Newton'ın Oyunu adlı dizi tartışmalara neden oluyor

Newton'un Oyunu dizisinin kahramanı  Mısırlı aktris Mona Zaki. (Mona'nın resmi Instagram hesabı)
Newton'un Oyunu dizisinin kahramanı  Mısırlı aktris Mona Zaki. (Mona'nın resmi Instagram hesabı)
TT

Newton'ın Oyunu adlı dizi tartışmalara neden oluyor

Newton'un Oyunu dizisinin kahramanı  Mısırlı aktris Mona Zaki. (Mona'nın resmi Instagram hesabı)
Newton'un Oyunu dizisinin kahramanı  Mısırlı aktris Mona Zaki. (Mona'nın resmi Instagram hesabı)

Newton'ın Oyunu adlı dizi, sadece sezon boyunca popüler olan ve eleştirmenlerce beğenilen bir yapımın ötesine geçerek teknik kalitesi ve geniş takipçi kitlesi ile sosyal medya platformlarında da trend listelerinin ilk basamaklarında kendine yer buldu. Dizi, telefon mesajı ile boşanma fikrini ve güvenilirliğini konu aldığı için hukuksal ve toplumsal bir tartışmayı da ateşledi. Mısır'daki Kişisel Statü Yasası, İslam Şeriat esasları temel aldığı için konuyu gündeme getirmek isteyen dizinin destekçileri ve muhalifleri arasında tartışma başladı.

Hukuki ve sosyal tartışma
Mona Zeki'nin Hana Zaitoun - Hana rolüyle, cumhurbaşkanının ilk eşi Hazem İbrahim (Muhammed Mamdouh) ve ikinci kocası Moas Abdul Rahman Al-Laithi’Nin (Muhammed Farraj) başrollerini paylaştığı dizinin yıldızı olarak 2021 Ramazan Ayı’nda yavaş yavaş parladı. Çocuk sahibi olamamaları nedeniyle derin üzüntü duyan genç bir çift hakkındaki bu ilk bakışta basit görünen bir hikaye izleyenleri yavaş yavaş ekrana çekmeyi başardı.  Ülkenin büyük ilgi gören yapımlardan biri haline geldi.
Dizide çiftin çocuk sahibi olma girişimleri ICSI (mikro enjeksiyon tüp bebek) yöntemi ile başarılı olana dek devam ediyor. Bu sırada finansal ve sosyal açıdan sıkıntılı hayatlarını değiştirmeye çalışırıyorlar.. Kadın, iyi şartlarda yaşama mücadelesi veren ailesi için vatandaşlık hakkı kazanmaka ve aileye yeni ufuklar açma umuduyla bebeğini doğurmak için ABD’ye gider. Ancak hesapta olmayan bazı gelişmelere ve tecrübesizlikten dolayı katlanarak artan talihsizliklerin ardından işler karmaşıklaşır. Hana kendini, kızan ve WhatsApp uygulaması üzerinden bir sesli mesajla kendisinden boşanan kocası ile şiddetli bir tartışmanın ortasında bulur. Yaşadığı şoka rağmen gidip başkasıyla evlenir.
Dizi halkın kişilik bozukluğu, toplumsal girdaplar, dinde aşırılık gibi birçok ayrıntıyla izleyicinin dikkatini çekerken telefonla boşanma  da  en çok tartışılan konu oldu. Konuya dair fetvalar ve sorular arttı.

