İngiltere’de salgınla mücadelenin “korkunç" yönetimi siyasi fırtınaya neden oluyor

Eski bir danışman, 7 saatlik ifadesinde hükümetin salgınla mücadeledeki performansına saldırdı… Johnson kendisini savundu

Dominic Cummings, dün Parlamento Komitesi önünde yaptığı konuşma sırasında (EPA)

İngiltere hükümetinin eski bir üst düzey yetkilisi olan Dominic Cummings’in yeni tip koronavirüs (Kovid-19) krizinin yönetilmesinde hükümetin “başarısız olduğuna” yönelik eleştirilerde bulunması, Westminster’da siyasi bir fırtınaya neden oldu. İngiltere Başbakanı Boris Johnson’ın eski üst düzey danışmanlarından biri olan Dominic Cummings, parlamento komitesi önünde verdiği ifadesinde, hükümetin koronavirüs krizinin yönetimini “korkunç” olarak nitelendirdi. 7 saat süren oturumda, 49 yaşındaki eski danışman Cummings, salgının kurbanlarının ailelerine hitaben, yapılan tüm hatalar sebebiyle duyduğu üzüntüyü dile getirdi.
Fransız haber ajansı AFP’nin aktardığına göre, Cummings parlamento komitesine salgının Çin’de ortaya çıkmasından sonraki ilk haftaların ayrıntılarını vererek, “Gerçek şu ki, bakanlar, üst düzey yetkililer ve benim gibi danışmanlar böyle bir kriz sırasında korkunç bir şekilde, insanların hükümetlerinden bekledikleri düzeyde değildik” İfadelerini kullandı.
Johnson’ın eski danışmanı, suçu kabul etmesinden ve daha önce uyarmadığı için pişmanlık duyduğunu belirtmesinin ardından, söz konusu dönemde salgına karşı yönetimi anlattı. Cummings kötüleşen epidemiyolojik durum karşısında rastgele hareket eden, donanımsız bir üst düzey yönetimden ve kendi ifadeleri ile “yalancı” Sağlık Bakanı’ndan bahsetti.
Cummings Başbakanla ilgili olarak, Johnson’ın başlarda Kovid-19’u “korkunç bir hikaye” veya domuz gribi gibi yeni bir virüs olarak gördüğünü, “insanlara korkmak için bir neden olmadığını göstermek” için televizyonda virüsü kendi vücuduna enfekte ettirmeyi düşündüğünü belirtti. Cummings, Mart 2020’ye kadar Johnson’ın, virüsle ilişkili gerçek riskin, her şeyden önce sağlıkla ilgili değil ekonomik olduğunu düşündüğünü belirtti. İngiltere’nin 23 Mart’ta uygulanan genel kapanma uygulamasındaki “gecikmesini” eleştirdi.
Parlamento’nun bu suçlamalarla ilgili sorularını cevaplayan Başbakan, salgın krizinin yönetmeninde “tam sorumluluk” taşıdığını söyledi. Salgın krizini ülkenin uzun süredir yaşadığı “en zor krizlerden biri” olarak nitelendiren Başbakan, her zaman bilim adamlarının tavsiyelerini takip ettiğini belirtti.
2016’daki başarılı Brexit kampanyasının ve 2019 Aralık’ta gerçekleştirilen genel seçimlerde Johnson’ın ezici zaferinin mimarı olan Cummings oklarını Johnson’a yönlendirdi. Cummings, Johnson’ın toplantılardan birinde üçüncü bir kapatma emri vermektense “binlerce cesedin yığıldığını” görmeyi tercih ettiğini belirtmesine yönelik İngiliz medyasında yayınlanan haberleri doğruladı ve “Bunu Başbakan’ın ofisinde duydum” dedi. Johnson bu haberleri kesin bir dille yalanladı. Bakan Michael Gove da onu destekledi.
Medya kuruluşları, Johnson’ın bu ifadeleri, vaka sayısının artması sebebiyle geç te olsa sonbaharda ikinci bir kapanma uygulanmasının ardından dile getirmiş olabileceğini belirtmişlerdi. Bununla birlikte kısa bir süre sonra, Kent Kontluğu’nda (güney İngiltere) daha bulaşıcı bir mutasyona uğramış yeni bir varyantın ortaya çıkması nedeniyle Ocak ayı başlarında üçüncü bir kapanma uygulandı. Söz konusu kapanma ilkbaharda aşamalı olarak kaldırıldı.
Cummings 7 saat süren ifadesinde, Sağlık Bakanı Matt Hancock’a ciddi eleştiriler yöneltti. Hancock’un özellikle, birbiri ardından gelen toplantılarda ve kamuoyu karşısında yalan söylemesi de dahil olmak üzere 15 ila 20 nedenden dolayı görevden alınması gerektiğini söyledi. Temsilciler Cummings’in Hancock aleyhine yaptığı ithamlar için bir kanıt sunmasını talep etti.
Bunların yanı sıra Cummings İngiliz hükümetinin, toplumun büyük bir kısmının enfekte olmasının ardından bağışıklık geliştirmesine dayanan “sürü bağışıklığına” ulaşmayı hedeflediğini, bunu “kaçınılmaz” bir durum olarak görüldüğünü belirtti. Bu stratejiden, Başbakan’ın “felakete” neden olacağı uyarısında bulunduğu Mart 2020 başına kadar vazgeçilmediğini vurguladı. Cummings, Sağlık Bakanı Matt Hancock’un bu konuya yönelik yalanlamalarının doğru olmadığını belirtti.
Johnson, salgının başlangıcından bu yana yönetimdeki gecikme nedeniyle birçok eleştiriyle yüz yüze geldi. Ancak Başbakan şu anda, yaklaşık 128 bin can kaybı ile Avrupa’da can kayıpları açısından salgından en çok etkilenmiş olan ülkede, yaklaşık 6 ay içinde yetişkinlerin yüzde 72’sinden fazlasına ilk doz aşının uygulandığı aşılama kampanyasının başarısına güveniyor.