İsrail siyaseti hükümet için Arap partilerine muhtaç

İsrail’deki Arap beldesi Tire’de Mart 2020’de yapılan seçim kampanyalarındaki Knesset üyesi Ahmed Tibi’ye ait pankart (AP)

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun sağcılar arasındaki farklılıklar sebebiyle yeni bir hükümet kuramayacağına ilişkin bocalayan çabalarının gölgesinde, sol partilerinden Meretz lideri Nitzan Horowitz, Knesset’teki Arap partilerinin liderlerine seslenerek Başbakan adayı önermeme hatasının tekrarlanmamasını talep etti.
Horowitz, “İsrail'de Arapların kilit konumda olması ve herhangi bir hükümetin başarısının  koşulu olması gibi tarihsel bir durum ortaya çıktı. Onlara ciddiyetimle şunu öneriyorum, bu fırsatı kaçırmayın. Hangi hükümet ve başbakanı desteklediğinizi duyurun. İsrail hükümetinin başı sizin kararınızla olur. Şahsen sol tarafta ne yapacağımıza karar vermelerini tercih ederim,  bu Netanyahu idaresinin düşmesi” ifadelerini kullandı. Aşırı sağcı Naftali Bennet’a karar verdiklerini söyleyen Horowitz, Arap liderlerinde karar vermeleri halinde mutlu olacağını belirtti. Ayrıca, Bennet’ın hali hazırda Batı Şeria ve Ürdün Vadisi'ndeki toprakları ilhak etme planını uygulamamak ve Araplarla eşit bir şekilde anlaşması gibi birçok ortak talebi kabul ettiğini bildirdi.
Meretz Parti lideri, böyle bir hükümetin sadece en gerçekçi öneri değil, aynı zamanda aşırı sağ ve solun saflarını merkez ve Arap partileriyle birleştirmenin ilk kez kayda geçirileceği tarihi bir hükümet olacağını vurguladı.
Netanyahu'ya yakın çevreler, hükümeti kurma görevinin 8 gün sona ereceğini belirterek,  Netanyahu’yu aşırı sağdaki yoldaşlarını İslami hareketin temsilcilerinin oylarına bel bağladığı bir hükümeti desteklemeye ikna etmek için hiçbir umut ışığı da görünmüyor.
Dini Siyonizm Koalisyonu Başkanı Bezalel Smotrich, İslami Hareket’i ‘Müslüman Kardeşler ve terör örgütlerine sempati duyan bir parti’ olarak görmek konusunda ısrar ederken Yamina Parti lideri Bennet ise, bir yıllığına bile olsa Başbakanlığı Netanyahu ile paylaşmak konusunda istekli görünüyor.
Bennet dün yaptığı toplantıda, “Tercihim öncelikle Netanyahu ile sağcı bir hükümet kurmak ama onu uzun süre beklemeyeceğim. Koalisyonunu kontrol etmiyor. Smotrich, ona başarısızlığa yol açan koşullar dayatıyor. Bu nedenle, solla birlikte bir ulusal birlik hükümeti oluşturmak için çalışıyorum. Ancak bu şekilde beşinci kez seçim seçeneğinin bozulmasını sağlayabiliyorum” şeklinde konuştu.
Smotrich Başbakanlık görevini devralma talebi sebebiyle Bennet’ın üzerine gitti. Dün konuyla ilgili ilgili Twitter hesabından açıklama yapan Smotrich, “Bir başbakan bir partiye başkanlık ediyor ve sadece 7 Knesset üyesi var. Meşru başkan değil. Bu demokrasinin yıkımı ve içindeki rasyonalistlere karşı bir komplo. Muhtemelen Netanyahu'nun sizin liderliğiniz altında bir solcu hükümet kurma arayışındaki başarısızlığını bekliyorsunuz. İhtiyatlı olmak için geç değil. Sağcı bir hükümet kurulması için geri çekilin ve el ele verin” dedi.
Diğer yandan Netanyahu'ya karşı çıkan kamp, ​​hükümetin kurulmasına engel olan bazı anlaşmazlıklardan mustarip. Bennet başkanlığındaki Yamina Partisi, siyasi değer taşıdığı için Yargı ve İç Güvenlik Bakanlıklarının devralınmasını talep ediyor. Bakanlığın solcu tarafın hakimiyetinde kalmaması için hükümette kesin bir karar verme hakkının olmasını istiyor. Bennet ve Yesh Atid Partisi lideri Yair Lapid, Cumhurbaşkanı Reuven Rivlin’in Netanyahu’yu yeniden hükümet kurmak üzere görevlendirmeden hafta  sonuna kadar hükümet kurmak adına net bir plan geliştirmek amacıyla anlaşmaya varmayı planladıklarını duyurdu.
Merkezi görüşmeler, Tikva Hadasha (Yeni Umut) Partisi lideri Gideon Saar ile görüşen Bennet ve Lapid arasında gerçekleşiyor. Lapid, Benny Gantz başkanlığındaki Kohal Lavan, Avigdor Lieberman başkanlığındaki İsrail Evimiz ve Merav Michaeli başkanlığındaki İşçi Partisi ve Horowitch başkanlığındaki Meretz ile görüşmeler yürütüyor. Bu partilerin Knesset’te toplam 58 üyesi bulunuyor. Eymen Udeh başkanlığındaki Ortak Liste’nin 6, Mansur Abbas başkanlığındaki Birleşik Arap Listesi’nin 4 sandalyesi bulunurken, hükümet kurulması için bu iki Arap bloğun desteğine ihtiyaç duyuluyor.
Taraflar arasındaki anlaşmanın ana hatlarına göre, Netanyahu'suz bir hükümet kurulacak ve Başbakanlık Bennet ile Lapid arasında değişim gösterebilecek. Bahsi geçen hükümetin kurulması halinde merkez sağ ve merkez sol ile temsil edilen sandalyeler arasında oy kullanma (veto) hakkı eşit olacak.