عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
ARAP DÜNYASI

Tunus'un Kalbi Partisi’ndeki sorunlar, Nahda Hareketi liderliğindeki parlamento ittifakını tehdit ediyor

Muhalefetin, Gannuşi’nin ‘görevden alınmasını’ sağlayacak bir çoğunluğu elde etme şansı nedir?

Tunus Meclis Başkanı Raşid Gannuşi (Reuters)
Tunus Meclis Başkanı Raşid Gannuşi (Reuters)
    Tunus/ Munci Suaydani
TT
TT

Tunus'un Kalbi Partisi’ndeki sorunlar, Nahda Hareketi liderliğindeki parlamento ittifakını tehdit ediyor

Tunus Meclis Başkanı Raşid Gannuşi (Reuters)
Tunus Meclis Başkanı Raşid Gannuşi (Reuters)

Tunuslu siyasi kaynaklar, 24 Aralık'tan beri cezaevinde bulunan Nebil el-Karvi liderliğindeki Tunus'un Kalbi Partisi’ni bölen anlaşmazlıkların, Nahda Hareketi, Onur Koalisyonu Bloğu ve Tunus'un Kalbi Partisi tarafından oluşturulan meclis ittifakını etkileyebileceğini vurguladılar. Aynı kaynaklar, Tunus'un Kalbi Partisi yöneticilerinden İyad el-Lumi gibi bir grup milletvekilinin daha istifa etmesi halinde Nahda Hareketi liderliğindeki bu ittifakın çökme tehlikesiyle karşı karşıya olduğuna ve bunun genel olarak Tunus parlamentosundaki güç dengesini etkileyebileceğine dikkati çektiler.
Tunus'un Kalbi Partisi'nden Milletvekili Usame el-Halifi, partinin ‘özellikle siyasi yönelim ve siyaset sahnesini oluşturan çeşitli partilerle ilişkileri düzeyinde, zorlu bir dönem yaşadığını söyledi.  Halifi, Lumi'nin istifasının üstesinden gelinmesini ve parti içi anlaşmazlıkların diyalog yoluyla çözülmesini umduğunu belirtti. Partinin siyasi deneyimini ve olası ittifakları değerlendirme sürecinde olduğunu vurgulayan Halifi, Tunus'un Kalbi Partisi’nin omuzlarındaki büyük sorumluluklar nedeniyle baskı altında olduğunu belirtti. Halifi’ye göre geçici bir siyasi yapının ve parlamento içinde tartışmaya konu olan seçeneklerin ön plana çıkarılmasının parti liderleri üzerinde baskı yaratması bekleniyor.
Basında yer alan haberlerde, Lumi’nin istifasında ısrar ettiği, diğer milletvekillerinin de kendisine katılabilecekleri ve böylece üçlü parlamento ittifakının bozulmasına katkıda bulunabilecekleri belirtildi. Bu durum, parlamentodaki çoğunluğun muhalefet kanadına geçmesine neden olabilir ve parlamentodaki güç dengesini, askıya alınan gündem maddelerinin çoğunun meclisten geçmesini sağlayabilecek şekilde değiştirebilir. Meclis Başkanı ve Nahda Hareketi lideri Raşid Gannuşi'nin görevden alınması ya da istifaya zorlanması da mümkün görünüyor.
Gannuşi’nin Meclis Başkanlığı görevinden alınması için yeterli parlamento çoğunluğunun oluşması halinde Hişam Meşişi hükümetinin düşmesi de olasılıklar arasında yer alıyor. Bu nedenle hem parlamento ittifakından hem de muhalefet kanadından çok sayıda siyasetçi, Lumi'nin istifa kararının önemine ve bu kararın tüm siyaset sahnesi üzerindeki potansiyel etkisine odaklanmış durumdalar.
Gözlemciler, 29 milletvekilinden oluşan Tunus’un Kalbi Partisi’nin, Gannuşi’nin Meclis Başkanı olmasını sağlayarak, eski başbakan İlyas Fahfah’ın üçlü parlamento ittifakında ortaya çıkan çıkar çatışması nedeniyle istifa etmesine ve Hişam el-Meşişi hükümetinin parlamentodan güvenoyu almasına katkıda bulunarak çeşitli parlamento kararlarında ve siyasi ittifaklarda büyük rol oynadığına inanıyorlar. Bununda ötesinde Cumhurbaşkanı ile yaşanan derin anlaşmazlıkların etkisiyle Meşişi hükümetinin düşürülmesi için tekrarlanan çağrılara rağmen mevcut hükümet Tunus’un Kalbi Partisi’nin desteğiyle göreve devam ediyor.
 İnsan hakları ihlalleri mağdurlarına maddi tazminat ödenmesi için tasarlanan Onur Fonu’nun aktifleştirilmesine ilişkin Gannuşi tarafından Başbakanlığa gönderilen ve ülkenin içinde bulunduğu mali zorluklar çerçevesinde fonun uygulanabilirliği ve nasıl finanse edileceği konusunda geniş bir tartışma yaratan yazı muhalefeti kızdırmıştı.
Muhalefetteki Demokratik Vatanseverlerin Birleşik Partisi lideri Munci er-Rahvi yaptığı açıklamada, “Ülke şuan en zor döneminden geçiyor. Devrimin şehit ve yaralılarına tazminat ödeyemiyor. Yoksulluğun ve yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınının Tunusluları aç bıraktığı bir zamanda Geçiş Dönemi Adalet yasasını uygulayamıyor” şeklinde konuştu.
Onur Fonu, önceki rejim yıllarında mağdur olanlara tazminat ödenmesi amacıyla Geçiş Dönemi Adalet yasası çerçevesinde onaylandı. Yasa, Tunus devletinin mevcut kaynaklar ölçüsünde insan hakları ihlalleri mağdurlarına tazminat ödemesini öngörüyor.

