Sudan: Özgürlük ve Değişim Bildirgesi Güçleri bir partiyi geçiş sürecini bozmaya çalışmakla suçluyor

İki Sudanlı geçtiğimiz Aralık ayında Hartum’da devrimin yıl dönümünü kutluyor. (Reuters)
İki Sudanlı geçtiğimiz Aralık ayında Hartum’da devrimin yıl dönümünü kutluyor. (Reuters)
TT

Sudan: Özgürlük ve Değişim Bildirgesi Güçleri bir partiyi geçiş sürecini bozmaya çalışmakla suçluyor

İki Sudanlı geçtiğimiz Aralık ayında Hartum’da devrimin yıl dönümünü kutluyor. (Reuters)
İki Sudanlı geçtiğimiz Aralık ayında Hartum’da devrimin yıl dönümünü kutluyor. (Reuters)

Sudan’daki Özgürlük ve Değişim Bildirgesi Güçleri (ÖDBG) koalisyonundan bir grup, komite temsilcilerinin yokluğunda, koalisyondaki Merkez Komitenin yeniden yapılandırılması çağrısında bulunan kararlar aldı. Bu durum ÖDBG’yi grubun arkasındaki partileri ülkedeki reform ve geçiş sürecini bozmaya çalışmakla suçlamaya sevk etti.
Geçtiğimiz Cuma günü, koalisyondan bir grup Ulusal Ümmet Partisi’nin merkezinde teknik bir komite toplantısı düzenledi. Söz konusu toplantıda, değişim güçlerini yapılandırma noktasında 14 günü aşmayan süre zarfında siyasi güçler de dahil olmak üzere devrimin tüm bileşenleri için genel bir konferans düzenlenerek, hükümet içindeki Özgürlük ve Değişim Güçlerinin rolünü harekete geçirme çerçevesinde karara varıldı.
Koalisyonun en üst liderlik organında bulunan Özgürlük ve Değişim Güçleri Merkez Komitesi, teknik komitenin adını taşıyan bu grubun koalisyonu temsil etmediğini söyleyerek, bu isim altında bir komite kurulmadığını vurguladı. Dün (Pazar) yaptığı açıklamada, “Hükümetin siyasi kuluçka merkezini iyileştirme ve geliştirme süreci ertelenemeyecek bir görevdir. Komite söz konusu aşamalar ve diyaloglar konusunda büyük bir irade ve bilinçle çalışmaktadır” dedi.
Yapılan açıklamada, Ulusal Ümmet Partisi içerisinden bir grup, gruptaki diğer oluşumlara göre daha yüksek bir temsile bağlı kalınarak Özgürlük ve Değişimin reformlarını bozmaya çalışmakla suçlandı. Açıklamada, partinin daha önce Konseyde 7 sandalye talep ettiği, onaylandığı ve ardından 10 sandalye talebiyle geri döndüğü belirtildi. Ayrıca Sudan’ın tüm vilayetleri baz alındığında Egemenlik Konseyi’nin 165’e ulaşan sandalye sayısından 65’ini talep ettiği bildirildi.
Merkez Komite, söz konusu taleplerin Yasama Konseyi oluşumunun aksaması nedeniyle geldiğini belirtti. Ayrıca söz konusu durumun 6 bakanlık talep edilerek kabinenin yeniden yapılandırıldığı ve oluşumunda gecikmeye neden olduğu zaman meydana geldiğini bildirdi. Komite, Ümmet Partisi tarafından çıkarılan kararın devam eden reform sürecine yardımcı olmadığını, aksine durumları daha da karmaşık hale getirdiğini, zorlukları artırdığını ve koalisyonu zayıflatarak geçiş sürecini iptal etme amacına hizmet ettiğini belirtti. Ayrıca bu durum arkasında olanların kimler olduğunun bilindiği ifade edildi.

