ABD Yemen'de ağırlaşan insani durumdan dolayı endişeli

Hudeyde’de önceki gün gönüllüler tarafından yönetilen bir okuldaki mülteci çocuk (AFP)

ABD hükümeti, Birleşmiş Milletler (BM) Yemen Özel Temsilcisi Martin Griffiths'in Yemen'deki krize barışçıl bir çözüm getirme çabalarını desteklerken, BM ise ülkedeki siyasi sürecin ülke çapında ateşkes de dahil olmak üzere zorunlu önlemlere ihtiyacı olduğunu belirtti.
ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre Dışişleri Bakanı Antony Blinken, dün Griffiths ile yaptığı telefon görüşmesi sırasında, ülkesinin Yemen'de ağırlaşan insani durumdan dolayı duydukları endişeyi dile getirdi. Bakanlık Sözcüsü Ned Price yaptığı açıklamada, Bakan Blinken'in ABD'nin Yemen'de dış güçlerin etkisinden bağımsız bir şekilde birlik ve istikrarına verdiği desteği ve buradaki çatışma için askeri bir çözümüm mümkün olmadığını vurguladığını belirtti. Blinken görüşmesi sırasında, ABD’nin Yemen Özel Temsilcisi Tim Lenderking aracılığıyla, BM ve diğer gruplarla birlikte çalışarak Yemen'deki savaşı sona erdirmek için diplomatik çabaları yeniden canlandırma konusuna değindi.
Griffiths ise ABD Dışişleri Bakanı ile görüşmesi sırasında Yemen'deki siyasi sürecin BM çerçevesinde devam ettirilmesi ve ilerletilmesi için yapılan çalışmalara ilişkin son gelişmeleri paylaştı. Griffiths, Twitter hesabından yaptığı açıklamada, Yemen'deki siyasi sürecin ülke çapında ateşkes, Sana havalimanının açılması ve limanlara getirilen kısıtlamaların hafifletilmesini gerektirdiğini belirtti.
Fransız haber ajansı (AFP) Batılı yetkililerden ABD’nin Yemen krizine müdahalesinin çıkmaza son vermek için yeni bir ivme kazandırdığı yönündeki sözlerini aktardı. Yetkililer açıklamasında, ABD’nin Griffiths’e desteğinin her zamankinden daha fazla olduğunu belirtti. Batılı bir yetkili, Lenderking tarafından açıklanan girişimin, Marib şehri çevresindeki şiddetli savaş sona erene kadar fiilen askıya alındığını belirterek, Husilerin petrol zengini Marib şehrine saldırmak için tüm savaş çabalarını seferber ettiklerini ve ağır kayıplarına rağmen hala hükümetin elinde olan kuzeydeki bir kaleyi elde etmek için bu bedeli ödemeye değer gördüklerini ifade etti.
BM’nin çabalarıyla ilgili bir kaynak, savaşın Husiler ne ölçüde ileri gidebileceklerini bilmek istediği için müzakerelerin başlamasını engellediğini" belirtti. Ayrıca, Sana havalimanının açılması ve yardımların ana geçiş noktası olan Hudeyde Limanına yönelik kısıtlamaların kaldırılması için ateşkesin durdurulması ve ardından hızlı barış görüşmelerinin yeniden başlamasını amaçladıklarını ifade etti.
Joe Biden’ın geçen Ocak ayında ABD Başkanlık görevini devralmasıyla birlikte yeni yönetim diplomatik ağırlığını iki tarafı müzakere masasına oturtmaya yönelik zorlu bir görevi olan Yemen Temsilcisi Griffiths'e vermeye başladı.
ABD yönetimi, Umman’da Husiler ile görüşerek Griffiths'i desteklemenin ötesine geçti. Sızdırılan bazı haberlere göre ABD Temsilcisi Lenderking, Husiler diyalog için hazır olduklarında Körfez’e tekrar geleceğini bildirdi. Lenderking, bölgeyi 17 günlük ziyaretinde Yemen meselesiyle ilgili önde gelen yetkililerle görüştü ve bölgedeki 6 ülkeyi ziyaret etti.
ABD’nin Yemen Özel Temsilcisi Tim Lenderking, Washington'da ünlü bir araştırma merkezi olan Atlantik Konseyi tarafından video-konferans aracılığıyla düzenlenen toplantıda, "Şu anda ulusal çapta ateşkes için harekete geçecek sağlam bir planımız ve Yemen'deki korkunç insani durumu derhal ve doğrudan iyileştirecek unsurlarımız var” dedi.
Lenderking'in Washington'a dönmesi üzerine Dışişleri Bakanlığı 9 Mart'ta bir açıklama yaparak Lenderking'in Amman'da BM Özel Temsilcisi Martin Griffiths ve üst düzey Ürdünlü yetkililerle görüştüğünü ve beklenen bazı ilerlemeler kaydedilmiş olsa da, taraflar tarafından daha fazla bağlayıcılığa acil ihtiyaç olduğunu belirtti.
Açıklamada ayrıca, BM tarafından önerilen ve Hudeyde Limanının açılması ve ateşkesi içeren plana göre, ABD Özel Temsilcisi Lenderking ve BM Yemen Özel Temsilcisi Griffiths'in tarafları müzakereye zorlamak için "yan yana çalışmayı taahhüt ettikleri" bildirildi. Ayrıca Bakanlık, "Bu hedefe ulaşmak, Husilerin Marib'e yönelik saldırılarına son vermeleri ve Suudi Arabistan'a yönelik sürekli sınır ötesi saldırılarını durdurmaları zorunludur" dedi.
Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ned Price, geçen Cuma günü düzenlediği basın toplantısında, “ABD'nin savunmasız nüfusun ihtiyaçlarını karşılamaya yardımcı olmak için Yemen'in kuzeyindeki bölgelere insani yardımların tamamını yeniden finanse ettiğini" duyurdu. Ülkesinin Yemen'e yakıt, gıda ve diğer temel malların serbest akışını desteklediğini belirten Price, bunu yapmanın yalnızca malların limanlardan sorunsuz geçişini değil, aynı zamanda Husilerin kontrolü altındaki alanlarda dahil olmak üzere ülke içerisinde serbestçe geçmelerine de izin verilmesini gerektirdiğini ifade etti. Price, "Bu grup (Husiler), memurların maaşları için tahsis edilen fon transferi de dahil olmak üzere bu akışı engellemeye devam ediyor. Bu, yükümlülüklerinin doğrudan ihlali anlamına geliyor” dedi. 
Fon eksikliğinin Husilerin kontrolü altındaki nüfusun çoğunluğu için insani krizi şiddetlendirdiğini vurgulayan Price, BM ve uluslararası bağışçıların Husilerin yardımlara engel olduğunu ve bunları diğer devlet gelirleriyle birlikte savaş çabaları için kullandıklarını açık bir şekilde ifade ettiklerini belirtti. 
ABD'nin Yemen ve Suudi Arabistan hükümetleriyle birlikte en çok ihtiyacı olanlara yakıt desteği sağlamanın yollarını bulmak için çalışacağını belirten Price, Husileri yakıtı karaborsada satmakla veya savaş çabalarında kullanmakla suçladı. Ayrıca, “Ancak kalıcı bir barış anlaşmasıyla Yemen'deki insani krizi tersine çevirebiliriz" dedi.