilmiş ve mesele tatlıya bağlanmıştı.
Kudva ve Abbas arasındaki anlaşmazlık, genel olarak Filistin siyasi eylemiyle ve Fetih hareketiyle ilgili. Kudva, Perşembe günü reform yapmanın zorlaştığını öne sürerek Filistin siyasi sisteminde bir değişiklik yapılması çağrısında bulundu. Kudva, "Zoom" uygulaması üzerinden katıldığı bir sempozyumda, Filistinlilerin seçeneklerinin askeri araçlar ikilemi veya ebedi müzakerelerle sınırlandırılmasını şu sözlerle eleştirdi: “Halkın ihtiyaçlarına, gerçek seferberliğe ve yerleşimci sömürgecilikle yüzleşmeye dayanan üçüncü bir gerçek yöntem bulunmalıdır. Tarih boyunca insanların sahip olduğu çözümlerle, bu ikilikten uzaklaşmalıyız.”
Mevcut siyasi süreci, Filistinlilerin iç durumu, Araplar ile "kötü" ilişki ve uluslararası ittifaklar nedeniyle verimsiz bulduğunu söyleyen Kudva, “Evet, iki devletli çözüm sözde kalacaktır. İki devletli çözüm ifadesinden tiksiniyorum. Ana hedef ulusal bağımsızlıktır ve iki devletli bir çözüm olsun ya da olmasın onu terk etmeyeceğiz.”
Fetih ile Hamas arasında seçimlerle ilgili anlaşmayı "bazı bireysel çıkarları ulusal çıkarlar pahasına korumak için yapılan bir anlaşma" olarak nitelendiren Kudva, “Bu anlayışı ve seçimlere Hamas ile ortak listede katılmayı reddediyorum.”
Kudva, söz konusu anlaşmayı, ardından gelen yasal değişiklikleri ve bazı iç tehditleri Filistin Devlet Başkanının çevrelerine atıfta bulunarak eleştirdi.
Kudva, ayrıntıya girmeden birçok nedenden dolayı seçimlerin yapılıp yapılamayacağı konusunda şüphe duyduğunu dile getirdi.
Yaklaşık 20 yıldır İsrail’in elinde tutuklu bulunan Fetih Merkez Komitesi üyesi Mervan Barguti’nin seçimin önemli bir parçası olması gerektiğini vurgulayan Kudva, “Beni başkanlığa bırakın diyerek bu sorumluluktan kaçamaz. Başkanlık istiyorsa biz onunla birlikteyiz ve bunu onaylıyoruz. Ancak bu sürecin önemli bir parçası olmalı. Barguti, pozisyonunu net bir şekilde açıklamalı. Her türlü seçiminde onu destekleyeceğim. Filistinliler böyle değil. Ben her zaman Filistinli olmaktan gurur duydum, ama bugün gördüklerim Filistinliler gibi değil. Filistinliler böyle değil! Filistinliler birbirlerine saygı duyar ve demokrasiye ve farklılık ve çeşitlilik hakkına inanırlar.”
Kudva son cümleleri ile Fetih hareketinde liderlerini ve yetkililerini üstü kapalı bir şekilde eleştirdi.
Kudva’nın sözleri seçim savaşından önce safları birleştirmek isteyen Fetih hareketinde tehlike çanlarının çalmasına neden oluyor. Bu durum daha önce Merkez Komite üyesi Hüseyin eş-Şeyh'in, ailesi ile birlikte İsrail hapishanelerinde tutuklu bulunan Barguti’yi ziyaret etmesine neden oldu. Ziyaretin amacı ise herhangi bir sürprizden kaçınmak ve bir anlaşmaya varmak.
Barguti, yakın çevresine göre, Filistin Devlet Başkanlığı seçimlerine katılmayı planlıyor. Bu, Fetih yetkilileri tarafından uygun görülmeyen bir seçenek. Bu nedenle, Hamas ile güçlü bir şekilde rekabete girilecek seçimler öncesi herhangi bir bölünmeyi önlemek için onunla bir anlaşmaya varmak istiyorlar.
İsrail Kamu Yayın Kuruluşuna (KAN) bağlı KAN 11 TV kanalı muhabirlerinden Gal Berger, “Fetih içinde farklılıklar var ancak bunun "Hamas" üzerinde bir etkisi yok. Fetih içindeki anlaşmazlıklar, görevden alınan lider Muhammed Dahlan ile anlaşmazlık ve Barguti ve Kudve ile olabilecek olası anlaşmazlıklar ile sınırlı. Fetih hareketi yaklaşan Filistin seçimlerinde zaferi elde edeceğinden emin.”
Seçimleri ABD yönetiminin tutumunun devam eden belirsizliği ile ilişkilendiren Berger, “Ramallah, ABD Başkanı Joe Biden ve yeni hükümetinin Filistin seçimleriyle ilgili tutumunu öğrenmek istiyor, Amerikalılar ise hâlâ bu konunun ne kadar tehlikeli olduğunu ve bundan sonra ne olacağını öğrenmeye çalışıyor. Washington’un şimdiye kadar net bir tutum belirlemekten kaçınması, önümüzdeki Mayıs ayında yapılacak Filistin seçimlerinin "boykot edilmesine” yeşil ışık olarak yorumlanabilir.”