Netanyahu, muhalefet partilerini ikna edemiyor

Bir hafta süren Pesah Bayramı öncesindeki ayinlerinin bir parçası olarak dün Kudüs'te dua edip mayalı ekmek yakan Dindar Yahudiler (EPA)

İsrail merkezli medya kuruluşları İsrail parlamentosu Knesset’te yedi sandalyesi bulunan Aşırı Sağ Partiler Birliği (Yemina) Başkanı Naftali Bennett’in Likud, Yeş Atid (Gelecek Var), Şas, Dini Siyonizm, Mavi-Beyaz İttifakı, Birleşik Tevrat Yahudiliği, İşçi, İsrail Evimiz, Yeni Umut ve Meretz partilerindeki üst düzey yetkililerle “İsrail'i kaostan kurtarmak ve devleti geri kazanıp görevlerini normal bir şekilde yerine getirmesini sağlamak için” toplantılar yaptığını bildirdi.
Kaynaklara göre Bennett, geçtiğimiz salı günü yapılan son seçimlerde hükümeti kurabilecek belli bir galip çıkmadığı için oluşan krizden siyasi partiler için net bir çıkış yolu olmaması ışığında, İsrail’i iki yıl içinde beşinci kez seçimlere gitmekten kurtarmanın en iyi yolunu arıyor.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Mavi-Beyaz İttifakı lideri Benny Gantz ve Yeni Umut Partisi Başkanı Gideon Saar gibi diğer partilerdeki eski müttefiklerini çekmeye çalışırken, bu liderler ve çoğu partinin başkanı Netanyahu'yu sahneden çıkarmaya çalışıyor. Netanyahu, Gantz ve Saar’a dönüşümlü başbakanlık teklifinde bulunmuştu ve bu teklifte daha sonra istifa etmeye hazır olduğu da yer alıyordu.
İsrail merkezli Kanal 12 Netanyahu’nun Saar’ı hükümetin kurulup güçlendirilmesinin ardından istifa etmek şartıyla, kendi başkanlığındaki hükümete katılmaya çağırdığını söyledi. Netanyahu, hükümeti kurduktan bir yıl sonra istifa edeceğini vurguladı ancak Saar bu teklifi alaya aldı. Aynı şekilde Gantz da buna benzer bir teklifi reddetti ve Netanyahu’ya atıfta bulunarak “Cezai dosyalarla suçlanan bir kişinin yargılanması ile değil, devlet ile meşgul olan dürüst bir hükümet kurmak için çalışacağım” dedi. Gantz “Durumu değiştirmeyi taahhüt eden herkesle görüşmeler ve toplantılar yapılıyor” dedi.
Mavi-Beyaz İttifakı Başkanı, Yahudilerin yaklaşan Pesah Bayramı’nın “gerekenden daha fazla süren siyasi kölelikten çıkışın bir sembolü” olmasını umduğunu dile getirdi.
Saar ise Netanyahu’ya “İsrail Devleti, iktidar koltuğuna yapışmaya devam etmesinden daha önemliyse” siyasi hayattan çekilmesi için çağrıda bulundu.
Bu sırada muhalefet partisi lideri Yair Lapid, Knesset’in çalışmaları için “Organizasyon Komitesi” başkanlığını devralmasına izin verecek kadar referans toplamaya çalışıyor. Bunun amacı komitenin mevcut başkanını görevden alıp yeni bir başkan seçmek ve ardından da Netanyahu'nun başbakanlığa aday olmasını engelleyecek bir yasa çıkarmak. İsrail Evimiz Partisi Başkanı Avigdor Lieberman da bunun gerçekleşmesi için çaba harcadığını duyurdu.
Yeş Atid Partisi lideri Lapid, Liberman ile sabah bir toplantı yaptı. İkili “hükümeti kurma olasılıklarını inceledi” ve “yakın bir zamanda tekrar toplantı yapma konusunda anlaştı”.
Dördüncü seçimler daha karmaşık bir sahne oluşturduktan sonra, beşinci kez seçimlere gitmenin nasıl önleneceği hala bilinmiyor.
Netanyahu'yu destekleyen sağ blok 52 sandalye kazanırken, başbakana muhalif partiler, 7 sandalyeli Yemina Partisi ve 4 sandalyeli Birleşik Arap Listesi hariç 57 sandalye kazandı.
