Etiyopya’ya yönelik uyarısını yenileyen Mısır, Nahda Barajı meselesini karşılaştığı en büyük zorluklardan biri olarak görüyor

Nahda Barajı’nın 20 Temmuz’da çekilmiş bir görüntüsü (AFP)

Mısır, dün, Nahda Barajı’nın dolum ve işletimi yönünde Etiyopya'nın attığı tek taraflı adımların ‘ciddi olumsuz yansımalarını kabul etmeyeceği’ uyarısını yineledi. Nil'in ana kolu üzerine inşa ettiği dev bir baraj aracılığıyla 2011'den bu yana elektrik üretmeye çalışan Etiyopya, baraj inşaatında yüzde 79'lara ulaşmış durumda. Diğer yandan Mısır ve Sudan'ın barajın kendi su payları üzerindeki etkisine ilişkin endişeleri ise artıyor. Nil Nehri ağzında yer alan bu iki ülke, Addis Ababa’nın barajın dolum ve işletimine, kuraklık dönemleri için önlemlerin alınmasına dair bağlayıcı bir anlaşmaya varmadan baraj rezervinin ikinci dolum aşamasına dair önlemler alıyor.
Mısır Su Kaynakları ve Sulama Bakanı Muhammed Abdulati dün Dünya Su Günü vesilesiyle yaptığı açıklamada, Mısır ile anlaşmaya varılmadan barajın inşasına devam edilmemesi yönünde Etiyopya'ya bir uyarı mesajı göndererek Nahda Barajı’nın Nil Nehri üzerindeki etkisinin Mısır'ın şuana kadar karşılaştığı en büyük zorluklardan biri olarak kabul edildiğini dile getirdi. Aynı zamanda “Nahda Barajı'nın dolum ve işletimi konusunda Etiyopya’nın aldığı tek taraflı önlemler ve bu tek taraflı önlemlerin doğuracağı büyük olumsuz yansımalar, Mısır tarafından kabul edilmeyecek” vurgusunda bulundu.
Kahire, bağlayıcı bir yasal anlaşmaya varılması yönünde Addis Ababa'ya yaptığı baskıyı son zamanlardaki diplomatik hamleler aracılığıyla yoğunlaştırdı. Mısır Başbakanı Mustafa Medbuli, geçtiğimiz Perşembe günü Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu’nda su konulu üst düzey bir toplantı sırasında yaptığı konuşmada “Nahda Barajı dosyasının şu anki durumu, Afrika Birliği’nin (AfB) gözetiminde, uluslararası toplumun aktif katılımıyla ciddi ve etkili bir müzakere turuna başlamamız gerektiğini gösteriyor. Geçtiğimiz yıllarda iki aşağı havza ülkesi haklarını ve çıkarlarını göz ardı ederek meseleyi oldubittiye getirmeye ve tek taraflı adımlar atmaya çalışan bir Etiyopya yaklaşımına şahit olduk” ifadelerini kullanmıştı.
Baraj hakkında bir anlaşmaya varmak için 10 yıldır müzakerelerde bulunan üç ülke, tüm tarafların razı olacağı bir anlaşmaya henüz varamadı.
Bu ayın başlarında Hartum; ABD, BM, Avrupa Birliği (AB) ve AfB’yi kapsayan ‘dörtlü bir arabuluculuk’ şemsiyesi altında müzakerelerin yeniden başlatılmasını önerdi. Bu öneri Mısır tarafından büyük bir destek görürken Etiyopya tarafından ise reddedildi.
Su konularına ilişkin küresel farkındalığı artırmak amacıyla her yıl 22 Mart’ta Dünya Su Günü kutlanıyor. Su sektörünün küresel veya yerel düzeyde birçok zorlukla karşı karşıya olduğunu söyleyen Mısırlı Bakanı Abdulati, “Bu zorluklar, gerek toplumsal düzeyde vatandaşların suyu her türlü atık ve kirlilikten korumanın öneminin farkında olması yoluyla, gerek ise hükümet düzeyinde yoğun çabaların sarf edilmesini gerektiriyor” dedi. Aynı zamanda bakanlığı tarafından sunulan ve şu anda Temsilciler Meclisi’nde görüşülen yasa tasarısının, su kaynaklarının her türlü ihlalden korunmasının yanı sıra su kaynakları yönetimini iyileştirmeyi ve tüm yararlanıcılara eşit dağıtım sağlamayı hedeflediğini de dile getirdi.
Nitekim şu anda su idaresi ve dağıtımını iyileştirme yönünde su kanallarının rehabilitasyonu için ulusal bir proje uygulayan Mısır Su Kaynakları Bakanlığı, sel yoluyla sulamadan modern sulama sistemlerine çiftçilerin teşvik edilmesi yoluyla geçiş projesini de üstleniyor. Zirâ bu sistemler, su tüketiminin verimli kullanımında ciddi bir önem taşıyor.