Libya seçimlerinin anayasal zeminini oluşturma yönelik toplantılar başladı

Hafter, Ulusal Birlik Hükümeti’nden paralı askerleri ülkeden çıkarmasını talep ediyor.

Dün Libya seçimlerinin anayasal zeminini tartışma yönünde Tunus başkentinde gerçekleştirilen doğrudan toplantılar (BM misyonu)
Dün Libya seçimlerinin anayasal zeminini tartışma yönünde Tunus başkentinde gerçekleştirilen doğrudan toplantılar (BM misyonu)
TT

Libya seçimlerinin anayasal zeminini oluşturma yönelik toplantılar başladı

Dün Libya seçimlerinin anayasal zeminini tartışma yönünde Tunus başkentinde gerçekleştirilen doğrudan toplantılar (BM misyonu)
Dün Libya seçimlerinin anayasal zeminini tartışma yönünde Tunus başkentinde gerçekleştirilen doğrudan toplantılar (BM misyonu)

Libya Siyasi Diyalog Forumu Hukuk Komitesi üyelerinin doğrudan görüşmeleri dün Tunus başkentinde başladı. Yarın sona ermesi beklenen bu görüşmelerle, Libya'da 24 Aralık'ta yapılması planlanan parlamento ve devlet başkanlığı seçimlerine imkan sağlayacak anayasal zemine ilişkin tartışmaların tamamlanması amaçlanıyor.
Bu toplantıların düzenlenmesini kolaylaştıran Birleşmiş Milletler (BM) Libya Destek Misyonu (UNSMIL) tarafından dün yapılan açıklamaya göre Hukuk Komitesi üyelerini memnuniyetle karşılayan BM Libya Özel Temsilcisi Jan Kubis, Kasım ayı ortalarında Tunus'ta kabul edilen siyasi yol haritası hedeflerine ulaşma yönünde gösterilen çabaların önemine vurgu yaptı. UNSMIL, Libya Siyasi Diyalog Forumu tarafından onaylanan yol haritasına uygun bir şekilde Libya halkı taleplerine yanıt olarak seçimlerin zamanında yapılmasını destekleme yönündeki tam taahhüdünü de vurguladı. Açıklamada aynı zamanda “İlgili anayasal kurumların seçimlerin yapılabilmesi için bir an önce anayasa ve seçim çerçevesini belirleme zamanı gelmiştir. Hukuk Komitesi müzakereleri de seçimlere hazırlık yolunda ilerleme kaydedilmesi için kritik bir unsurdur” ifadeleri kullanıldı.
75 üyeli Libya Siyasi Diyalog Forumu'nun komiteye katılmak için gönüllü olan 17 üyesinden oluşan Hukuk Komitesi, üyelerine anayasal gidişatı takip etme yetkisi veren forum tarafından onaylanan yol haritasının 4. maddesi uyarınca kuruldu.
Temsilciler Meclisi’ni devlet başkanlığı seçimlerinin yapılacağı anayasal zeminde uzlaşmaya varmaya çağıran ABD'nin Trablus Büyükelçisi Richard Norland, Parlamento bunu yapmadığı taktirde yol haritasına göre Libya Siyasi Diyalog Forumu’nun bu rolü üstlenmesi gerektiğini belirtti.
Libya Ulusal Ordusu (LUO) Komutanı Mareşal Halife Hafter, Libya Başkanlık Konseyi Başkanı ve aynı zamanda Libya Ordusu Başkomutanı Muhammed el-Menfi’nin yokluğunda stratejisinden bahsetti. Dün düzenlenen ilk konferanslarının kapanış oturumunda subaylara seslenen Hafter, “Şeref ve haysiyet savaşı, devletin prestiji yeniden tesis edilmedikçe, sınırları, askeri üsleri ve karasuları güvence altına alınmadıkça sona ermeyecektir” ifadelerini kullandı.
Görevlerini yerine getirmesi için ordudan tam hazırlıklı ve uyanık olma talebinde bulunan Hafter, aynı zamanda Ulusal Birlik Hükümeti’ni paralı askerleri ülkeden çıkarma ve LUO güçlerini destekleme yönünde var gücüyle çalışmaya çağırdı. Söz konusu konferansta Menfi’nin yanı sıra Savunma Bakanı olarak da görev yapan Libya Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Abdulhamid Dibeybe’nin olmayışı da dikkat çekti.
Salı günü Libya Yüksek Seçim Kurulu Başkanı İmad es-Sayih ile Tunus’ta yaptığı görüşmeden bahseden Büyükelçi Norland, 24 Aralık'ta yapılması beklenen ulusal seçimlerin planlanmasına ilişkin son gelişmelerden haberdar edildiğini söyledi. Aynı zamanda, komisyonun teknik görevlerini yerine getirdiği yüksek verimli, bağımsız ve tarafsız yolda bugüne kadar tamamlanan hazırlıklar için Sayih’i tebrik ettiğini bildirdi.
Seçimlerin gerçekleştirilmesine olanak sağlayan bir anayasal zemin üzerinde anlaşmaya varılmasına ABD'nin verdiği önemi vurgulayan Norland, “ABD’nin fikrine göre, Temsilciler Meclisi bu hususlarda fikir birliğine varamadığı taktirde, kararlaştırılan tarihlerde seçimlerin gerçekleştirilmesi için yol haritası mucibince Siyasi Diyalog Forumu’nun rol oynaması gerekiyor” dedi. Ayrıca Sayih ile seçimleri güvence altına almanın, seçmen eğitim faaliyetlerine katılmaları için sivil topluma alan ve adayların özgürce kampanya yapmalarına olanak sağlamanın önemi üzerine durduklarından bahsetti.
ABD’nin erkek ve kadınlardan, engelli bireyler ve kültürel bileşenlerden yeterlilik arz eden tüm seçmenlerin seçimlere tam katılımını desteklediğini söyleyen Norland, bağımsız ve yetkin bir kurum olduğu ve Libya halkı için özgür, adil ve şeffaf bir seçim yapmaya hazırlandığı için ülkesinin Libya Yüksek Seçim Kurulu ile ortaklığına verdiği değerin altın çizdi. Ayrıca bu kuruma yıllardır başkanlık yapan Sayih’in çalışmalarına övgüde bulundu.



