Gizli, büyüyor ve İsrail'in hedefinde: Hamas'ın tünel ağı

Hamas, İsrail güçleri yok etmesine rağmen tünellerinin epey fazla olduğunu öne sürüyor (Reuters)

İsrail 14 Mayıs'ta, Gazze Şeridi'ne yönelik devam eden saldırılarında Beyt Lahya şehrindeki 150'den fazla "yeraltı hedefini" vurduğunu açıkladı.
Peki bu tünel ağı nedir? ABD'nin saygın gazetelerinden Washington Post sözkonusu yeraltı sistemini anlattı.
Tüneller ilk başta Hamas'ın 2006'da bölgede kontrolü eline geçirmesinin ardından İsrail'in uyguladığı ablukayla ortaya çıktı. Kurulan yeraltı ağı, bölgeye mal kaçırmak için kullanılmaya başlandı.
Ancak bunlar zamanla başka işlevler de görmeye başladı. Hamas aynı yıl içerisinde yeraltını kullanarak İsrail askeri Gilad Şalit'i kaçırdı. Shalit 5 yıl sonraki bir esir takasıyla ülkesine geri döndü.
Örgüt, 2014'teki Gazze Savaşı'nda zemindeki bir delikten sürünerek ilerleyen silahlı üyelerinin videolarını yayımladı. İsrailli yetkililer de askerlerinin yerden çıkan kişiler tarafından pusuya düşürüldüğünü bildirdi.
İsrail, o dönem yaklaşık 30 tünelin yok edildiğini kaydetti. Hamas'ın 2007'den o zamana kadar 1,25 milyar dolar (yaklaşık 10 milyar 500 milyon TL) maliyetle bin 300'den fazla tünel inşa ettiğini öne sürdü.
İsrail ordusu, ele geçirdiği tünelleri gazetecilere gezdirdi ve tünellerin beton duvarla örüldüğü, burada elektrik olduğu görüldü.
Öte yandan Hamas da benzer bir girişimde bulundu. Zira liderleri, yeraltı ağıyla övünüyor. Örgütün siyasi büro başkanı İsmail Heniyye 2016'da, Vietnam Savaşı'nda ABD'ye karşı kullanılandan iki katı fazla tünele sahip olduklarını söyledi.
2014'te Reuters'a konuşan bir Hamas komutanı da şu ifadeleri kullanmıştı:
"Burası evimiz gibi. Savaşçılar bu tünelleri tıpkı evlerini yaptıkları gibi kendi elleriyle kazıdı. Dolayısıyla evlerinde olduğu gibi burada da rahat hissediyor ve güven içinde yaşıyorlar."
Mısır Araştırmaları Enstitüsü'nden Rami Ebu Zübeyde, Hamas üyeleriyle yapılan görüşmelerde tünellerin savaş, yöneticilerin toplanması ve mühimmatın depolanması gibi çeşitli stratejik nedenlerle kullanıldığını ortaya koyduğunu yazmıştı. Zubaydah, ulaşım için küçük tüneller olduğunu da söylemişti.
Bununla birlikte İsrail, yeraltı ağıyla mücadelede pek çok yöntem geliştirdi. Örneğin ordudan bir isim 2018'de, ülkesinin tünel bulmak için "gelişmiş yeni teknikler" kullandığını söyledi ancak detay vermedi. Ayrıca İsrail, yıllar süren çalışmalardan sonra yeraltı duvarının inşasını martta tamamladı.
 
Independent Türkçe, Washington Post, Reuters