Libya Petrol Şirketi’de işçi-işveren pazarlık süreci yeniden başladı

Genel Petrol Sendikası, yetkililerden taleplerine cevap alamamaları durumunda ‘üretimi azaltma’ tehdidinde bulundu

Libya’nın doğusundaki El-Harika petrol limanından bir görüntü (Getty)

Petrol-İş Sendikası’nın ‘çalışanlarının maaşlarını artırma taleplerinin karşılanmaması durumunda üretimin azaltılacağı’ yönündeki açıklamasının ardından Libya Petrol Şirketi (NOC) yönetimiyle çalışanları arasındaki ‘pazarlık süreci’ yeniden başladı.
Ülkenin ana geçim kaynağı olarak nitelendirilen Libya petrolü, 2011 yılında devrik lider Muammer Kaddafi rejiminin devrilmesinden bu yana pazarlık konusu olmaya devam ediyor. Bu bağlamda her zaman limanlar ve kuyular, politik talepler ya da çatışma tarafları arasındaki siyasi çekişmeler için bir hedef alanı kapsamındaydı.
Libya Petrol Şirketi’nden bir yetkili, 25 Şubat’ta Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, “Sektör henüz toparlanamadı. Hala altyapısına büyük zarar veren, başkent Trablus’taki savaş nedeniyle sekiz aydır kapalı kalmasının etkilerinden mustarip bir konumda” dedi. Yetkili, ülkenin uğradığı 10 milyar dolarlık zararın, vatandaşların hayatlarını etkilediğini ve elektrik gibi hayati sektörlerde aksaklığa yol açtığını kaydetti. Genel Petrol Sendikası, 25 Şubat’ta yaptığı açıklamada, ülkedeki sorumlu egemen organlara, ‘bu sektördeki işçilerin maaşlarına zam yapılması ve 2013 yılı 642 sayısı kararın engellenmesine neden olan koşulların şeffaflık ve açıklık çerçevesinde netleştirilmesi’ için bir hafta mühlet verildiğini duyurdu. Sendika, ‘petrol sektörü çalışanlarının maaşlarını artırmak ve sektör çalışanları için yasalar uyarınca sağlık ve yaşam programları uygulamak’ başta olmak üzere, çalışanların haklarını talep etmek için bir yıl boyunca elinden gelen her şeyi yaptığını kaydetti. İlgili tüm yetkililerle görüşmeler yürüttüklerini belirten sendika, “Ancak sendika üyelerinin sürekli takiplerine rağmen sendikanın yazışmalarına henüz resmi olarak yanıt verilmedi” dedi.
Sendika, sorumlu yetkililerin ‘sorumluluk almaktan kaçtıklarını’ söylerken, özellikle yeni bir hükümetin doğduğu bu dönemde bu yetkililerin, talepleri kasıtlı olarak görmezden geldiklerine ve bunlara aldırış etmediklerine dikkati çekti.
Sendika’nın açıklaması, geçen çarşamba günü başkent Trablus’un Cenzur ilçesinde yapılan acil bir genel kurul toplantısından sonra geldi. Toplantıda ‘maaşları artırma kararı, sağlık sigortası ve ücretlerin gecikmesi gibi üyelerine ve temel federasyonlara yöneltilen bazı konular’ ele alındı.
Ulusal Mutabakat Hükümeti (UMH) Başkan Yardımcısı Ahmed Muaytik ve Libya Ulusal Ordu (LUO) Komutanı Halife Hafter’in 18 Eylül 2020’de imzaladığı anlaşmanın ardından Libya petrol üretimi ve pompalanması yeniden başladı. Daha önce Hafter yandaşları, limanları ve petrol sahalarının yaklaşık 8 ay boyunca kapalı tutarken bu durum, Libya’ya 10 milyar dolar zarar yol açtı.
Genel Petrol Sendikası, tonunu artırırken, petrol üretiminin kademeli olarak azaltılması da dahil olmak üzere çeşitli önlemler alacaklarını ve haklarını her yolla elde etmek için bir hareket başlatacaklarını vurguladı.
Sendika ayrıca, ülkenin istikrarında sektörün önemli bir rol oynadığını açıklarken, “İdari düzenleme ilkesine ve kullanıcı haklarının talep edilmesi kapsamında hukuki yaklaşıma bağlıyız. Ancak yetkililer, önemli noktalarına ve haklarına 7 yıldan fazla bir süredir yanıt vermeyerek veya petrol sektöründeki işçileri rahatlatacak şekilde yazılı olarak cevap vermeyerek bu sorumluluğu takdir etmediler” açıklamasında bulundu. Sendika, “Ülkenin çıkarını ve ekonomisini dikkate alarak tüm medeni yöntemleri takip ettik, ancak bazıları bu yöntemi zayıf ve çaresiz olarak yorumladı” dedi. Petrol çalışanlarının koşullarının her geçen gün kötüye gittiğini, sefil ve aşağılayıcı bir çalışma ortamına maruz kaldıklarını ve haklarının kasıtlı olarak çiğnendiğini söyleyen sendika ayrıca, işçilerle çeşitli haklar konusunda temasa geçtiklerini vurguladı. Sendika, devlet yetkililerine de ‘üretimin kademeli olarak azaltılması da dahil olmak üzere çeşitli önlemler almadan önce’ 1 hafta mühlet verdiklerine dikkati çekti.
5 Ocak’ta Libya’nın doğusundaki Tobruk şehrinde bulunan el-Harika petrol limanı, ‘maaş ödemesi yapılmadığı’ gerekçesiyle Petrol Tesisleri Muhafızları’nın protestoları sonrasında faaliyetini durdurdu. Muhafızlar, bir petrol tankerinin petrol yüklemesine izin verilmesini de engellediler.
Aynı şekilde Brega Petrol Pazarlama Şirketi, 25 Şubat’ta 34 milyon litre benzin yüklü ‘Anvar el-Halic’ tankerini başkente yönlendirdiğini açıkladı. Şirket, bu adımın, ‘şirketin çeşitli türlerde akaryakıt sağlama ve vatandaşların dağıtım kanalları aracılığıyla petrol temin etmesini sağlama’ çabaları çerçevesinde geldiğini belirtti.