Netanyahu'nun düşük bir çoğunluk elde etmek için iki partiye ihtiyacı var. Ancak aşırı sağ ile Birleşik Arap Listesi arasında iş birliği yapılması imkansız gibi görünüyor ve muhalifler katılmadığı sürece Yemina tek başına yeterli olmayacak.
The Times of Israel'in kurucu editörü David Horovitz seçim ile ilgili şu yazısını paylaştı:
“Netanyahu’yu destekleyen blok Knesset’teki 120 sandalyeden 52’sini aldı. Netanyahu’ya muhalif olan bloğun ise 57 sandalyesi bulunuyor. Daha çok Netanyahu’ya kayabilecek Naftali Bennett başkanlığındaki Yemina Partisi’nin yedi sandalyesi var. Seçimlerde en dikkat çeken şey ise -üç İsrail kanalında son derece titiz bir şekilde yapılan seçim örneğinde Knesset’e girmesi beklenmeyen- 1948 İslami Hareket Birleşik Arap Listesi’nin 4 sandalye kazanması oldu. Bu, Netanyahu’yu destekleyen veya karşı çıkan iki bloğun da çoğunluğu elde etmek için net bir yolu olmadığı anlamına geliyor. Bizi şu andan itibaren aylar sonra beşinci seçim turundan kurtarabilecek tek şey, birbirlerinden uzak ideolojilere siyasi partiler arasında mantıksız bir birleşme olması.”
Horovitz “Her ikisi de eşcinselliğe karşı olan bir Arap partisi ile Arap karşıtı bir partiyi kapsayan sürrealist bir koalisyon mu? Böyle sürrealist bir ittifak fikri çoktan ortaya atıldı ve reddedildi. Ancak tekrar ortaya atılabilir” dedi.
Horovitz “Bu satırları yazıncaya dek Netanyahu, seçimlerden önce fikri reddetmesine rağmen Birleşik Liste’ye dayanma olasılığı hakkında karar vermiş veya reddetmiş değildi. Ancak Dini Siyonizm Partisi Başkanı Bezalel Smotrich ve Yahudi Gücü (Otzma Yehudit) Partisi Başkanı Itamar Ben Gafir sert bir şekilde müdahale ettiler ve Smotrich ‘Benim sıramda olmayacak’ dedi. Böylece, Netanyahu’nun yeniden seçilmesine giden bu yolun kapandığı anlaşılıyor. Tabi bu yol tekrar canlandırılmazsa…” dedi.
Horovitz sözlerini şöyle sürdürdü:
“Gantz, Netanyahu'yu tekrar kurtaracak mı? (...) Geçen yılın aksine, şu an Netanyahu’yu kurtarmak yerine devrilmesi konusunda ısrarcı. Yemina Partisi lideri Bennett, Netanyahu’ya görevinde kalması için yardım edecek mi? Bennett de açık bir şekilde Netanyahu’ya güvenilemeyeceğini söyledi. Netanyahu, Likud Partisi’nden eski bakan Gideon Saar liderliğindeki Yeni Umut Partisi saflarından Knesset üyelerini kendi tarafına çekmeyi başarabilecek mi? Netanyahu’nun yardımcılarının kendileriyle iletişime geçmeye başladığını söyleyen Saar ve partisindeki meslektaşları, böyle bir şeyin olmayacağı konusunda ısrar ediyor. Netanyahu karşıtı blokun içerisinde, Lapid liderliğinde ya da Lapid’in Saar veya Bennett ile dönüşümlü olacak şekilde çok farklı koalisyonlar oluşturma çabaları devam ediyor. Tüm farklı varyasyonlar, zıt ideolojilerin resmi yükümlülüklerden geri çekilmesini gerektirecek. Bütün ihtimaller belirsiz ve hiçbiri net bir siyasi istikrar olasılığı sunmuyor.”
Horovitz “Devlet bütçesi olmadan işlemeyen bir parlamentoyla iki yıldan daha kısa bir süre içerisinde kesin bir sonucun olmadığı dört seçim. Tüm bunlar seçim sisteminin bozuk olduğunu gösteriyor. En azından şimdilik demokrasinin direkleri hala sağlam” dedi.