Cezayir’i ziyaret eden Mali Cumhurbaşkanı’nın gündeminde barış anlaşması var

Mali Cumhurbaşkanı Bah N'Daw (AFP)

 Mali Cumhurbaşkanı Bah N'Daw, Cezayir’i ziyaret etti. Cumhurbaşkanı Abdulmecid Tebbun ve üst düzey yetkililerle bir araya gelen Bah N’Daw’ın gündeminde Cezayir hükümeti güvenlik dosyalarında aşırılık yanlısı gruplarla mücadele ve sınırlarda uyuşturucu ve silah ticareti vardı. Ayrıca 2015 yılında Bamako ile Cezayir'deki muhalif örgütler arasında imzalanan barış anlaşması da görüşüldü.
Ziyaret konusunda bilgi sahibi kaynaklara göre N’Daw, Cezayirli mevkidaşı Abdulmecid Tebbun, İçişleri Bakanı Kemal Belcud ve Dışişleri Bakanı Sabri Bukadum ile gerçekleştirdiği görüşmede güvenlik meselelerine odaklandı.
Aynı kaynaklara göre görüşmelerde Fransız askeri kuvvetlerinin Sahel'deki rolünü ve silahlı aşırılık yanlısı örgütlerin hükümet hedeflerine saldırılar gerçekleştirme kabiliyetini sınırlama konusundaki ‘yetersizliklere’ de değinildi. Ayrıca terörist gruplar tarafından rehin alınanların kurtarılması karşılığında Sahel ülkelerinde fidye ödeme konusunun da gündeme getirildiği belirtildi. Son dönemde dört Avrupa vatandaşının serbest bırakılması karşılığında aşırılık yanlılarına fidye ödenmesi nedeniyle Fransa ve İtalya suçlandı. Aynı anlaşma kapsamında onlarca militanı serbest bırakan Mali hükümetine de tepki gösterildi.
Cezayir Başbakanı Abdulaziz Cerad, bu yılın başlarında ülkesinin rehinelerin serbest bırakılması karşılığında terörist gruplara önemli meblağlarda para transferinin devam etmesi nedeniyle büyük endişe duyduğunu söylemiş, bunun terörizmle mücadele çabalarını engellediğini açıkça belirtmişti. Cezayir Savunma Bakanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre son iki ay içerisinde güçlerinin Mali sınırından ülkeye sızmaya çalışan iki cihatçı teröristi tutuklandı. Söz konusu şahısların fidye karşılığında Bamako tarafından serbest bırakılan mahkumlardan olduklarının tespit edildiği kaydedildi.
Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Yves Le Drian ise Paris’in bu konuyla ilgisi olduğunu reddetti. Le Drian açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Sahel'de sekiz yıldır kanlı bir isyan yürüten cihatçı örgütlerle diyalog gerçekleştirmek mümkün değil. Mali'nin kuzeyindeki muhalif gruplar ile Bamako arasında barış anlaşmaları var. Bir de barış anlaşmalarını imzalamayan terörist gruplar bulunuyor. Bizim için her şey açık.”
Mali Cumhurbaşkanı’nın ise barış anlaşması konusunda “Muhalif Azavad örgütleri Mali ordusuyla onları bir araya getiren silahlı savaşlar döneminden beri silahlarını teslim etmeyi ve üyeleri saklandıkları yerlerden çıkmayı reddediyor” dediği kaydedildi. Kaynaklara göre N’Daw bunun Cezayir’in Bamako Büyükelçisi Boualem Chebihi başkanlığındaki bir komitenin uygulanmasını sağlamaya çalıştığı anlaşmada yer alan silahlı muhalefetin taahhütlerine aykırı olduğunu savundu.
Cezayir ile kuzey sınırının en önemli şehirlerinde, özellikle Gao ve Kidal'da muhalefetin kontrol ettiği yerler bulunuyor. Bu bölgelerin şu an durumu ‘Savaş yok, barış yok’ sloganı ile özetleniyor. Bu durum da ana arabulucu olan Cezayir’in görevini daha da karmaşık bir hale getiriyor.
Muhalefetin temel talepleri, temsilin Azavad, yani Mali'nin geri kalanından kültürel ve etnik olarak kökten farklı bir bölge olan kuzeyde olması koşuluyla, çeşitli devlet kurum ve kuruluşlarında etnik ve azınlıkların temsilini yansıtacak şekilde kendisine kota tahsis edilmesiyle ilgili. Ancak Malili yetkililer bu yaklaşımın ülkede kalıcı bir istikrarsızlık durumu bırakacağı gerekçesiyle talepleri reddediyor.
Cezayirli bir diplomat konuyla ilgili şu eğerlendirmelerde bulundu:
“Bamako, Timbuktu, Gao ve Kidal'ın tek bir Mali yapısından ayrı bir varlık olduğu fikri nedeniyle Azavad'ı siyasi ve coğrafi anlamda reddediyor. Ayrıca silahlı örgütlerin liderlerinin, yıllarca El Kaide terör örgütünün kontrolünde yaşayan üç kentin siyasi, ekonomik ve güvenlik boyutlarıyla karar almada bağımsız olmasını istiyor.”