Filistin, yıkılan medya merkezi için Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne başvurdu

İsrail’in yargılanması yönündeki işlemlere başlanması öngörülüyor; Tel Aviv ise Hamas’ın askeri çıkarlarını sivil toplumun merkezine koyduğunu öne sürüyor

İsrail, Gazze Şeridi'nde çok katlı binayı yıktı (Independent Arabia - Ahmed Yasir)
İsrail, Gazze Şeridi'nde çok katlı binayı yıktı (Independent Arabia - Ahmed Yasir)
TT

Filistin, yıkılan medya merkezi için Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne başvurdu

İsrail, Gazze Şeridi'nde çok katlı binayı yıktı (Independent Arabia - Ahmed Yasir)
İsrail, Gazze Şeridi'nde çok katlı binayı yıktı (Independent Arabia - Ahmed Yasir)

İzzeddin Ebu Ayşe
Yerel, Arap ve uluslararası medya kuruluşları ofislerinin yer aldığı, yerel dilde “Medya Merkezi” olarak bilinen Cela caddesindeki Cevhere Tower, 15 Mayıs'ta İsrail savaş uçaklarının attığı dört füze ile yerle bir oldu. İsrail ordusu, bina sahibinin içeriden eşya almasına dahi izin vermedi. Bu, binanın yıkılması ardındaki nedenin açıklanmasını talep eden küresel bir eleştiri dalgasına yol açtı. İsrail ordusunun yargılanması için Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne (UCM) resmi şikayette bulunan bina sahibi Cevad Mehdi, bunun “Cela Cevhere Tower'ın ikna edici bir gerekçe olmaksızın bombalama suçu” olduğunu bildirdi.

Soruşturmayı başlatılması yönünde uluslararası destek
Mehdi, İsrail’in yargılanması prosedürlerinin başlatılması, kulenin siviller için olduğu, içinde herhangi bir askeri eylemin gizlenmediğini doğrulayan tüm dosyaların sunulması için Brüksel merkezli Uluslararası İnsan Hakları Örgütü AFD’ye vekalet verdiğini ifade etti.
Öncesinde ise UCM Başsavcısı Fatou Bensouda, İsrail'in Gazze'deki askeri yükselişinin insanlık karşıtı savaş suçları anlamına gelebileceğini bildirmişti. Öncesinde Associated Press'in (AP) üst düzey editörü Sally Buzbee ise “Çok katlı binanın yıkılmasıyla ilgili gerçeği ortaya çıkarmak için bağımsız bir soruşturma yapmanın uygun olacağını düşünüyoruz. İsrailli yetkililerin kanıtları olduğunu söylediklerini duyduk, ancak eylemleri için herhangi bir gerekçe sunmadılar” ifadelerini kullandı.
Mehdi ise binadaki kiracıların tüm belgelerini, burada herhangi bir askeri faaliyetin yapılmadığı veya herhangi bir siyasi örgütün bulunmadığına dair kesin delilleri uluslararası avukatına verdiğini belirtti.

Askeri menfaatler
Şarku'l Avsat'ın Independent Arabia'dan aktardığı habere göre  İsrail Ordu Sözcüsü Avichay Adraee ise binanın Hamas istihbaratının askeri çıkarlarını kapsadığını öne sürerek bina dahilinde Hamas’ın canlı kalkan olarak kullandığı sivil medya ofislerinin olduğunu iddia etti.

İsrail'in Gazze'deki askeri yükselişi, insanlık karşıtı savaş suçları anlamına gelebilir (Independent Arabia - Ahmed Yasir)
Hamas’ın askeri çıkarlarını sivil toplumun merkezine koyduğunu öne süren Adraee, kulenin içindekilere önceden uyarıda bulunan İsrail'in binayı tahliye etmeleri için yeterli süre verdiğini vurguladı.
Binanın sahibi Cevad Mehdi ise “Siyasi bir gruba bağlı herhangi bir kiracım yok. İsrail’in ifadeleri buna rağmen doğruysa, tüm teknolojik içerikleriyle tüm kulenin değil de söz konusu dairelerinin yok edilmesi gerekirdi” ifadelerine başvurdu.