İsrail ordusu, Gazze'de kendi adına çalışan 5 milis gücüne sahip olmakla övünüyor

 Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
TT

İsrail ordusu, Gazze'de kendi adına çalışan 5 milis gücüne sahip olmakla övünüyor

 Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)

İsrail ordusu, Gazze Şeridi’nde Hamas’a karşı faaliyet gösteren 5 Filistinli milis grubun oluşturulmasıyla övünürken, iktidardaki sağ çevreler bu grupların rolü konusunda uyarılarda bulunuyor. Sağcı çevreler, bu tür yapılanmaların en iyi ihtimalle para hırsıyla hareket ettiğini, daha fazla ödeme yapan bir taraf bulmaları hâlinde İsrail’e karşı da dönebilecekleri görüşünü dile getiriyor.

Ordu bu eleştirilere verdiği yanıtta, söz konusu güçlerin yakından izlendiğini ve dikkatli davranıldığını vurguladı. Açıklamada, bu milislerin bugün “sarı hat” olarak adlandırılan bölgede Hamas hücrelerine karşı görevler yürüttüğü, bu görevlerin İsrail ordusu tarafından yapılması hâlinde askerlerin hayatının ciddi risk altına gireceği ifade edildi.

Ordu, bu grupların Hamas’a yönelik suikastlar gerçekleştirdiğini ve onları kamuoyu önünde küçük düşürdüğünü ileri sürdü.

Ancak sağ kanat bu değerlendirmelere temkinli yaklaşıyor. Bu milislerin kişisel çıkarlara, aşiretler arası çatışmalara ve suç çeteleri arasındaki rekabete dayandığını savunan sağcılar, bu yapılarla güvenli ilişkiler kurulamayacağını belirtiyor.

Gazze’de silahlı bir milis gruba liderlik eden ve yakın zamanda öldürülen Yasir Ebu Şebab (Yediot Aharonot)

Gazze’de silahlı bir milis gruba liderlik eden ve yakın zamanda öldürülen Yasir Ebu Şebab (Yediot Aharonot)

İsrailli kaynaklara göre Gazze’de hâlihazırda faaliyet gösteren 5 silahlı milis grubu bulunuyor: İlki kuzeyde Beyt Lahiya bölgesinde ve Eşref el-Mansi tarafından yönetiliyor. İkincisi Gazze kentinin kuzeyindeki Şucaiyye Mahallesi yakınlarında, lideri Rami Adnan Halis. Üçüncüsü orta kesimde Deyr el-Belah civarında ve Şevki Ebu Nasira tarafından yönetiliyor. Dördüncüsü Han Yunus’ta, lideri Husam el-Esdal. Beşinci milis ise Refah’ta faaliyet gösteriyordu ve Yasir Ebu Şebab tarafından yönetiliyordu; Şebab’ın öldürülmesinin ardından yerini Gassan ed-Dehini aldı. Gazze’de son dönemde ed-Dehini’nin bir suikast girişiminde yaralandığına dair söylentiler yayıldı.

