Cezayir Savcılığı: Halk hareketini hedef alan ‘terör planı’ engellendi

‘Kara 10 yıl’ın en eski tutuklusu hayatını kaybetti

Rejim değişikliğini talebinin dile getirildiği haftalık öğrenci gösterilerinden bir kare (Reuters)

Cezayir’in El Kebail bölgesi Savcılığı, rejim karşıtı haftalık gösterileri hedef alan terör planının engellendiğini açıkladı. Savcılık, terör planının ‘gösteriler sırasında iki araç patlatmak’ olduğunu belirtti. Öte yandan 1993’te Cezayir İç Savaşı’nda (Kara 10 yıl) terör suçundan hüküm giyen en eski siyasi tutuklunun dün hayatını kaybettiği bildirildi.
Başkentin 110 kilometre doğusundaki Tizi Vuzu kentinde yer alan Mahkeme, dün yaptığı açıklamada, güvenlik güçlerinin “halk hareketi (gösterilerinde) yürüyüşlerinde suç eylemleri gerçekleştirmeyi planlayan bir terör ağını etkisiz hale getirdiğini” aktardı. Açıklamada, “Terör planı, Tizi Vuzu ve Becaye kentlerinde iki araç patlatmaktı” denildi.
Açıklamaya göre, güvenlik incelemeleri sonucu şüpheli 5 kişi tespit edildi, savaş silahlarına ve akrep tipi pompalı tüfek ele geçirildi. Ayrıca iki aracın yanı sıra kalaşnikov makineli tüfeği, tabanca ve mühimmat ele geçirildi.
Öte yandan, dünkü öğrenci gösterilerine bazı siyasi tutukluların aileleri de katıldı ve hapisteki yakınlarının fotoğraflarını taşıdı. Bir gösterici, 1991 sonlarında ülkedeki İslamcıların kazandığı meclis seçimlerinin iptali için ordunun yaptığı müdahaleye atıfta bulunarak, “esasında yönetimin sebep olduğu olayların kurbanları olması” sebebiyle serbest bırakılmalarını talep etti. Nitekim ordu komutanları cumhurbaşkanı seçilen Şazeli bin Cedid’i 11 Ocak 1992’de istifa etmeye zorlamış ve bu durum ülkede anayasal boşluğa sebep olmuştu. Bin Cedid’e “Afganistan örneğinde olduğu gibi Cezayir’de İslam Devleti kurma” suçlamaları yöneltiliyordu.
Başkentin en önemli caddelerinde yürüyüş yapan öğrenciler, “askeri değil, sivil devlet istiyoruz” ve 12 Haziran’da yapılması kararlaştırılan seçimlere atıfla “Çetelerle seçime hayır” gibi halk hareketinin bilinen sloganlarını attı. Göstericiler ayrıca Cumhurbaşkanı Tebbun’u sert bir dille eleştirdi.
Diğer taraftan, 1992’de tutuklanan ve 29 yıldır cezaevinde bulunan İslami Kurtuluş Cephesi üyesi Abdulkadir bin Rızkullah’ın hayatını kaybettiği bildirildi.
Rızkullah, ülkenin en batısındaki Talasman kentinde doğdu. Ailesinin belirttiğine göre kronik bir hastalıktan muzdaripti. Ceza dosyasındaki bilgilere göre 1992’de güvenlik güçleri tarafından tutuklanan Rızkullah, yönetimin o dönem terör dosyalarına bakması için kurduğu Özel Mahkeme karşısına çıktı ve hakkında idam kararı verildi. Hükümet aynı yıl idam kararını durdurarak ömür boyu hapis cezasına çevirdi. İdam kararı uygulanan son kişiler, 1992 yazında başkent havalimanını bombalamakla (olayda 20 kişi hayatını kaybetmişti) suçlanan 4 İslamcı oldu.
Tutuklu İslamcıları savunma misyonunu üstlenen bir derneğin başkanı Mustafa Gazzal’a göre, yargı 1990’ların 160 İslamcıyı mahkum etti. Gazzal daha önce Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, tutuklular arasında İslami Kurtuluş Cephesi’ne girdikleri için hüküm giyen askerlerin de bulunduğunu belirtmişti.
Cezayir Ordusu ‘Kara 10 yıl’ olayları sırasında kendi bünyesinde “İslamcı kokusu” taşıyan askerleri bulmak için büyük çaplı çalışmalar başlatmış ve çoğu kişinin ordu ile ilişiğini keserek askeri mahkemelere sevk etmişti. Ancak yerel medya ‘siyasi tutuklular’ meselesine değinmeyi reddediyor. Bunun sebebi ya İslami Kurtuluş Cephesi’nin siyasi pozisyonundan ya da onları ‘terörist’ diye niteleyen yetkililerin vereceği tepkiden duyulan endişeden kaynaklanıyor.
Siyasi tutuklular meselesiyle ilgilenenler, cezaevindeki tutukluların 1999’da çıkarılan Uyum Yasası tedbirlerinden faydalanmasını bekliyor. Nitekim söz konusu yasa uyarınca İslami Kurtuluş Cephesi üyelerinden 6 bin radikal militan hakkında verilen ağır yargı kararları iptal edilmişti. Bu meseleyle ilgilenenler aynı zamanda tutukluların 2005’te çıkarılan Ulusal Barış ve Uzlaşı yasasından faydalanmalarını bekliyorlardı ancak bunun bir faydası olmadı. Tutukluların aileleri, 2019’da yönetime gelen Cumhurbaşkanı Abdulmecid Tebbun’a gönderdiği mektupta yakınlarının serbest bırakılmasını talep ettiler ancak Gazzal’a göre herhangi bir cevap alamadılar.