Koalisyon, Merkez Komitenin kararının geri alınamayacağını vurguladı
Koalisyon, bu kabul edilemez pozisyonu reddettiğini doğrularken, Merkez Komitenin reform ve kalkınma ile ilgili kararının geri alınamayacağını vurguladı. Ayrıca, “Önümüzdeki günler geçiş hükümetini desteklemek için siyasi inkübatörün birleştirilmesinin tamamlanmasına tanıklık edecek” ifadelerini kullandı. Ümmet Partisi’nin devrimi ve geçiş sürecini destekleyen pozisyonları güçlendirmeye çalışma ve mevcut pozisyonları gözden geçirme noktasındaki çağrısını yeniledi.
Komite, geçiş sürecinin karmaşıklıkları, yaşamın zorlukları, ekonomik ve güvenlik durumun yansımaları ve geçiş hükümetine desteğin gerektirdiği zorluklar dahil olmak üzere, ülkenin içinden geçtiği kritik koşulların farkında olduğunu belirtti.
Nasıri Partisi Başkanı Cemal İdris, teknik komite tarafından alınan kararı talihsiz, yanıltıcı ve aldatıcı olarak değerlendirdi.
İdris, bazı siyasi güçlerin katılımıyla Cuma günü gerçekleştirilen toplantıda, Merkez Komitenin Değişim Güçleri temsilcilerinin bulunmadığını belirtti. Ayrıca söz konusu toplantı için yapılan çağrının geçiş sürecinin zorlukları ve siyasi gelişmeleri ele alma noktasında yapıldığını söyledi.
İdris, toplantıda herhangi bir konuda bir karara varılmadığı ve karar alma noktasında herhangi bir düzenlemeye değinilmediği belirtirken, fesih açıklamasını denetleyen birliğin Merkez Değişim Komitesinin yıkılmasıyla ilgilendiğini vurguladı.
İdris söz konusu eylemin, Özgürlük ve Değişimin birliği ve çıkarları için yapılmadığına, aksine kişisel hedefler ve çıkarlarla motive edilen bireyler tarafından sabote edildiğine inanıyor. Söz konusu bireylerin bazısının karşı devrim, eski rejimin kalıntıları ve istihbaratla bağlantılı olduğunu düşünüyor.
Ümmet Partisi yaptığı açıklamada, çeşitli oluşumlara geçiş sürecini geciktirme noktasında yapılan suçlamaları, gerçek dışı iddia olarak değerlendirdi. Ayrıca kendilerinin devlet kurumlarını tamamlama noktasında ilk parti olduklarını bildirdi.
Merkez Komitesi içerisinde, elde edilen kazanımların oranını siyasi inkübatör açığına bakılmaksızın değiştirmeden olduğu gibi korumak isteyen güçler olduğuna işaret etti.



Sudan ordusu, Cumhurbaşkanlığı Sarayı'ndaki HDK güçlerini savaş uçağıyla vurdu

Fotoğraf: AA
Fotoğraf: AA
TT

Sudan ordusu, Cumhurbaşkanlığı Sarayı'ndaki HDK güçlerini savaş uçağıyla vurdu

Fotoğraf: AA
Fotoğraf: AA

Sudan ordusu, nisan ortasından bu yana çatıştığı Hızlı Destek Kuvvetleri'nin (HDK) mevzilendiği başkentteki Cumhurbaşkanlığı Sarayı'na hava saldırısı düzenledi.

Güvenlik kaynaklarından ve görgü tanıklarından alınan bilgiye göre, ordu, nisan ayından bu yana HDK güçlerinin elindeki Cumhurbaşkanlığı Sarayı içerisindeki HDK mevzilerine ilk kez savaş uçağıyla bombardıman yaptı.

HDK ise Cumhurbaşkanlığı Sarayı yakınındaki Genelkurmay Karargahını kuşattığını duyurdu.

ABD, Norveç ve İngiltere ise Sudan'daki taraflara çatışmaların derhal durdurulması çağrısı yaptı.

Ordu, Hartum'daki Zırhlı Birlikler Komutanlığına yakın noktalarda mevzilenen HDK güçlerini yoğun hava bombardımanına tuttu.

Üç başkent olarak bilinen Hartum ile batısındaki Umdurman ve kuzeyindeki Bahri kentlerinde yer alan HDK noktaları da ordunun yoğun top atışlarına maruz kaldı.

Sudan ordusu, başkentin güneyindeki Zırhlı Birlikler Komutanlığı civarındaki HDK mevzilerine dün düzenlediği saldırılarda, onlarca HDK mensubunun öldürüldüğünü, 10 askeri aracın imha edildiğini açıklamıştı.

Bir süredir iki güç arasında başkentteki stratejik noktalardan Zırhlı Birlikler Komutanlığı çevresinde şiddetli çatışmalar yaşanıyor.

- Çatışmalar, 100 günü aşkın süredir devam ediyor

Ordu ile HDK arasında başkent çevresi ve ülkenin batısında yoğun olmak üzere 100 günü aşkın süredir devam eden çatışmalarda 3 binden fazla kişi hayatını kaybetti, on binlerce kişi yaralandı, yaklaşık 4 milyon kişi yerinden edildi.


