Netanyahu, İslami Hareket’in desteğini yeniden almak için hummalı bir baskı kampanyası yürütüyor

Mansur Abbas’ın muhalif kampın lehine oy kullanması Likud’da kafa karışıklığına yol açtı.

Knesset’te Salı günü düzenlenen Düzenleme Komitesi oylaması (Knesset Basın Ofisi)

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İsrail Meclisi’nde (Knesset) Pazartesi akşamı Düzenleme Komitesi üyelerinin seçimi için yapılan oylama sırasında yaşanan ve partisinin meclisteki etkisini zayıflatan dramatik ve şaşkınlık veren olayın ardından, İslami Hareket’in desteğini yeniden almak ve hareketin muhalif kampta yer alan Yair Lapid liderliğindeki Yeş Atid Partisi’ne (Gelecek Var ) yanaşmasını engellemek amacıyla hummalı bir baskı kampanyası yürütüyor. Netanyahu’nun liderliğindeki Likud Partisi’nin Meclis Grup Başkanı Miki Zohar, sağ partilerin Düzenleme Komitesi’nde çoğunluğu elde edememesi nedeniyle ‘iktidarı kaybetme ve Netanyahu’nun ana muhalefet liderine dönüşmesine’ karşı uyardı.
Netanyahu’ya yakın isimler, Likud’un kadrolarına Netanyahu’nun İslami Hareket’in desteğini yeniden alabileceği konusunda güvence vermeye çalışıyor. Netanyahu’ya yakın bir isim, “İslami Hareket’in Lapid ile ittifak kurması, ona önem vermemiz için -ki bunu memnuniyetle yapacağız- bizi ısırmayı hedefleyen taktiksel bir adımdı” ifadelerini kullandı. Netanyahu, Dini Siyonizm Koalisyonu Başkanı Bezalel Smotrich ile bir araya geldi ve onu kalıcı bir sağ hükümetinin kurulamamasından sorumlu tuttu. Netanyahu, Smotrich’i, hükümeti kurma görevini Cumhurbaşkanı Reuven Rivlin’e iade ederek ‘toplu bir şekilde muhalefet çölüne gitmekle’ tehdit etti.
İsrail Meclisi’nde Pazartesi akşamı Düzenleme Komitesi üyelerinin seçimi sırasında sağ partiler açısından dramatik ve şaşkınlık verici bir gelişme yaşandı. Düzenleme Komitesi, İsrail’de seçimlerin yapılması ile hükümetin kurulması arasında geçen süreçte en önemli komite kabul edilir. İsrail yasalarına göre Komite’nin başkanlığını, başbakanın görevlendireceği bir milletvekili üstlenir. Düzenleme Komitesi yasama döneminde dış ilişkiler, güvenlik ve maliye gibi ana komitelerin çalışma takvimini düzenler ve her bir meclis komitesinde yer alacak parti temsilcilerinin sayılarını belirler. Meclis Başkan Yardımcısı’nın seçilmesi, genel kurula sunulacak meselelerin ve temel yasaların belirlenmesi ve meclis faaliyetlerinin takip edilmesi gibi düzenleyici görevlerin tamamından Düzenleme Komitesi sorumludur.
Komite üyelerinin seçimi için Pazartesi akşamı yapılan oylama oturumundan önce Netanyahu, sağ partilerden oluşan müttefikleriyle Komite’de çoğunluğu elde etme konusunda anlaştı. Bunun için sağ partiler, dini partiler ve aynı şekilde İslami Hareket’in 4 milletvekilinin de aralarında bulunduğu 63 vekil Likud’un sunduğu önerinin lehine oy kullanacaktı. Fakat oylamaya geçildiğinde herkesi şaşırtan İslami Hareket milletvekilleri Likud’un önerisinin aleyhine oy kullandı. Likud, muhalefetin 60 oyuna karşı 58 oy alabildi. Oylamanın ardından Likud’un önerisinin lehine oy kullanan Naftali Bennett'in liderliğindeki Yamina Partisi’nin 7 milletvekili genel kurulu terk ederken, Netanyahu karşıtı değişim kampının 60 vekili kurulda kalmaya devam etti. Meclis Genel Başkanlığı, Komitenin kurulmasıyla ilgili Yair Lapid liderliğindeki Yeş Atid Partisi’nin sunduğu öneriyi meclisteki 51 ret oyuna karşı 60 evet oyuyla onayladı.
