Afrika’da Kovid-19’a karşı aşılama hızı yükseliyor

Dün Kenya’da aşı olan bir kadın (AP)

Birleşmiş Milletler (BM), düşük gelirli ülkelere yeni tip koronavirüs (Kovid-19) aşısı sağlamak için Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından kurulan “Covax” mekanizması kapsamında, Afrika kıtasındaki 9 ülkenin aşı sevkiyatlarını teslim alınmasının ardından kıtadaki aşılama hızının yükselmekte olduğunu duyurdu.
BM Sözcüsü Stephane Dujarric pazartesi günü yaptığı açıklamada, “Covax destekli Kovid-19 aşı dozlarından daha fazlasının, Mozambik, Togo, Etiyopya, Malavi, Liberya, Cibuti, Sao Tome ve Principe, Uganda ve Mali olmak üzere 9 Afrika ülkesine teslim edildiğini” söyledi.
BM sözcüsü Dujarric pazartesi sabahı yaptığı açıklamada “Mozambik ve Togo’nun dün yaklaşık 500 bin doz aşı teslim aldığını” ayrıca “Bu iki ülkedeki aşı kampanyalarının ilk aşamasının, sağlık çalışanları ve risk altındaki diğer kişilerle başlayacağını” belirtti.
Dujarric, Etiyopya’nın pazar günü “Covax mekanizması kapsamında, 2,2 milyon doz aşı aldığını ve aşılamaların önümüzdeki günlerde başlamasının planlandığını” da sözlerine ekledi.
Diğer yandan, Malavi, Liberya, Mali ve Sao Tome ve Principe ise cuma günü aşı sevkiyatlarını teslim aldılar.
Dujarric “Cibuti’nin aşı kampanyasına 11 Mart'ta başlayacağını” belirtirken, “850 bin dozdan fazla Covax aşısı alan Uganda’da aşı kampanyasının aşamalı olarak başlayacağına” dikkat çekti.
Diğer yandan, Dünya Sağlık Örgütü’ndeki (WHO) birçok üst düzey yetkili pazartesi günü, 11 Mart 2020 tarihine kadar pandemi olarak kabul edilmeyen koronavirüs salgınına yönelik uyarıların verilmesinde gecikme iddialarına karşı kendilerini savundular.
Fransız haber ajansı AFP’ye göre, WHO Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus’un bir yıl önce bir basın konferansında, salgının pandemi olarak sınıflandırıldığının duyurulması bir yıldırım etkisi yarattı ve koronavirüsün tehlikelerine karşı farkındalığı uyandırdı.
WHO Genel Direktörü 30 Ocak tarihinde koronavirüsün “uluslararası endişe uyandırıcı acil sağlık durumu” oluşturduğunu açıklamıştı. Açıklamada yüksek seviyede bir uyarıya dikkat çekiliyor olsa da, açıklama, insanların çoğunun anlamadığı terimlerle doluydu.
WHO Acil Durumlar Programı Direktörü Michael Ryan pazartesi günü düzenlenen bir basın konferansında, 30 Ocak’ta duyurulan acil duruma haline yönelik, kamuoyunun gerektiği gibi tepki vermemesinin sebeplerini tam olarak anladığını ancak, ülkelerin bu acil durum ilanının mahiyetini anlayarak, gerektiği şekilde tepki vermiş olmaları gerektiğini belirtti.
Ryan kızgın bir ses tonu ile bazı ülkeleri WHO’nun ilk uyarılarına riayet etmemekle itham ederek, “Evet, belki de sesimizi yükseltmemiz gerekebilir ancak belki de bazılarının işitme cihazına ihtiyacı vardır” ifadelerini kullandı.
Ryan ayrıca, bazı ülkeleri pandemiye karşı yanıt vermede gecikmekle itham etti. WHO tarafından 30 Ocak’ta acil sağlık durumu ilan edildiği sırada, Çin dışında 100’den az vaka tespit edilmiş olduğunu ve henüz herhangi bir ölüm tespit edilmemiş olduğuna dikkat çekti.  
Ryan yaptığı açıklamada “Hala anlamamız gereken şeylerden biri, neden bazı ülkelerin bu uyarılara yanıt verirken, diğerlerinin bu konu da daha yavaş kaldığı” ifadelerini kullandı.
Koronavirüs, 2019 Aralık ayından bu yana 2,6 milyon kişinin ölümüne neden oldu.
Eski ABD Başkanı Donald Trump tarafından olmak üzere WHO’ya yönelik birçok ithamlarda bulunuldu. Trump WHO’yu, çok geç uyarıda bulunduğu ve durumun pandemi olarak sınıflandırılmasının çok zaman kaybettiği iddiaları ile itham etmişti.
WHO’nun Sağlık Acil Durumları Programının Teknik Koordinatörü Dr. Maria Van Kerkhove, “Mevcut duruma ilişkin günlük bilgi vermek ve virüs hakkında bildiklerimizi ve virüsün tehlikeleri hakkında bilgilendirmek için elimizden gelenin en iyisi yaptık ve en başından beri bu virüsün tehlikeli olduğunu ve sistemlerin aktifleştirilmesi gerektiğini söyledik” diyerek sözlerini şu ifadeler ile sürdürdü:
“Bunun ardından harekete geçtik ve uluslararası öneme sahip bir halk sağlığı acil durumunun ilanından 4 gün sonra yayınlanan kapsamlı bir hazırlık ve müdahale planı hazırladık.
WHO Genel Direktörü, 30 Ocak’ta sağlık acil durumunun ilan edilmesi sonrasındaki günler ve haftalarda, “uyarılar yapılmaya” devam edildiğini, ülkelere yeni virüse karşı hazırlanma, virüsün yayılmasını önleme, izleme ve kontrol etme konularında yardımcı olmak için “stratejiler, tavsiyeler ve yöntemler” hazırlandığını belirtti.
Genel Direktör ayrıca, 5 Şubat’tan itibaren üst düzey WHO yetkilileri tarafından günlük basın toplantıları düzenlendiğini de vurguladı.