Bilgi sahibi olanlara başvurulması çağrısı
Tamer Mohsen tarafından yönetilen Newton'un Oyunu’nun senaryosunun yazımını denetleyen yazar Maha al-Wazir, televizyonda yayınlanan açıklamalarında dizinin temel amacının sesli, yazılı ya da mesajla boşanmayı veya boşanma meselesini tartışmak olmadığını, bilinçsizlik ve olgunlaşmamışlık nedeniyle genç çiftin hayatlarını planlamada yaşadıkları sorunlara dikkat çekilmek olduğunu söyledi. Diziyi takip edenlerin dikkatini çeken noktanın ise sesli mesajla boşanma olmasının dikkat çekici olduğunu vurguladı. Dizinin çeşitli sahneleri üzerine sosyal medyadaki farklı platformlarda tartışmalar alevlendi ve birçok üzerine yorum yapıldı. Bazıları, sözlü boşanmanın evliliğin yalnızca yasal ve meşru bir sözleşmeyle geçerli olması nedeniyle kaldırılması gerektiğini savundu. Bu nedenle resmi bir sözleşme ile belgelenmedikçe boşanmanın da gerçekleşmemesi gerektiğini, zira sözlü boşanmanın kadının ve ailenin birçok sorunla karşılaşmasına neden olduğunu savundular. Karşıt görüştekiler ise kocanın söylediği anda boşanmanın gerçekleştiği görüşünü paylaştılar.
Sanat eserlerinin doktrinsel ve dini meseleleri gündeme getirme fikri üzerine değerlendirmelerde bulunan Vaiz Amr Mahran söz konusu dizileri yapanların muhakkak gerçek âlimlere başvurması gerektiğini savundu. Söz konusu alimlerin gerçek anlamda bilgi sahibi olan, bilinçli kimseler olduklarını belirten Mahran vasıflara sahip, bilindik çok sayıda ilim adamı olduğunu kaydetti. Vaiz Amr Mahran açıklamalarını şöyle sürdürdü:
“Dizilerde bu tür bir konuyu bunlar dikkate alınarak gündeme getirmek faydalı ve etkili olacaktır. Çünkü dram çok geniş bir rezonansa sahiptir. Bu tür konularda uyulması gereken iki temel kriter vardır. Birincisi, dini meseleyi kişisel görüşlere yer vermeden sağlam, meşru, bilimsel bir şekilde sunma niyeti; ikincisi de dini kısmı, hüküm veya fetvayı doğru bir şekilde belirleyen kıdemli bir âlim ile gözden geçirmektir. Yani dizilerde bu dini meselenin ele alınmasında âlimlerin denetimi olmalı.”

Mısır Dar’ul İfta’nın görüşü
Mısır Daru’l-İfta’nın resmi internet sitesinde boşanma fetvaları bölümüne baktığımızda sözlü veya telefon yoluyla gerçekleştirilen talakın (boşanmanın), sahibinin niyetine bağlı olarak gerçekleştiğine işaret eden şu ifadeler yer alıyor:
“Boşanma kinayeli mesajlar ve yazılar ancak niyete bağlı olarak gerçekleşir. Çünkü bunlar doğruluk veya yalan olması muhtemel olan haberlerdir. Koca bunu yazan kimseye niyetini sorar. Bununla boşamayı kastetmişse boşanma gerçekleşmiş sayılır. Bununla talakı kastetmemiş ise herhangi bir şey gerekmez.”
Dizinin tartışmaları ateşlediği sosyal medya için de durum geçerli. Zira kadının herhangi bir şekilde bilgisi olmadan, kocanın ani bir öfkeye bağlı olarak söylediği sözlerle karısına dönmesi fikrine değiniliyor. Mısır Daru’l-İfta resmi sitesinde öfke veya hararetli tartışma gibi istisnai bir psikolojik durum sırasında boşanma ile ilgili olarak resmi bir karşı duruş bulunuyor. Bu, konuyla ilgili bir soruya verilen şu cevapta da görülüyor.
“Soruda yer aldığı üzere öfke, kızgınlık ve nefret halleri kendisine sahip olmasına engel oluyorsa, talak sözlerini söylemekten kendisini alıkoyamıyorsa bu bir kapanma durumu olup insanı idrak sahibi,sözlerine sahip olmaktan çıkartan öfke halidir.”
Aynı fetvada yine “boşayan kimsenin boşama anında dengeli olması şarttır” ifadesi de yer alıyor.



Coldplay skandalındaki kadın, dudak uçuklatan ücretle tavsiye veriyor

Kristin Cabot ve patronu Andy Byron, Coldplay konserinde sarmaş dolaş halde yakalanmıştı (@calebu2/TMX)
Kristin Cabot ve patronu Andy Byron, Coldplay konserinde sarmaş dolaş halde yakalanmıştı (@calebu2/TMX)
TT

Coldplay skandalındaki kadın, dudak uçuklatan ücretle tavsiye veriyor

Kristin Cabot ve patronu Andy Byron, Coldplay konserinde sarmaş dolaş halde yakalanmıştı (@calebu2/TMX)
Kristin Cabot ve patronu Andy Byron, Coldplay konserinde sarmaş dolaş halde yakalanmıştı (@calebu2/TMX)

Owen Scott ABD Muhabiri 

Coldplay konseri sırasında öpücük kamerasına yakalanarak kötü bir ün kazanan insan kaynakları yöneticisi, "hikayesini geri kazanma" konuşmasının biletleri için 875 dolar talep ediyor.