Daha fazlasını oku

 
 
ARAP DÜNYASI

İsrail ordusu, Gazze'de kendi adına çalışan 5 milis gücüne sahip olmakla övünüyor

Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
TT
TT

İsrail ordusu, Gazze'de kendi adına çalışan 5 milis gücüne sahip olmakla övünüyor

Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)

İsrail ordusu, Gazze Şeridi’nde Hamas’a karşı faaliyet gösteren 5 Filistinli milis grubun oluşturulmasıyla övünürken, iktidardaki sağ çevreler bu grupların rolü konusunda uyarılarda bulunuyor. Sağcı çevreler, bu tür yapılanmaların en iyi ihtimalle para hırsıyla hareket ettiğini, daha fazla ödeme yapan bir taraf bulmaları hâlinde İsrail’e karşı da dönebilecekleri görüşünü dile getiriyor.

Ordu bu eleştirilere verdiği yanıtta, söz konusu güçlerin yakından izlendiğini ve dikkatli davranıldığını vurguladı. Açıklamada, bu milislerin bugün “sarı hat” olarak adlandırılan bölgede Hamas hücrelerine karşı görevler yürüttüğü, bu görevlerin İsrail ordusu tarafından yapılması hâlinde askerlerin hayatının ciddi risk altına gireceği ifade edildi.

Ordu, bu grupların Hamas’a yönelik suikastlar gerçekleştirdiğini ve onları kamuoyu önünde küçük düşürdüğünü ileri sürdü.

Ancak sağ kanat bu değerlendirmelere temkinli yaklaşıyor. Bu milislerin kişisel çıkarlara, aşiretler arası çatışmalara ve suç çeteleri arasındaki rekabete dayandığını savunan sağcılar, bu yapılarla güvenli ilişkiler kurulamayacağını belirtiyor.

Gazze’de silahlı bir milis gruba liderlik eden ve yakın zamanda öldürülen Yasir Ebu Şebab (Yediot Aharonot)

Gazze’de silahlı bir milis gruba liderlik eden ve yakın zamanda öldürülen Yasir Ebu Şebab (Yediot Aharonot)

İsrailli kaynaklara göre Gazze’de hâlihazırda faaliyet gösteren 5 silahlı milis grubu bulunuyor: İlki kuzeyde Beyt Lahiya bölgesinde ve Eşref el-Mansi tarafından yönetiliyor. İkincisi Gazze kentinin kuzeyindeki Şucaiyye Mahallesi yakınlarında, lideri Rami Adnan Halis. Üçüncüsü orta kesimde Deyr el-Belah civarında ve Şevki Ebu Nasira tarafından yönetiliyor. Dördüncüsü Han Yunus’ta, lideri Husam el-Esdal. Beşinci milis ise Refah’ta faaliyet gösteriyordu ve Yasir Ebu Şebab tarafından yönetiliyordu; Şebab’ın öldürülmesinin ardından yerini Gassan ed-Dehini aldı. Gazze’de son dönemde ed-Dehini’nin bir suikast girişiminde yaralandığına dair söylentiler yayıldı.