Yediot Aharonot gazetesine konuşan güvenlik kaynakları, kuzey ve güneyde faaliyet gösteren milislerin aşiretlere dayandığını ve suç geçmişi olan kişiler tarafından kontrol edildiğini belirtirken, orta kesimdeki iki grubun liderlerinin geçmişte Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) ile bağlantılı isimler olduğunu belirtti. Bu nedenle söz konusu iki grubun ulusal saiklerle hareket ediyor olabileceği ve İsrail ordusunun aslında Filistin çıkarları doğrultusunda kullanılıyor olabileceği ihtimali dile getirildi.

Gazete, İsrail çevrelerinde bu silahların kontrolden çıkabileceği ve ister milis liderlerinin elinden çıksın isterse bölgedeki diğer tarafların eline geçsinler, işgal ordusuna karşı kullanılmaları olasılığı konusunda endişeler olduğunu belirtti.

Han Yunus’ta İsrail yanlısı bir milis grubuna liderlik eden Husam el-Esdal (Filistin Basın Ağı sayfası)Han Yunus’ta İsrail yanlısı bir milis grubuna liderlik eden Husam el-Esdal (Filistin Basın Ağı sayfası)

Gazete ayrıca, işgal ile iş birliği yapan Gassan ed-Dehini’nin yayımladığı ve Hamas ile direniş güçlerini tehdit ettiği videoya da değindi. Videoda ed-Dehini’nin, Refah’ta İsrail hava desteği altında esir alınan Kassam Tugayları saha komutanı Edhem el-Aker’e hakaret ettiği görülüyor. Videoda ed-Dehini’nin, Gazze’de daha önce bulunmayan kamuflajlı askeri üniforma ve kurşun geçirmez yelek giydiği, nadir ve pahalı bir sigara içtiği, arka planda ise modern “pick-up” araçların ve yakın mesafede İsrail askeri mevzisi olduğu tahmin edilen bir binanın yer aldığı ifade edildi.

Öte yandan, CNN ve Wall Street Journal, İsrail kaynaklarına atıfta bulunarak, İsrail’in bu milisleri çok sayıda tüfek ve mühimmatla silahlandırdığını yazdı. Bu durum, Oslo Anlaşmaları döneminde İsrail’in Filistin Yönetimi’ne silah edinme izni vermesini ve sağ kesimin o dönemde dile getirdiği “Onlara silah vermeyin” sloganını hatırlattı.

Wall Street Journal, yedek subaylara dayandırdığı haberinde, İsrail’in Hamas’a karşı faaliyet gösteren bu milislere yaptığı yatırımları artırdığını, askeri teçhizat sağladığını, üyelerini İsrail’deki hastanelerde tedavi ettirdiğini ve ailelerine destek verdiğini belirtti. Gazete, bu kişilerin bazılarının Filistin Yönetimi ile bağlantılı olduğunu, özellikle Refah’taki bazı unsurların ise suç kayıtlarının bulunduğunu yazdı.

Gazze’deki Cibaliye Mülteci Kampı’nda Hamas’a bağlı Kassam Tugayları mensuplarının önünde duran Filistinli bir çocuk (Arşiv – EPA)Gazze’deki Cibaliye Mülteci Kampı’nda Hamas’a bağlı Kassam Tugayları mensuplarının önünde duran Filistinli bir çocuk (Arşiv – EPA)

Haberde, İsrail’in bu gruplara yakıt, gıda, araç, hatta sigara sağladığı; onları İsrail askerlerine yakın “sarı hat” bölgesinde konuşlandırmaya yardımcı olduğu ve bu desteğin maliyetinin İsrail güvenlik bütçesinden on milyonlarca şekele ulaşabileceği ifade edildi.

