Suriye rejimi, Guta bölgesinde ‘haritadan silinen köylerde’ ev sınırlarının çizilmesini yasakladı

İran, havaalanı yakınlarındaki mühimmatı, es-Seyyide Zeyneb bölgesine nakletti

Nisan 2018’de Şam'ın Cuber mahallesinde yıkılan binalar arasında duran Suriyeli bir rejim unsuru (AFP)

Dün Suriyeli yetkililerin, Şam'ın doğusunda yer alan, ancak son yıllarda rejim güçleri tarafından bombalanarak adeta haritadan silinen bazı köylerde köy sakinlerinin kendilerine ait evlerin sınırlarını çizmelerini engellediği bildirildi.
Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SOHR) dün, başkent Şam'ın doğusunda yer alan Doğu Guta’nın Merc bölgesindeki Harran el-Avamid, el-Bahariye ve el-Kisa beldelerinin çatışan taraflar arasındaki savaşlar sırasında neredeyse haritadan silindiklerini belirtti.
Şam Uluslararası Havalimanı'na sadece birkaç kilometre uzaklıkta bulunan bu beldeler, 2015 yılı sonlarında Rusya’nın doğrudan askeri müdahalesinin ardından yeniden rejim güçlerinin, kontrolüne geçti.
SOHR, rejim güçlerinin bahsi geçen beldelerde yaşayanların neredeyse tamamen yıkılıp haritadan silinen köylerine arazilerini tamamen kaybetme korkusuyla geri dönmelerini ve evlerinin sınırlarını çizmelerini engellediğini aktardı.
SOHR'a göre söz konusu beldeler, Şam Uluslararası Havalimanı'na yakın oldukları ve bazı noktalarının İran destekli milisler ve Hizbullah unsurlarına ev sahipliği yaptığı için stratejik yerler olarak kabul ediliyor. El-Bahariye kasabasının doğusunda bulunan Binicilik Merkezi ve 22’inci Tugay gibi yerler, bu milisler tarafından eğitim merkezi ve kamp olarak kullanılıyor.
Doğu Guta'nın kontrolünün, rejim güçleri ve rejim yanlısı milislerin eline geçmesinden bu yana bölgedeki güvenlik birimleri Şam'ın Cubar mahallesinde yaşayanların, geri dönmelerini engelliyor. Bu da bölge sakinlerinin evlerini ve mülklerini kaybetmelerine neden oluyor. SOHR, Doğu Guta'nın Ayn Terma beldesinde bulunan Cubar mahallesi sakinleri ve ileri gelenlerinin, yaklaşık iki ay önce Ayn Terma Belediye Meclisi binasında rejimden bir grup görevli ile görüştüğünü ve görüşmede bölge sakinlerinin geri dönüşünün ele alındığını bildirdi. Ancak rejim görevlilerinin, bölge sakinlerine, üst düzey yetkililerin, halkın bölgeye geri dönmesinin ve evlerini kontrol etmelerinin engellenmesi kararı aldıklarını söylediklerini aktaran SOHR, görevlilerinden birinin, bölge sakinlerine ve ileri gelenlerine, rejim ciddi olarak tüm beldeyi kaldırmayı düşündüğünü, yani mahallenin 2015 yılında çıkarılan 23 sayılı kararın bir parçası olacağını söyledi. Söz konusu kararda, Kabun, Tişrin ve Berze mahallelerinin tamamının yanı sıra Duhaniye mahallesinin bazı kısımları gibi doğal afetlerden etkilenen tüm mahalle ve şehirlerin tamamen kaldırılması öngörülüyor.
Yerel kaynaklara göre Cubar mahallesi sakinlerinin çoğu, rejim tarafından alınan 23 sayılı kararda yaşanamayan mahallelerin ve şehirlerin savaşla kaldırılması dışında, sivillere ait mülklerin geleceğine dair hükümlerin belirsiz olması sebebiyle rejimin evlerine ve mülklerine el koymasından korktuğu için evlerini ve mülklerini çok düşük fiyatlarla emlak ofisleri aracılığıyla satışa çıkardılar.