53 yaşındaki Kristin Cabot, evli patronu Andy Byron'la sarmaş dolaş görüntülerinin stadyum ekranlarında canlı yayımlanması üzerine aniden eğildikten sonra Nisan 2025'te internet mimine dönüşmüştü.

Artık viral olan videoda Coldplay'in solisti Chris Martin stadyum hoparlörlerinden "Ya gizli ilişki yaşıyorlar ya da çok utangaçlar" demişti.

Olayın ardından Cabot ve Byron dünya çapında manşetlere taşınmış, birçok kişi ilişkileri hakkında spekülasyonlar yürütmüştü.

Artık Cabot, "hikayesini" nasıl geri kazandığını anlatan konuşmalar yapıyor ancak onun söylediklerini dinlemek isteyen katılımcıların 875 dolar gibi dudak uçuklatan bir ücret ödemesi gerekiyor.

Etkinliğin açıklamasında, "Medyanın olumsuz merceği altındaki kadınların uzun süredir maruz kaldığı toplumsal ayıplamanın şiddetini Cabot ilk elden deneyimledi; aynı durumdaki erkekler genellikle bundan paçayı sıyırıyor gibi görünüyor" ifadeleri yer alıyor.

Cabot, Byron'la birlikte Jumbotron'da yakalandığında eşinden ayrılmıştı ancak patronu evliydi.

İki çocuk annesi Cabot skandalın ardından verdiği bir dizi röportajda, bu mim yüzünden "iş bulamadığını" söylemişti.

New York Times'a verdiği röportajda skandaldan "birkaç High Noons"u (alkollü içki markası -çn.) sorumlu tutan Cabot, daha sonra Britanya gazetesi The Times'a kendisini "kızıl harfle" (Scarlet Letter; zina yaptığı için boynuna kızıl bir "A" harfi asılarak toplumdan uzaklaştırılan bir kadını konu alan Nathaniel Hawthorne romanı -çn.) damgalanmış gibi hissettiğini açıklamıştı.

PRWeek'in 2026 Kriz İletişimi Konferansı’nda yapacağı konuşmasının ana konusu, bu mecazi "kızıl harfi" nasıl üstünden attığını açıklamak olacak gibi görünüyor.

Cabot'ın internette yükselen eleştirilere karşı koymak için hizmetlerinden yararlandığı halkla ilişkiler uzmanı Dini von Mueffling, kendisine sahnede eşlik edecek.
 

Görsel kaldırıldı.Öpücük kamerası videosunun ardından işe aldığı halkla ilişkiler uzmanı Dini von Mueffling, Cabot'a sahnede eşlik edecek (PRWeek)


Etkinliğin açıklaması şöyle devam ediyor:

Bu oturumda Astronomer'ın eski insan kaynakları direktörü Cabot ve onun halkla ilişkiler temsilcisi, sektörün efsane ismi Dini von Mueffling, Cabot'ın kendi hikayesini kontrol altına alıp yeniden yazmasını sağlayan (hem kısa hem de uzun vadeli) stratejileri paylaşacak.

16 Nisan'da Washington D.C.'de düzenlenecek konferansta başka şirketler ve hayır kurumları da etkinlikte konuşma yapma hazırlıklarını sürdürüyor.

Bu oluşumlardan biri, LGBTQ+ bireylerin intiharını önlemeye odaklanan, kâr amacı gütmeyen Trevor Project.

ABD'nin başkentinin göz alıcı halkla ilişkiler etkinliğine katılan bir diğer şirket Blackbird.AI ise yapay zekanın krizleri büyütme tehlikesi üzerine bir konuşma yapacak.