Kanıt yok
UCM’nin kule davasındaki avukatı Gilles Devers, bina dosyasını derinlemesine incelediklerini, her katın içeriğini ve sakinlerinin çalışma yöntemlerini belirlediklerini, ancak İsrail’in iddia ettiği yönde bir kanıt bulamadıklarını söyledi. Bu durum, binanın yıkılmasını UCM’nin yetki alanına giren savaş suçu konumuna getiriyor.
İsrail, Gazze şehri merkezindeki Cela Cevhere Tower çatısında gelişmiş donanımların yer aldığını, bunların havacılık ve deniz seyrüseferini düzensizliğe uğrattığını, bu nedenle binayı yok etmekte haklı olduklarını öne sürdü.
Çatıda canlı yayın ekipmanlarının, AP’ye ve Arap tv kanallarına ait medya teknolojilerinin yer aldığını, kapısının yaklaşık 10 yıldır demir bir kilitle kilitlendiğini söyleyen Mehdi ise buraya ekipman sahibi basın kuruluşlarının talebi üzerine, arızaları onarmak ve donanım yazılımını güncellemek için yalnızca belirli profesyonel kişilerin girebildiğini vurguladı.

(Independent Arabia - Ahmed Yasir)
İsrail mahkemelerinde bir şikayet

İsrail mahkemelerinde ordu aleyhine dava açmak için İsrailli avukatlarla da temasa geçtiğini doğrulayan Mehdi, Filistinli gruplara ait hiçbir sinyal bozucu cihaz veya ekipman olmadığına dair tüm kesin kanıtları sağladığını bildirdi.
10 Mayıs’ta askeri yükselişe geçen İsrail, bu süre zarfında Gazze Şeridi'nde 156 çok katlı binayı yıktı. Binaların yaklaşık yarısı, tahliye için önceden haber verilmeksizin havaya uçuruldu. Yüksek binaları  vurma ‘taktiği’, Filistinli gruplar ile İsrail ordusu arasında çıkan askeri çatışmanın ilk haftası bitiminde başladı. Ordu Sözcüsü Avichay Adraee’nin bildirdiğine göre İsrail ordusu, Hamas ve İslami Cihad hareketleri karargahları ve ofislerini içerdiğini iddia ederek çok katlı binaları hedef aldı.

Gazze'deki en eski bina
Gazze’deki en eski binalardan olan (25 yıllık) Cela Cevhere Tower'da yıkılmadan önce ekipmanlarını almaları engellenen beş yerel, Arap ve uluslararası medya kuruluşunun merkezi ve ofisleri bulunuyordu. Bu nedenle patlak veren öfke dalgasında, Başkanı Joe Biden da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'ya binanın neden yıkıldığını sordu.
Yapıldığı sırada en az 5 milyon dolar maliyetin kaydedilen 14 katlı bina iki girişten oluşuyordu. İlkinde ofisler, doktor ve avukatlar için yaklaşık 40 merkez, tarım sigortası uzmanı ajanslar ve bir dizi medya kuruluşu, ikinci girişte ise Gazzeli sivillerin yaşadığı yaklaşık 50 daire bulunuyordu.
İsrail ile yapılan anlaşmalara, uluslararası sözleşmeler ve normlara göre hedef alınması yasak olan yerler arasında uluslararası basın kuruluşlarının ofislerinin bulunduğu Cela Cevhere Tower da vardı.
Mehdi ise “İsrail ordusu beni haberdar ettikten sonra ABD merkezli haber ajansına giderek orayı tahliye etmelerini söyleyince benimle alay ettiler. İletişim kurdukları yönetimleri ise bunun bir söylentiden ibaret olduğunu öne sürdü. Ancak İsrail savaş uçağı bunu gerçekten de yaptı” açıklamalarında bulundu.
33 medya kurumunu hedef alan İsrail’in 170 gazeteciyi yaraladığını vurgulayan Filistin Gazeteciler Sendikası Başkanı Nasır Ebubekir ise gazeteci haklarına yönelik tüm ihlallerin bu kişilerin korunmalarını garanti eden ve askeri operasyonlarda hedef alınmalarını engelleyen uluslararası yasalara aykırı olduğunu belirtti.

