ABD gerilimi azaltmak için Moskova ve Kiev ile temasa geçti

Pentagon, Ukrayna’daki Rus askeri hareketliliğini ciddiye alıyor

Moskova destekli ayrılıkçılar ile doğu savaş hattındaki Ukraynalı bir asker (Reuters)

ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), Temmuz 2020’de imzalanan ateşkes anlaşmasının ihlali de dahil olmak üzere, ‘Doğu Ukrayna’daki Rus saldırganlığının’ yakın zamanda tırmanmasından endişe duyduğunu dile getirdi. Donbas’ta 26 Mart’ta Rusya yanlısı ayrılıkçıların saldırısında 4 Ukraynalı asker ölmüş ve 2 kişi de yaralanmıştı.
Pentagon Sözcüsü John Kirby, geçen çarşamba akşamı yaptığı günlük basın toplantısında Rusya’nın istikrarsızlaştırıcı eylemlerinin, geçen Temmuz ayında Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) tarafından aracılık edilen bir anlaşmayla elde edilen gerginliği azaltma niyetlerine ters düştüğünü söyledi. Kirby, “Ukrayna sınırlarındaki Rus askeri ve teçhizatının hareketine ilişkin Ukrayna askeri raporlarından haberdarız” dedi. Kremlin de 1 Nisan’da Rus askerlerinin ve askeri teçhizatının Rusya’nın Ukrayna sınırı yakınlarında son zamanlarda gerçekleştirdiği hareketlerin, Moskova’nın güvenliğini sağlamayı ve kimse için tehdit oluşturmamayı amaçladığını belirtti. Reuters da aktardığına göre Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, “Doğu Ukrayna’daki gerginliğin tırmanmasından endişe duyuyoruz. Kiev kuvvetlerinin çatışmayı sürdürmek için bir şeyler yapacağından korkuyoruz. Bu, bizim istemediğimiz iç savaşın geri dönüşüne yol açabilir” dedi.
Söz konusu gelişme, medyanın Ukrayna ile ateşkes hattı alanında Rus güçlerinin kapsamlı hareketlerini bildirdiği bir dönemde, Rusya ve Ukrayna arasındaki gerginliğin tırmanmasının bir sonucu olarak ortaya çıktı. Ukrayna’da Rusya’nın farklı bölgelerindeki manevraların yanı sıra Rus askeri araçları ve ekipmanları bulunuyor. Bu ekipmanlar arasında, Avrupa’daki stratejik bombardıman uçaklarının hava devriyeleri ve Kuzey Kutbu bölgesindeki üç Rus balistik füze denizaltısının hareketi yer alıyor. Bu durum, onlarca NATO savaş uçağının faaliyete geçmesini gerektirdi. Bu gelişmelerin bir sonucu olarak ABD güçleri doğu ve kuzey Avrupa’da alarm durumu ilan etti. Pentagon sözcüsü ise sorunun NATO müttefikleri ile gerginlikler, ateşkes ihlalleri ve bölgesel gerilimlerde artış yaşandığına ilişkin artan endişeler ortasında geldiğini belirtti. Sözcü, ABD Genelkurmay Başkanı Orgeneral Mark Milley’in, gelişmeleri görüşmek üzere geçen çarşamba günü Rus ve ABD’li mevkidaşlarıyla görüşmek üzere temasa geçtiğini ve iki ülke arasındaki sınır bölgesinde istikrar ve güvenlik konusundaki bu gelişmelerden duyduğu endişeyi dile getirdiğini belirtti. Pentagon Sözcüsü John Kirby, ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı Jake Sullivan’ın geçen pazartesi günü Ukraynalı mevkidaşı ve Cumhurbaşkanlığı Bürosu Başkanı Andriy Yermak ile görüştüğünü kaydetti. Kirby, Sullivan’ın Rusya’nın devam eden saldırganlığı karşısında ABD’nin Ukrayna’nın egemenliğine, toprak bütünlüğüne ve Avrupa-Atlantik hırslarına olan desteğini aktardığını vurguladı. İstihbarat konuları hakkında konuşmayı reddeden Pentagon Sözcüsü, Washington’un Ukrayna topraklarının daha fazla ihlal edilmesini istemediğini ve Rusya’nın bu bölgeler üzerinden neden olduğu tehditler konusunda son derece net olduğunu belirtti. Kirby, bu saldırılar arasında deniz ve hava hareketleri ve ciddiye aldıkları siber saldırıların da bulunduğunu vurguladı. Uluslararası yasalar izin verdiği için ABD’nin uçmaya, yelken açmaya ve faaliyet göstermeye devam edeceğini vurguladı. Aynı şekilde ABD Dışişleri Bakanlığı, geçen çarşamba günü yaptığı açıklamada, Rusya’nın eylemlerinin ABD’de kimse tarafından göz ardı edilmediğini söyledi. ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, Rusya’nın devam eden saldırganlığı karşısında Washington’un, Ukrayna’nın toprak bütünlüğüne verdiği desteği yineledi. Ukraynalı mevkidaşı ile telefon görüşmesi gerçekleştiren Blinken, Doğu Ukrayna’daki güvenlik durumuyla ilgili endişelerini dile getirdi ve çarşamba günü 4 Ukraynalı askerin öldürülmesi nedeniyle taziyelerini iletti.
TASS haber ajansına göre Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, perşembe günü yaptığı açıklamada, ‘savaşın parçaladığı Doğu Ukrayna’da yeni bir askeri çatışma başlatma girişimlerinin, Ukrayna’nın yıkılmasıyla sonuçlanabileceğini’ söyledi. Lavrov’un açıklaması, son haftalarda Rusya ile Ukrayna arasında artan gerginlik sonrasında gelişirken, söz konusu gerginlik de askeri çatışmaya olası bir dönüş korkusunu artırdı. Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Komutanı Ruslan Khomchak, Moskova’yı ortak sınırlarının yakınında takviye güçler yapmakla suçladı. Donbas’taki Rusya silahlı saldırısının, yalnızca Ukrayna’nın ulusal güvenliği için değil, tüm NATO müttefikleri için ‘büyük bir tehdit’ olduğunu belirten Khomchak, “Rusya yanlısı ayrılıkçılar ateşkesi sistematik olarak ihlal ediyorlar” dedi.
Analistler, son gerginliklerin, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in ‘Batı’nın savunmasını sınama ve inceleme girişimi’ ve Biden yönetimi açısından ‘bir test’ olabileceğine inanıyorlar. Bu durum, Kırım bölgesini besleyen su kaynaklarını kontrol etmek amacıyla Rusya’nın, Ukrayna’da yeni bir askeri saldırı başlatmasına yol açabilir. Zira Ukrayna’nın, bölgedeki tatlı su kaynaklarının çoğunu kesmesinden sonra su krizi ortaya çıkmıştı. Analistlere göre ABD hükümet kurumlarına elektronik hizmetler sağlayan ve ABD seçimlerine müdahale eden ‘Solar Winds’ şirketinin ağlarının ihlal edilmesi nedeniyle Biden yönetiminin, ‘Nord Stream 2’ gaz boru hattına dayattığı uygunsuz ABD tepkisi, ‘ABD’nin Rusya’nın ne yapabileceği korkusuyla hareket etme hususunda kafasının karıştığının bir göstergesi’ olabilir.