Yediot Aharonot gazetesine konuşan güvenlik kaynakları, kuzey ve güneyde faaliyet gösteren milislerin aşiretlere dayandığını ve suç geçmişi olan kişiler tarafından kontrol edildiğini belirtirken, orta kesimdeki iki grubun liderlerinin geçmişte Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) ile bağlantılı isimler olduğunu belirtti. Bu nedenle söz konusu iki grubun ulusal saiklerle hareket ediyor olabileceği ve İsrail ordusunun aslında Filistin çıkarları doğrultusunda kullanılıyor olabileceği ihtimali dile getirildi.

Gazete, İsrail çevrelerinde bu silahların kontrolden çıkabileceği ve ister milis liderlerinin elinden çıksın isterse bölgedeki diğer tarafların eline geçsinler, işgal ordusuna karşı kullanılmaları olasılığı konusunda endişeler olduğunu belirtti.

Han Yunus’ta İsrail yanlısı bir milis grubuna liderlik eden Husam el-Esdal (Filistin Basın Ağı sayfası)Han Yunus’ta İsrail yanlısı bir milis grubuna liderlik eden Husam el-Esdal (Filistin Basın Ağı sayfası)

Gazete ayrıca, işgal ile iş birliği yapan Gassan ed-Dehini’nin yayımladığı ve Hamas ile direniş güçlerini tehdit ettiği videoya da değindi. Videoda ed-Dehini’nin, Refah’ta İsrail hava desteği altında esir alınan Kassam Tugayları saha komutanı Edhem el-Aker’e hakaret ettiği görülüyor. Videoda ed-Dehini’nin, Gazze’de daha önce bulunmayan kamuflajlı askeri üniforma ve kurşun geçirmez yelek giydiği, nadir ve pahalı bir sigara içtiği, arka planda ise modern “pick-up” araçların ve yakın mesafede İsrail askeri mevzisi olduğu tahmin edilen bir binanın yer aldığı ifade edildi.

Öte yandan, CNN ve Wall Street Journal, İsrail kaynaklarına atıfta bulunarak, İsrail’in bu milisleri çok sayıda tüfek ve mühimmatla silahlandırdığını yazdı. Bu durum, Oslo Anlaşmaları döneminde İsrail’in Filistin Yönetimi’ne silah edinme izni vermesini ve sağ kesimin o dönemde dile getirdiği “Onlara silah vermeyin” sloganını hatırlattı.

Wall Street Journal, yedek subaylara dayandırdığı haberinde, İsrail’in Hamas’a karşı faaliyet gösteren bu milislere yaptığı yatırımları artırdığını, askeri teçhizat sağladığını, üyelerini İsrail’deki hastanelerde tedavi ettirdiğini ve ailelerine destek verdiğini belirtti. Gazete, bu kişilerin bazılarının Filistin Yönetimi ile bağlantılı olduğunu, özellikle Refah’taki bazı unsurların ise suç kayıtlarının bulunduğunu yazdı.

Gazze’deki Cibaliye Mülteci Kampı’nda Hamas’a bağlı Kassam Tugayları mensuplarının önünde duran Filistinli bir çocuk (Arşiv – EPA)Gazze’deki Cibaliye Mülteci Kampı’nda Hamas’a bağlı Kassam Tugayları mensuplarının önünde duran Filistinli bir çocuk (Arşiv – EPA)

Haberde, İsrail’in bu gruplara yakıt, gıda, araç, hatta sigara sağladığı; onları İsrail askerlerine yakın “sarı hat” bölgesinde konuşlandırmaya yardımcı olduğu ve bu desteğin maliyetinin İsrail güvenlik bütçesinden on milyonlarca şekele ulaşabileceği ifade edildi.

Şarku’l Avsat’ın Yediot Aharonot'tan aktardığına göre İsrail güvenlik kurumları içinde bu milislerin desteklenmesi konusunda görüş ayrılığı bulunuyor. Destekleyenler, bu yaklaşımın Hamas’a karşı taktiksel fayda sağladığını ve askerler üzerindeki riski azalttığını savunurken; karşı çıkanlar, silahların başka ellere geçmesi ya da bazı unsurların Filistin toplumuna yeniden entegre olabilmek için İsrail’e karşı dönmesi ihtimaline dikkat çekiyorlar.