Şarku’l Avsat’ın Yediot Aharonot'tan aktardığına göre İsrail güvenlik kurumları içinde bu milislerin desteklenmesi konusunda görüş ayrılığı bulunuyor. Destekleyenler, bu yaklaşımın Hamas’a karşı taktiksel fayda sağladığını ve askerler üzerindeki riski azalttığını savunurken; karşı çıkanlar, silahların başka ellere geçmesi ya da bazı unsurların Filistin toplumuna yeniden entegre olabilmek için İsrail’e karşı dönmesi ihtimaline dikkat çekiyorlar.

Gazete, bu milislerin Hamas ve askeri kanadıyla baş edebilecek birleşik örgütsel yapıya sahip olmadığını, fiilen sadece İsrail ordusu ve Şin Bet’in denetimi altında hareket ettiklerini vurguladı.

Sonuç bölümünde Yediot Aharonot, bu grupların kısa vadeli taktik çözüm sunabileceğini, özellikle geniş çaplı yıkım operasyonları öncesinde Hamas mensuplarını tünellerde veya enkaz altında aramak için kullanılabileceğini belirtti. Ancak, örgütsel çatıdan yoksun bu yapıların Hamas’ın yerine geçme şansının bulunmadığını, Hamas’ın ateşkes sürecinde gücünü yeniden toparladığını ve kontrolünü pekiştirdiğini kaydetti.

Gazeteye konuşan sağcı bir siyasi kaynak, bu milislerin İsrail’e Lübnan Savaşı’nı hatırlattığını belirtti. O dönemde İsrail’in Filistin Kurtuluş Örgütü’ne ve daha sonra Hizbullah’a karşı Lübnanlı milisleri devreye soktuğunu hatırlatan kaynak, bu milislerin Sabra ve Şatilla mülteci kamplarında katliamlar gerçekleştirdiğini ve bunun sorumluluğunun İsrail’e yüklendiğini belirtti. Bu nedenle aşırıya kaçılmaması ve bu tür gruplara bel bağlanmaması gerektiğini vurguladı.


Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı: Silahlarını bırakıp barış yolunu seçen herkesi memnuniyetle karşılıyoruz

Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
TT

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı: Silahlarını bırakıp barış yolunu seçen herkesi memnuniyetle karşılıyoruz

Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan yaptığı açıklamada, devletin barışı veya ateşkesi reddetmediğini, ancak ateşkesin "düşmanı yeniden güçlendirmek için bir fırsat" olmaması gerektiğini söyleyerek, Hızlı Destek Kuvvetleri'ne (HDK) atıfta bulundu.

Egemenlik Konseyi tarafından dün yayınlanan açıklamada belirtildiği üzere, Burhan Cezire Eyaleti'ne yaptığı ziyarette, "silahlarını bırakıp barış yolunu benimseyen herkesi memnuniyetle karşıladığını" ifade etti. Ayrıca, "ülkeye ve orduya karşı kışkırtıcılık yapanların hesap vereceğini" vurguladı.

ABD Başkanı Donald Trump perşembe günü yaptığı açıklamada, ülkesinin Sudan'daki savaşı sona erdirmek için yoğun çaba sarf ettiğini ve buna çok yaklaştığını söyledi.

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre Sudan ordusu ile HDK arasındaki savaş, sivil yönetime geçiş için seçimlere yol açması beklenen geçiş döneminde yaşanan iktidar mücadelesinin ardından 2023 Nisan ayının ortalarında patlak verdi.


Sudanlı doktorlar, Kuzey Kordofan'da HDK saldırısında 24 kişinin öldüğünü bildirdi

Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
TT

Sudanlı doktorlar, Kuzey Kordofan'da HDK saldırısında 24 kişinin öldüğünü bildirdi

Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)

Sudan Doktorlar Ağı'na göre Hızlı Destek Kuvvetlerinin (HDK yerinden edilmiş insanları taşıyan bir araca saldırısı sonucu, aralarında sekiz 8 çocuğun ve birkaç kadının da bulunduğu 24 kişi hayatını kaybetti.

Ağ, aracın Güney Kurdufan eyaletinden kaçan yerinden edilmiş insanları taşıdığını ve el-Rahad şehrine geldiğinde hedef alındığını, bunun sonucunda ikisi bebek olmak üzere 24 kişinin öldüğünü ve çok sayıda kişinin de tedavi için şehrin hastanelerine kaldırıldığını belirtti.

Doktorlar Ağı, bölgenin ciddi tıbbi kaynak sıkıntısı çektiği, bu durumun yaralı ve yerinden edilmiş kişilerin acılarını daha da artırdığı son derece karmaşık sağlık ve insani koşullar altında saldırının gerçekleştiğini ifade etti.