Çin Dışişleri Bakanlığı'nın koronavirüse karşı Çin'de üretilmiş aşılardan yaptıran yabancıların ülkeye girişini kolaylaştırma kararı bazı soruları da beraberinde getirdi.
Türkiye, ABD ve Birleşik Krallık'takiler dahil dünya genelinde en az 23 Çin büyükelçiliği söz konusu koşulu içeren yeni vize politikasını geçen gün yayımlamıştı.
Çin'in Ankara Büyükelçiliği'nden yapılan açıklamada, "15 Mart 2021 tarihinden itibaren Çin'le diğer ülkeler arasında insanlar arası değişimi düzenli bir şekilde yeniden başlatmak amacıyla", "Çin'de üretilen Kovid-19 aşılarıyla aşılanmış ve T.C. Sağlık Bakanlığı'ndan aşı sertifikası almış vize başvurusu sahipleri için" sağlanacak kolaylıklar paylaşılmıştı.
Çin yeni vize kurallarında kendi aşılarını şart koşarken, Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Zhao Lijian ise pazartesi günü düzenlediği basın toplantısında "aşı milliyetçiliği" fikrini reddetmişti.
Sözcü, "Bir aşı nerede üretilmiş olursa olsun güvenli ve etkili olduğu sürece iyi bir aşıdır. Çin, diğer ülkelerle aşılamanın karşılıklı olarak tanınması yaklaşımını geliştirmeye hazır" ifadesini kullanmıştı.
CNN'in haberine göre Çin Dışişleri Bakanlığı, bu adımın uluslararası seyahatlere "düzenli bir şekilde" başlamak anlamına geldiğini ve aşılanmış yolcuların ülkeye varışlarında resmi makamlar tarafından karantina altına alınmaya devam edeceğini bildirdi.
Bununla birlikte bazı uzmanlar, Çin'in yerli aşıları, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından onaylanmış yüksek etkililik oranlarına sahip aşıların önüne koyma kararından endişe duyduklarını ifade etti.
Uzmanlar böyle bir kararın diğer ülkelere Çin aşılarını onaylama konusunda baskı yapma riski taşıdığını söylerken, atılan adım "Çin üretimi aşıların onaylanmadığı ülkelerde yaşayan vatandaşlar ne yapacak?" sorusunu da gündeme getirdi.
Hong Kong Şehir Üniversitesi'nde sağlık güvenliği uzmanı Doçent Nicholas Thomas, "Bu karar, aşı diplomasisinin en keskin ucunda yer alıyor. 'Bizi ziyaret etmek istiyorsanız aşımızı yaptırmanız gerekiyor' diyorlar" dedi.
Aşı geliştirme yarışında ön sıralarda yer alan Çin, Birleşmiş Milletler (BM) verilerine göre şu ana kadar aralarında Türkiye'nin de olduğu 28 ülkeye aşı ihraç etti. Yaklaşık 1,4 milyar nüfusa sahip Çin'deyse şimdiye dek 65 milyon kişiye ülke içinde üretilen 5 farklı aşı yapıldı.
Ancak CNN'in haberine göre Çin'deki aşıların hiçbiri henüz WHO tarafından onaylanmadı ya da bu aşılarla ilgili 3. Aşama deneme verileri tam olarak yayımlanmadı.
Çin'in hamlesi, uluslararası seyahatleri sürdürmek adına, koronavirüse karşı aşı ya da iyileşme yoluyla antikor geliştirmiş kişilere "bağışıklık pasaportu" verilmesi tartışmasına bir soru daha ekledi: "Bu tür pasaportlar aşı yaptırmış kişilere özel haklar getiriyorsa, peki hangi aşılar dikkate alınacak?"
Habere göre mevcut seçeneklerden biri, WHO'nun yetkilendirmesini takip etmek. Şu ana kadar Pfizer/BioNTech ve Johnson & Johnson'ın yanı sıra AstraZeneca/Oxford aşısının iki versiyonu WHO'nun acil kullanım listesine girdi.
Başka bir seçenekse WHO'ye üye 194 devletin meseleyi oylamasına izin vermek. Ancak dünya için tek tip bir aşı pasaportundan bahsetmek bugünlerde uzak bir ihtimal ve böyle bir aşamada ülkelerin büyük olasılıkla kullanım için onayladıkları aşıları tanıyacağı tahmin ediliyor.
Independent Türkçe, CNN, WHO
