ABD Başkanı Joe Biden’ın yönetimi, endüstriyel alanlardaki Çin genişlemesine karşı koymak için G7 grubunda ekonomik ve teknik ittifaklar kurmaya çalışıyor.
Birçok ABD’li uzman ve yetkili, Çin ve ABD arasındaki bu çatışmanın, eski Başkan Donald Trump yönetiminden yeni yönetime miras kalan iki ülke arasındaki gerilimlerin ışığında kaçınılmaz olduğuna inanıyor.
Pek çok gözlemci ve eleştirmen, ABD-Çin çatışmasının genel olarak tek bir şey etrafında döndüğüne, yani despotizme karşı demokrasi mücadelesi olduğuna ve yeni ABD yönetiminin, Çin’in genişlemesine karşı koymak için teknoloji endüstrilerine dayalı ortak bir ittifak kurma konusunda etrafındaki ülkeleri bir araya getirmede yeterli pragmatizm kapasitesine sahip olduğuna inanıyor.
Wall Street Journal gazetesinin Biden yönetiminden yetkililere dayandırdığı haberine göre, ekonomiye dayalı çeşitli ittifaklar kurmayı planlayan Washington, diğer bazı ülkelere ek olarak G7’nin endüstriyel güçlerinin çoğunu buna dahil etmeyi düşünüyor.
Yetkililer, Biden yönetiminin bu yaklaşımıyla ABD’nin müttefikleri ile ilk görüşmeleri başlattığını, çabaların aylar sürmesi beklense de izlediği stratejinin savunma ve saldırı bileşenlerine sahip olduğunu ve uyumlu çabalara odaklandığını açıkladı.
Bu haber, Dışişleri Bakanı Anthony Blinken’ın Senato’daki onay oturumunda söylediklerini doğruluyor.
Blinken burada, söz konusu ittifakın yapay zekaya dayalı olacağını ve araştırmacıları bu alanda lider olan İsrail’i içerebileceğini söyledi.
İhracat kontrollerinden biri de, Çin’in belirli teknolojileri ithal etmesini engellediğinden emin olmak için muhtemelen Hindistan’ı içerecek.
Biden yönetiminden yetkili, Çin’i rahatsız etmekten endişe duyan ülkeleri ittifaklara katılmaya teşvik etmek için ABD’nin katılımlarını kararlı bir şekilde ilan etmeyebileceğine dikkat çekti.
İttifaklar için hazır olduğu düşünülen alanlar arasında ihracat kontrolü, teknik standartlar, bilgi işlem, yapay zeka, biyoteknoloji, 5G iletişimi ve gözetim teknolojisini yöneten kurallar yer alıyor.
Çin dünyanın en büyük yarı iletken pazarı
Yarı iletken teknolojisi, yönetim listesinin en başında yer alıyor. Çünkü bilgisayar çipleri modern ekonomiyi destekliyor ve Çin dünyadaki en büyük yarı iletken pazarı.
Ancak çiplerin yüzde 80’inden fazlası, ‘özellikle gelişmiş olanlar’ Çin’deki yabancı şirketler tarafından ithal ediliyor veya üretiliyor.
Pekin, dünya standartlarında bir endüstri inşa etmek için son birkaç on yılda on milyarlarca dolar harcadı. Ama yine de Batılı rakiplerin gerisinde ve Biden yönetimi bunun böyle kalmasını istiyor.
Trump yönetimi sırasında ABD, Hollanda yapımı yarı iletken üretim ekipmanlarının Çin’in en büyük çip üreticisine satışını engellemek için Hollanda ile birlikte çalıştı.
Teknoloji uzmanları, yarı iletken üretim ekipmanını bir ‘darboğaz teknolojisi’ olarak tanımlıyor çünkü yalnızca ABD, Japonya ve Hollanda tarafından kontrol ediliyor.
Önemli bir yarı iletken üreticisi olan ve Pekin’in ayrılıkçı bir eyalet olarak gördüğü Tayvan’ın ittifak listesine eklenmesi Çin’in endişesini artıracak.
Çin Dışişleri Bakanlığı konuya dair açıklamasında, “ABD önderliğindeki yarı iletken ittifakı, piyasa ekonomisi ve adil rekabet ilkelerini ihlal ediyor. Dünyayı yapay olarak ayıracak ve uluslararası ticaretin kurallarını yok edecek” denildi.