Independent Türkçe, independent.co.uk/arts-entertainment


Okyanus tabanının altında tatlı su kaynağı olduğu doğrulandı

Çökelti örneklerinin alındığı yerler (Avrupa Okyanus Sondaj Araştırmaları Konsorsiyumu)
Çökelti örneklerinin alındığı yerler (Avrupa Okyanus Sondaj Araştırmaları Konsorsiyumu)
TT

Okyanus tabanının altında tatlı su kaynağı olduğu doğrulandı

Çökelti örneklerinin alındığı yerler (Avrupa Okyanus Sondaj Araştırmaları Konsorsiyumu)
Çökelti örneklerinin alındığı yerler (Avrupa Okyanus Sondaj Araştırmaları Konsorsiyumu)

Uluslararası bir keşif gezisi, okyanus tabanının altındaki gizli tatlı su rezervlerini ilk kez kapsamlı bir şekilde belgeleyerek, çok az anlaşılan bir sisteme dair yeni bilgiler sundu.

Su, gezegenimizin yüzeyinin yaklaşık yüzde 70'ini oluştursa da aynı zamanda yeraltı su kaynaklarında da depolanıyor.

Birçok kıyı topluluğu, tatlı su ihtiyaçları için bu su kaynaklarına bağımlı.

Yeraltındaki su kaynaklarının, deniz tabanının altında tatlı, hafif tuzlu su bölgelerine doğru açık denize gittiği biliniyordu ancak bunlar şimdiye kadar neredeyse hiç keşfedilmemişti.

Uluslararası Okyanus Keşif Programı 501 Seferi, deniz tabanının yaklaşık 200 metre altındaki bir bölgede tatlılaşmış suyu belgeledi ve örnekledi. New England kıyılarının açıklarında okyanus tabanının altından alınan çökelti örnekleri, ilk kez açık deniz tatlı su sistemlerinin varlığını doğruladı.

Araştırmacılar, bulguların dünyanın dört bir yanındaki benzer gizli su kaynaklarına daha fazla ışık tutabileceğini söyledi.

Devam eden çalışmalarda, bilim insanları, su kaynaklarını yerinde tutan ve su geçirmez tabakalar diye bilinen kumlu katmanlar da dahil olmak üzere, tortularda depolanan suyu örneklemeyi umuyorlar.

grthy
Uluslararası Okyanus Keşif Programı 501 Seferi, New England kıyılarının açıklarında okyanus tabanının altından tortu örnekleri aldı (Avrupa Okyanus Sondaj Araştırmaları Konsorsiyumu)

Colorado Maden Okulu'ndan jeolog Brandon Dugan, "Tatlılaşmış suyun hem denizel hem karasal tortularda, birden fazla tortu türünde bulunduğunu görmek bizi heyecanlandırdı" dedi.

Bu kadar farklı malzemelerdeki tatlı su, suyun hangi koşullarda buraya yerleştiğini anlamamıza yardımcı olacak.

Araştırmacılar, birçok kıyı bölgesinin tatlı su kaynakları için yeraltı suyuna bağımlı olması nedeniyle, bulguların toplum için büyük önem taşıdığını söylüyor.

ABD'nin kuzeydoğu kıyıları, açık deniz tatlı su rezervlerine sahip olduğu düşünülen en çok incelenen alanlardan biri. Tahminler, New Jersey ve Maine arasındaki Atlantik kıta kenarı boyunca yaklaşık 1300 kilometreküp depolanmış tatlı su olabileceğini gösteriyor.

ds67ı
Bilim insanları, tortu örneklerini renk ve yapı bakımından tanımlamak için Toprak Renk Şeması'nı kullanıyor (Avrupa Okyanus Sondaj Araştırmaları Konsorsiyumu)

Bunu daha iyi anlamak için, araştırmacılar New York'un her yıl 1,5 kilometreküp tatlı su, yani yaklaşık 1,5 trilyon litre kullandığını söylüyor.

Leicester Üniversitesi'nden sedimentolog Sarah Davies, "501 Seferi, başından beri yenilikçi oldu; okyanus sondaj topluluğu genelinde yeni araçlar, yeni yöntemler ve yeni işbirlikleri getirdi" dedi.

13 ülkeden yaklaşık 40 araştırmacının devam eden çalışmaları, besin maddelerinin dünyanın kıta sahanlığı tortularında nasıl döngüye girdiğini ve bu süreçlerin okyanus ekosistemlerini nasıl şekillendirdiğini ortaya çıkarabilir.