Öte yandan basında yer alan haberlere göre İran destekli milisler, Şam yakınlarındaki bir bölgeye doğru ilerleme kaydettikçe, Şam Uluslararası Havalimanı'ndaki gelişmiş füze depolarının yerlerinde değişiklik yapmaya başladılar.
Suriyeli muhaliflere yakın el-Dorar haber sitesinin haberine göre Tahran, Şam Uluslararası Havalimanı'ndaki füzelerini büyük kamyonlarla kontrolü altındaki es-Seyyide Zeyneb bölgesine taşımaya başladı. Habere göre konvoyda füze yüklü 18'den fazla kamyonun yanı sıra askeri ve zırhlı araçlar yer alırken taşıma sırasında tüm bölgede büyük çaplı elektrik kesintisi yaşandı.
Söz konusu mühimmatın, geçtiğimiz yıl hazırlanan yere taşındığını belirten kaynaklar, transferin es-Seyyide Zeyneb bölgesinde ve geçiş güzergâhında alınan yoğun güvenlik önlemleri altında gerçekleştiğini belirttiler.
Bu gelişme, ‘Suriye’den fırlatılan bir füzenin’ İsrail’in güneyindeki Dimona nükleer reaktörünün yakınlarına düşmesinin ardından Perşembe günü rejimin Şam civarındaki hava savunma sistemlerinin İsrail tarafından bombalanmasının ardından gerçekleşti.
Öte yandan SOHR, Rus Askeri Polisi'nden bir heyetin dün öğleden sonra, rejime bağlı Dördüncü Zırhlı Tümen ve Askeri Güvenlik Şubesi’nden bazı subayların katılımıyla başkent Şam'ın batı kırsalında yer alan Kenakir beldesinin ileri gelenleri ve bazı bölge sakinleri ile bir araya geldiğini aktardı.
Rus heyetin rejime bağlı subayların katıldığı toplantıda bölge sakinlerinin, beldeye elektrik temin edilmesi ve beldeye giriş-çıkışlardaki denetimlerin azaltılması gibi çeşitli taleplerini dinlediğini aktaran SOHR’a göre bölge sakinleri, Rus heyetinden daha önce ailelere cinayet davalarına karışmayan bazı tutukluların serbest bırakılacağına dair söz verildiğinden Kenakirli bazı tutukluların serbest bırakılmasını istediler. Rejime bağlı görevliler ve Rus yetkililer ise toplantıya katılan Kenakirlilerden, gençlerin gösterilere veya rejime ait kontrol noktalarına yönelik saldırılara ve kaos yaratma girişimlerine katılmalarını engellemelerini ve rejim karşıtı faaliyetlerde bulunmamalarını istediler.
SOHR ayrıca, Kenakir beldesi yakınlarında bir patlama meydana geldiğini bildirdi. Kimliği belirsiz kişilerce gerçekleştirilen olayda, herhangi bir maddi ya da insan kaybı olup olmadığına dair bilgi alınamazken patlamanın beldenin dış kesimlerinde konuşlu rejim güçlerine ait bir kontrol noktasına atılan el bombasından kaynaklandığı bildirildi. Kaynaklara göre Kenakir beldesi çevresindeki rejim güçlerine ait kontrol noktaları, beldeye giren-çıkan herkesi kapsamlı kontrollerden geçiriyor. Kenakir beldesi, Mart ayı ortalarında Suriye devriminin başlamasının yıldönümünde büyük bir gösteriye tanık oldu. Bölge sakinleri gösteriler sırasında, Suriye rejiminin devrilmesi ve hapishanelerde bulunan tutukluların serbest bırakılması yönündeki taleplerini dile getirdiler.