Sudan’ın komşuları iç savaşı durdurmak için toplanıyor

Geçtiğimiz ay Kahire’deki Sudan’a Komşu Ülkeler Zirvesi’ne katılanların toplu fotoğrafı (Mısır Cumhurbaşkanlığı)
Geçtiğimiz ay Kahire’deki Sudan’a Komşu Ülkeler Zirvesi’ne katılanların toplu fotoğrafı (Mısır Cumhurbaşkanlığı)
TT

Sudan’ın komşuları iç savaşı durdurmak için toplanıyor

Geçtiğimiz ay Kahire’deki Sudan’a Komşu Ülkeler Zirvesi’ne katılanların toplu fotoğrafı (Mısır Cumhurbaşkanlığı)
Geçtiğimiz ay Kahire’deki Sudan’a Komşu Ülkeler Zirvesi’ne katılanların toplu fotoğrafı (Mısır Cumhurbaşkanlığı)

Sudan’a komşu ülkelerin dışişleri bakanları, Temmuz ayı ortasında yapılan Sudan’a Komşu Ülkelerin Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’nde alınan karara göre Çad’ın başkenti Encemine’de “Sudan Krizinden Çıkış Yolları” gündemiyle toplanıyor.

13 Temmuz’da Kahire’de Mısır, Libya, Çad, Orta Afrika, Güney Sudan, Eritre ve Etiyopya olmak üzere yedi Afrika ülkesinin liderlerinin katıldığı Sudan’a Komşu Ülkeler Zirvesi gerçekleştirilmişti. Zirvede, “Sudan krizinin ülkenin geleceği, istikrarı, birliği ve toprak bütünlüğü üzerindeki yansımalarının çözülmesi ve ulusal kurumların çöküşünün önlenmesi için gerekli uygulamalı adımları ele alacak” bir iletişim mekanizması kurma kararı alınmıştı. Bu iletişim mekanizmasına katılımcı ülkelerin dışişleri bakanları liderlik edecek.

Kapanış bildirgesine göre zirvede ayrıca, iletişim mekanizmasına “Hükümetler Arası Kalkınma Otoritesi (IGAD) ve Afrika Birliği (AfB) de dahil olmak üzere mevcut mekanizmalarla entegrasyonunda Sudanlı taraflarla doğrudan iletişim kurarak çatışmayı durdurup Sudan krizinde kapsamlı bir çözüme ulaşmak için uygulanabilir pratik çözümler içeren bir yürütme eylem planı” hazırlama görevi verilmişti.

Görsel kaldırıldı.
Geçtiğimiz ay Sudan’a Komşu Ülkeler Zirvesi’nde konuşma yapan Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi (Mısır Cumhurbaşkanlığı)

Çad Dışişleri, Yurtdışındaki Çadlılar ve Uluslararası İşbirliği Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, Sudan’a Komşu Ülkelerin Dışişleri Bakanları Komitesi’nin ilk toplantısının 6-7 Ağustos tarihlerinde Encemine’de yapılacağı duyurulmuştu. Açıklamada, toplantının esas amacının “Sudan’ı binlerce kişinin ölümüne ve milyonlarca Sudanlının yerinden olmasına neden olan yıkıcı bir savaşın uçurumuna sürükleyen mevcut Sudan krizinden çıkış yolları önermek” ve aynı zamanda “ortakların dikkatini büyüyen insani krize acil yanıtlar vermeye çekmek” olduğu belirtilmişti.

Aynı bağlamda, Mısır Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Büyükelçi Ahmed Ebu Zeyd yaptığı bir açıklamada, görüşmeye Mısır Dışişleri Bakanı Samih Şukri’nin katılacağını belirterek şu ifadeleri kullanmıştı:

“Komşu ülkelerin dışişleri bakanları toplantılarında Sudan krizinin çeşitli yönlerini, tüm güvenlik, siyasi ve insani boyutlarını, Sudan halkı üzerindeki etkilerini ve bölgesel ve uluslararası yansımalarını tartışacaklar. Amaç, Sudan’a komşu olan ülkelerin devlet ve hükümet başkanlarının mevcut krize son verecek ve Sudan’ın birliğini, toprak bütünlüğünü ve kardeş halkın sözünün geçerliliğini koruyacak çözümlere ulaşmak için etkili bir şekilde hareket etmelerini sağlayacak pratik öneriler geliştirmektir.”

Öte yandan Sudan Ümmet Partisi Genel Başkanı Mübarek el-Fadıl, Sudan’ın komşu ülkelerinin gösterdiği çabaların önemini vurguladı. Dışişleri bakanlarının Çad’daki ilk toplantılarında ortaya koyabilecekleri “pratik öneriler” olduğunu ve bunların “trajik” olarak nitelendirdiği krizi sona erdirmek için pratik çözümlere ulaşılmasına katkıda bulunabileceğini kaydetti. Şarku’l Avsat’a verdiği röportajda Fadıl, Sudan’ın komşu ülkelerinin bakanlık mekanizmasının, Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) üzerinde etkisi olan saha liderleri ve aşiret ileri gelenleriyle yoğun temaslar kurarak işe başlaması gerektiğini de sözlerine ekledi.

