Tel Aviv, Filistin Dışişleri Bakanı'ndan VIP kartı geri çekti

Filistin Dışişleri Bakanı Riyad el-Maliki, Haziran 2015'te İsrail'i suçlu bulan belgeleri teslim etmek için Lahey Mahkemesi’ne yöneldiği sırada (Getty)

İsrail İç Güvenlik Servisi (Şin Bet), İsrail tarafına, ardından ise Batı Şeria’ya yönelmek için Ürdün köprüsü üzerinden geçtiği sırada güvenlik kontrolüne tâbi tuttuğu ve beraberindeki heyeti soruşturmaya çağırdığı Filistin Dışişleri Bakanı Riyad el-Maliki’den VIP kartı geri çekti. Bu gelişme, Filistin Otoritesi’nin İsrail'e karşı soruşturma açmak için Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) ile iş birliği yapması ardından ‘cezalandırıcı’ bir adım sayılıyor.
İsrailli yetkililer tarafından İbrani medyaya yapılan açıklamada kararın Maliki'nin Lahey'deki UCM’de İsrail aleyhinde soruşturma başlatma faaliyetlerinin hemen ardından geldiği belirtildi.
Filistinli kaynakların ifade ettiğine göre Maliki de teftişe tâbi tutuldu. Filistinli yetkililer genellikle VIP kartları, aynı zamanda iki taraf arasındaki koordinasyon sayesinde özel muamele görüyor. Bu  koordinasyon, Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas dahil olmak üzere yetkililerin adımları öncesinde geliyor.
Nitekim İsrail, Filistin’in UCM üzerindeki baskısı devam ettiği taktirde Filistinli yetkilileri cezalandırmakla tehdit etmişti. Maliki, Filistin'deki duruma ilişkin cezai soruşturma açılması ardından UCM ile devam eden çalışma ve iş birliği çerçevesinde geçtiğimiz Perşembe günü UCM Başsavcısı Fatou Bensouda, Başkatibi Peter Lewis ve diğer yetkililerle bir araya gelmişti.
Maliki, Başsavcı’ya Filistin topraklarında işlenen suçlarla ilgili soruşturmaları mağdurlar ve aileleri için adaleti garanti edecek şekilde hızlandırma çağrısında bulunmuştu. Aynı zamanda Filistin Devleti'nin cezadan kaçma dönemini sona erdirmek, hesap verme ve sorgulanma yolunu başlatma yönünde UCM ve personeli ile iş birliğinde bulunacağını da açıkladı.
Başsavcı Bensouda, 3 Mart'ta İsrail'in Batı Şeria, Doğu Kudüs ve Gazze topraklarında 13 Haziran 2014'ten bu yana işlediği iddia edilen suçlara ilişkin resmi soruşturmanın başlatıldığını duyurmuştu. Nitekim araştırılması istenen üç konuya, yani 2014'te Gazze’ye yönelik saldırıya, geri dönüş yürüyüşlerine katılanların hedef alınmasına ve yerleşim yerlerine odaklanılacağına dair İsrail'e bir mektup göndermişti.
Bensouda’nın ofisi, Filistinlilerin açtığı bazı dosyalarla karşı karşıya. Bunlar arasında ‘aşırı güç ve yasaklı silahların kullanımı, katliam işlenmesi ve sivillerin öldürülmesi dahil olmak üzere Gazze’ye yönelik saldırı’, ‘mahkumlara ve ailelerine yapılan kötü muamele ve mahkumların ölümüne yol açan tıbbi ihmaller de dahil olmak üzere İsrail hapishanelerindeki tutuklular’, ‘Filistin topraklarında yasadışı yerleşimcilik, hem kendilerinin hem de de Filistinli sivillerin ölümüne yol açan yerleşimci terörizmi dahil olmak üzere yerleşimcilik’ dosyaları da bulunuyor. Nitekim Filistinliler, soruşturmanın ilk olarak yerleşim dosyasıyla başlayacağı düşüncesinde.
Bensouda, söz konusu mektubuna yanıt vermesi için İsrail’e bir ay süre vermişti. Ancak UCM’yi eleştirerek soruşturma kararına anti-Semitizmin dahil olduğunu iddia eden Tel Aviv, henüz bir karara varmadı. İsrail, şuanda bu yöndeki tüm senaryolara hazırlanıyor. Bunların başında, soruşturmanın gerekli kişiler aleyhinde tutuklama emrine yol açma olasılığı geliyor.