Gazete, bu milislerin Hamas ve askeri kanadıyla baş edebilecek birleşik örgütsel yapıya sahip olmadığını, fiilen sadece İsrail ordusu ve Şin Bet’in denetimi altında hareket ettiklerini vurguladı.

Sonuç bölümünde Yediot Aharonot, bu grupların kısa vadeli taktik çözüm sunabileceğini, özellikle geniş çaplı yıkım operasyonları öncesinde Hamas mensuplarını tünellerde veya enkaz altında aramak için kullanılabileceğini belirtti. Ancak, örgütsel çatıdan yoksun bu yapıların Hamas’ın yerine geçme şansının bulunmadığını, Hamas’ın ateşkes sürecinde gücünü yeniden toparladığını ve kontrolünü pekiştirdiğini kaydetti.

Gazeteye konuşan sağcı bir siyasi kaynak, bu milislerin İsrail’e Lübnan Savaşı’nı hatırlattığını belirtti. O dönemde İsrail’in Filistin Kurtuluş Örgütü’ne ve daha sonra Hizbullah’a karşı Lübnanlı milisleri devreye soktuğunu hatırlatan kaynak, bu milislerin Sabra ve Şatilla mülteci kamplarında katliamlar gerçekleştirdiğini ve bunun sorumluluğunun İsrail’e yüklendiğini belirtti. Bu nedenle aşırıya kaçılmaması ve bu tür gruplara bel bağlanmaması gerektiğini vurguladı.

ARAP DÜNYASI

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı: Silahlarını bırakıp barış yolunu seçen herkesi memnuniyetle karşılıyoruz

Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
TT
TT

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı: Silahlarını bırakıp barış yolunu seçen herkesi memnuniyetle karşılıyoruz

Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan yaptığı açıklamada, devletin barışı veya ateşkesi reddetmediğini, ancak ateşkesin "düşmanı yeniden güçlendirmek için bir fırsat" olmaması gerektiğini söyleyerek, Hızlı Destek Kuvvetleri'ne (HDK) atıfta bulundu.

Egemenlik Konseyi tarafından dün yayınlanan açıklamada belirtildiği üzere, Burhan Cezire Eyaleti'ne yaptığı ziyarette, "silahlarını bırakıp barış yolunu benimseyen herkesi memnuniyetle karşıladığını" ifade etti. Ayrıca, "ülkeye ve orduya karşı kışkırtıcılık yapanların hesap vereceğini" vurguladı.

ABD Başkanı Donald Trump perşembe günü yaptığı açıklamada, ülkesinin Sudan'daki savaşı sona erdirmek için yoğun çaba sarf ettiğini ve buna çok yaklaştığını söyledi.

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre Sudan ordusu ile HDK arasındaki savaş, sivil yönetime geçiş için seçimlere yol açması beklenen geçiş döneminde yaşanan iktidar mücadelesinin ardından 2023 Nisan ayının ortalarında patlak verdi.

ARAP DÜNYASI

Sudanlı doktorlar, Kuzey Kordofan'da HDK saldırısında 24 kişinin öldüğünü bildirdi

Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
TT
TT

Sudanlı doktorlar, Kuzey Kordofan'da HDK saldırısında 24 kişinin öldüğünü bildirdi

Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)

Sudan Doktorlar Ağı'na göre Hızlı Destek Kuvvetlerinin (HDK yerinden edilmiş insanları taşıyan bir araca saldırısı sonucu, aralarında sekiz 8 çocuğun ve birkaç kadının da bulunduğu 24 kişi hayatını kaybetti.

Ağ, aracın Güney Kurdufan eyaletinden kaçan yerinden edilmiş insanları taşıdığını ve el-Rahad şehrine geldiğinde hedef alındığını, bunun sonucunda ikisi bebek olmak üzere 24 kişinin öldüğünü ve çok sayıda kişinin de tedavi için şehrin hastanelerine kaldırıldığını belirtti.

Doktorlar Ağı, bölgenin ciddi tıbbi kaynak sıkıntısı çektiği, bu durumun yaralı ve yerinden edilmiş kişilerin acılarını daha da artırdığı son derece karmaşık sağlık ve insani koşullar altında saldırının gerçekleştiğini ifade etti.