Fadıl, Sudan’ın komşu ülkelerinin bakanlar düzeyindeki mekanizmasının, ülkelerinin sahadaki etkin liderlerle iletişim kurma gücünden yararlanarak “başarıya ulaşma fırsatı” olduğuna dikkat çekti. Ayrıca, özellikle Libya, Çad ve Orta Afrika Cumhuriyeti gibi taraflardaki sınırların kontrol altına alınması gerektiğine dikkat çekti ve bu bölgelerin “HDK’ye silah kaçakçılığı yapmak için kullanıldığını” belirtti.

Diğer taraftan Sudanlı yazar ve siyasi araştırmacı Mecdi Abdulaziz, Sudan’a komşu ülkelerin dışişleri bakanları mekanizmasının toplanmasının, sahada ve siyasi düzeydeki değişkenliklerin ışığında gerçekleştiğine işaret etti ve bu değişkenlerin, “mekanizmanın Sudan’daki istikrarın yeniden tesis edilmesi çabalarına destek sağlamada başarılı olma olasılığı üzerinde büyük ölçüde etkisi olduğunu” belirtti.

Abdulaziz Şarku’l Avsat’a verdiği röportajda, “bu ayın savaşı durdurmak ve Sudan’da istikrarı yeniden sağlamak açısından büyük atılımlar getireceği” konusunda iyimser olduğunu söyledi. Cidde Forumu ile komşu Sudan ülkeleri arasında krizi sona erdirme çabalarında öne çıkan entegrasyonu takdir etti. Sudan’ın komşu ülkelerinin dışişleri bakanlarını, uluslararası insani ve yardım kuruluşlarının rolünü harekete geçirmeye teşvik etmenin önemini vurguladı. Ayrıca yerinden edilen ve Sudanlı vatandaşların “birkaç Arap ülkesi ve bölgesi dışında gerçek yardım almadığına” dikkat çekti.

Birleşmiş Milletler’e (BM) göre nisan ayının ortasından bu yana Sudan ordusu ile HDK arasındaki silahlı çatışmalarda çoğu sivil 3 binden fazla kişi öldü. Ayrıca 3 milyondan fazla kişi yerinden oldu ve mülteci konumuna düştü.


Sudan’da İçişleri Bakanlığına vekaleten Korgeneral Halid Hassan Muhyiddin getirildi

Egemenlik Konseyi Başkanı  Abdulfettah el-Burhan (AFP)
Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan (AFP)
TT

Sudan’da İçişleri Bakanlığına vekaleten Korgeneral Halid Hassan Muhyiddin getirildi

Egemenlik Konseyi Başkanı  Abdulfettah el-Burhan (AFP)
Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan (AFP)

Ordu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında 15 Nisan’dan bu yana şiddetli çatışmaların yaşandığı Sudan’da İçişleri Bakanlığına Korgeneral Halid Hassan Muhyiddin vekaleten getirildi.

Sudan’daki geçici Egemenlik Konseyi Başkanı ve Ordu Komutanı Abdulfettah el-Burhan, yayımladığı kararname ile 15 Mayıs 2023’te görevden aldığı İçişleri Bakan vekili ve aynı zamanda Emniyet Genel Müdürü olan Korgeneral Anan Hamid Muhammed Ömer’in yerine Korgeneral Halid Hassan Muhyiddin’i vekaleten atadı.

- Sudan'da ordu ile HDK arasındaki çatışmalar

Sudan ordusu, bir zamanlar desteklediği ancak bağımsız ve paralel bir ordu gibi davranması nedeniyle tehdit olarak gördüğü HDK'nin, 2 yıl içinde tamamen orduya entegrasyonunu istemişti.

HDK'nin ise sivil hükümetin ardından yaklaşık 10 yıla yayılan bir süreçte bunu kabul edebileceğini açıklamasıyla başlayan söz savaşı ve gerginlik, 15 Nisan sabahı taraflar arasında, Hartum ve çeşitli şehirlerde silahlı çatışmaya dönüşmüştü.

Başkent Hartum ve çevresiyle özellikle batıdaki kentlerde hala süren şiddetli çatışmalarda çoğu sivil 3 binden fazla kişi hayatını kaybetti, on binlerce kişi yaralandı.

Birleşmiş Milletler, Sudan'da 100 günü aşkın süredir devam eden çatışmalar nedeniyle yaklaşık 4 milyon kişinin yerinden olduğunu bildirdi.