Dr. Davies, "Karadaki çalışmalar bu ivmeyi sürdürüyor ve örnekler şimdiden heyecan verici bir hikaye ortaya koyuyor" dedi.

Independent Türkçe


NASA, Jüpiter'in gerçek boyutunu ortaya çıkardı: "Ders kitaplarının güncellenmesi gerekecek"

Jüpiter, Güneş Sistemi'ndeki diğer tüm gezegenleri içine alabilecek kadar büyük (ESA)
Jüpiter, Güneş Sistemi'ndeki diğer tüm gezegenleri içine alabilecek kadar büyük (ESA)
TT

NASA, Jüpiter'in gerçek boyutunu ortaya çıkardı: "Ders kitaplarının güncellenmesi gerekecek"

Jüpiter, Güneş Sistemi'ndeki diğer tüm gezegenleri içine alabilecek kadar büyük (ESA)
Jüpiter, Güneş Sistemi'ndeki diğer tüm gezegenleri içine alabilecek kadar büyük (ESA)

NASA'nın Juno uzay aracı, Güneş Sistemi'nin en büyük gezegeni Jüpiter'in sanılandan biraz daha küçük ve basık olduğunu tespit etti.

Bir gaz devi olan Jüpiter büyük ölçüde hidrojen ve helyumdan oluşuyor. 

Daha önce NASA'nın Pioneer ve Voyager görevlerinden elde edilen veriler, devasa gezegenin ekvatordaki çapının 142 bin 984 kilometre, bir kutbundan ötekine olan uzunluğunun da 133 bin 708 kilometre olduğunu gösteriyordu.

Ancak İsrail'deki Weizmann Bilim Enstitüsü'nden araştırmacılar bu ölçümlerin tam isabetli olmadığını belirledi.

NASA'nın aracı Juno, 2016'dan beri Jüpiter'in yörüngesinde. Görev süresi 2021'de uzatılınca rotası değiştirilen Juno, Dünya'dan bakıldığında Jüpiter'in arkasından geçişler yapmaya başladı.

Bu sayede gezegenin büyüklüğünü daha net bir şekilde hesaplamak mümkün oldu. Aracın, Jüpiter'in arkasından Dünya'ya gönderdiği radyo sinyallerinin Jüpiter'in arkasından geçerken bükülmesi ya da zayıflaması, gezegenin boyutunu ölçmeye yarıyor.

Juno'nun ham verilerini işlemek için gereken teknikleri geliştiren Maria Smirnova "Radyo sinyallerinin, Jüpiter'in atmosferinden geçerken nasıl büküldüğünü izledik. Böylece bu bilgileri Jüpiter'in sıcaklık ve yoğunluğuna ilişkin ayrıntılı haritalara dönüştürdük ve dev gezegenin şekli ve boyutuna ilişkin şimdiye kadarki en net resmi elde ettik" diye açıklıyor.

Bulguları hakemli dergi Nature Astronomy'de 2 Şubat Pazartesi yayımlanan çalışmaya göre Jüpiter'in ekvatordaki çapı sanılandan 8 kilometre, kutupları arasındaki uzunluk da 24 kilometre daha küçük.

Çalışmanın yazarlarından Yohai Kaspi "Ders kitaplarının güncellenmesi gerekecek" diyor. 

Jüpiter'in boyutu elbette değişmedi; değişen, onu ölçme yöntemimiz.

Devasa bir gezegen için birkaç kilometrelik bir farkın önem taşımayacağı düşünülebilir ancak bilim insanları durumun böyle olmadığını söylüyor.

Araştırmayı yöneten Eli Galanti, "Bu birkaç kilometre çok önemli" diyor. 

Yarıçaptaki küçük değişimle, Jüpiter'in iç yapısını gösteren modellerimiz hem kütleçekim verileriyle hem de atmosferik ölçümlerle çok daha iyi uyum sağladı.

Jüpiter, gaz devi gezegenleri anlamada bir standart sunduğu için bu veriler Güneş Sistemi'nin ötesindeki gaz devleri hakkında daha iyi bir fikir sahibi olmaya katkı sağlıyor.

Independent Türkçe, Reuters, Space.com, NatureAstronomy