İslami Birlik Listesi Başkanı ve Milletvekili Mansur Abbas’ın, Netanyahu karşıtı değişim kampının lideri Lapid ile oturum öncesinde bir araya gelerek Likud’un önerisine karşı muhalefet önerisini destekleme ve meclisin çalışma düzenini pratikte kontrol etme konusunda anlaştığı ortaya çıktı. Sağ partilerin vekilleri, İslami Hareket’in bu tavrını ‘aldatma’ ve ‘arkadan bıçaklama’ şeklinde niteleyerek, harekete karşı sözlü saldırı başlattı. Dini Siyonizm Koalisyonu Başkanı Bezalel Smotrich, İslami Hareket’in bu davranışının, hareketle ittifak kurmayı reddetme hususundaki haklılığını ve ‘hareketin terör destekçisi ve Yahudi devleti düşmanı olduğunu’ gösterdiğini belirtti.
Netanyahu’yu desteklemekten vazgeçme sebebini anlatan Abbas, Smotrich’in kendilerini terörist olmakla suçladığını ve Netanyahu’nun bu ithamlara karşı kendilerini savunmak için tek kelime sarf etmediğini söyledi. Abbas, “Bugün Meclis Düzenleme Komitesi’nin oylaması sırasında yaşananlar, bizim başta söylediğimizi teyit ediyor: Biz çantada keklik değiliz. Bizim ilk başta ve sonuna kadar tek derdimiz Arap toplumumuzun davaları ve talepleridir. Bu sözden şüphesi olanlar bugün cevabını aldı” ifadesini kullandı.
Abbas, açıklamasının devamında şunları kaydetti:
“Bugün boyunca iki kamp arasında yani Likud Partisi ile Yeş Atid Partisi arasında müzakereler yürüttük. İkisine de Arap toplumumuzun davalarına hizmet eden taleplerimizi sunduk ve açık bir şekilde en önemli talebimizin partimizin abra (teraziyi dengelemek için hafif gelen kefeye konulan ağırlık) şeklinde devam etmesi olduğunu vurguladık. Likud kampı, kendi açısından Yamina Partisi’nin abra olması için son dönemlerde Yamina ile bir anlaşma yaptı. Bu anlaşma yapıldığında Düzenleme Komitesi’nden bir üye partimizin etki alanından çıktığını ve abra olamayacağını söyledi. Buna karşılık Lapid kampı İslami Birlik Listesi’nin abra olarak kalması talebini kabul etti. Bunun üzerine biz de abra olarak kalmamızın yanı sıra Arap toplumumuzun taleplerinin ve davalarının tarafında oy kullandık.”
Likud yetkilileri, sağ partilerin aldığı bu yenilgi üzerine, ülke yönetimini kaybetme ihtimalinin gerçekleşme olasılığı hakkında düşünmeye başladı. Sağ partilerin sürpriz bir biçimde Düzenleme Komitesi’nde çoğunluğu kaybettiği bir ortamda, Likud içerisinden, Netanyahu’nun hükümeti kurmak için Cumhurbaşkanı ile müzakerelere yeniden başlaması yönünde sesler yükseliyor. Likud Partisi Meclis Grup Başkanı Miki Zohar, Düzenleme Komitesi’nin ilk toplantısında yaptığı konuşmasında, “Likud’un artık muhalefetin sandalyelerine oturma ve Netanyahu’nun da ana muhalefet lideri olma yolunda olduğunun farkındayım” dedi. Likud ilk toplantıda Meclis Başkan Yardımcısı ile ilgili önerisini geçiremedi, meclis işlemez hale geldi ve bunun üzerine Zohar, toplantıyı erteleme kararı aldı.
Netanyahu bu esnada, İslami Hareket’i kendi tarafına döndürene dek hareket aleyhindeki açıklamalarını durdurması için Bezalel Smotrich’i ikna etmeye çalışıyordu. Mansur Abbas, Netanyahu’nun ikna çabaların ortaya çıkmasının ardından yaptığı açıklamada, “Biz, stratejik değil, taktiksel oy kullandık. İki kampa da halen açığız. Taleplerimize kim daha fazla yanıt verirse onun tarafında dururuz” ifadesini kullandı.