 


Faslılar, 2030 Dünya Kupası öncesinde hükümetin şeklini belirleyecek seçimde oy kullanıyor

Rabat yakınlarındaki Yeni Salé'de İstiklal Partisi'nin kadınlara yönelik seçim kampanyası etkinliği, (Reuters)
Rabat yakınlarındaki Yeni Salé'de İstiklal Partisi'nin kadınlara yönelik seçim kampanyası etkinliği, (Reuters)
TT

Faslılar, 2030 Dünya Kupası öncesinde hükümetin şeklini belirleyecek seçimde oy kullanıyor

Rabat yakınlarındaki Yeni Salé'de İstiklal Partisi'nin kadınlara yönelik seçim kampanyası etkinliği, (Reuters)
Rabat yakınlarındaki Yeni Salé'de İstiklal Partisi'nin kadınlara yönelik seçim kampanyası etkinliği, (Reuters)

Fas'ta seçmenler bugün, 2030 FIFA Dünya Kupası finallerine ev sahipliği hazırlıkları kapsamında yürütülen 20 milyar dolarlık planın son aşamalarını yönetecek hükümetin yapısını belirleyecek parlamento seçimleri için sandık başına gidiyor. Seçimlerin aynı zamanda ekonomik kazanımların ülkedeki hayal kırıklığı yaşayan gençlere yönlendirilmesini amaçlayan projelerin geleceğini de şekillendirmesi bekleniyor.

Parlamento seçimlerinin Fas'taki güç dengesinde köklü bir değişiklik yaratması beklenmiyor. Ancak yeni Temsilciler Meclisi, gençlerin artan hoşnutsuzluğunu gidermeye yönelik girişimleri hayata geçirmekle yükümlü olacak. Şarku’l Avsatın Reuters'ten aktardığına göre bu hoşnutsuzluk, geçen yıl İspanya'nın Ceuta (Sebte) özerk bölgesine toplu geçiş girişimi ve “Z Kuşağı” öncülüğündeki, ölümlere yol açan protestolarla kendini gösterdi.

2011'de kabul edilen Anayasa uyarınca kral, 395 sandalyeli parlamentoda en fazla sandalye kazanan partiden başbakanı atıyor.

İslamcı Adalet ve Kalkınma Partisi destekçileri, Rabat yakınlarındaki Yeni Salé'de seçim kampanyasına katılıyor (Reuters).
İslamcı Adalet ve Kalkınma Partisi destekçileri, Rabat yakınlarındaki Yeni Salé'de seçim kampanyasına katılıyor (Reuters)

Başbakanın ardından hükümet koalisyonunu oluşturmak için istişarelerde bulunması ve bakanların listesini hazırlayarak kralın onayına sunması gerekiyor.

Sandıklar sabah saat 08.00'de açıldı ve 19.00'da kapanacak. İlk sonuçların genellikle seçimden sonraki gün açıklanması bekleniyor.

Katılım oranı, özellikle genç seçmenlerin sandığa ilgisi yakından takip edilecek. Katılımın, vatandaşların seçilmiş kurumlarla ne ölçüde etkileşim içinde olduğuna ve bu kurumlara duyduğu güvene ilişkin bir gösterge olarak değerlendirilmesi bekleniyor.

Fas'ta oy kullanma yaşındaki nüfus yaklaşık 27 milyon kişiden oluşuyor. Ancak seçmen kütüklerine kayıtlı kişi sayısı 15,8 milyonda kalıyor. Bu sayı, 2021 seçimlerine kıyasla yaklaşık yüzde 12'lik düşüş anlamına geliyor.

Harcama planları

Mevcut parlamentodaki iki büyük parti olan Ulusal Bağımsızlar Birliği (RNI) ile Asalet ve Çağdaşlık Partisi (PAM), gelecek beş yıllık yasama döneminde yaklaşık 1 milyon istihdam yaratma sözü verdi. İki parti ayrıca konut, ücretler ve hastanelerde iyileştirme vaatlerinde bulundu.

İki parti koalisyon hükümetinde birlikte yer alıyor. Ancak seçim kampanyası sırasında gıda fiyatlarındaki artışın önlenememesi ve diğer politika alanlarındaki eksiklikler konusunda birbirlerini suçladılar.

Bu anlaşmazlıklar nedeniyle Asalet ve Çağdaşlık Partisi yöneticileri, seçimden birinci çıkması halinde Ulusal Bağımsızlar Birliği ile yeniden koalisyon kurmayacağını açıkladı.

2021'den bu yana hükümete başbakan olarak liderlik eden milyarder iş insanı Aziz Ahnuş ise bu kez yeniden aday olmayacak. Ahnuş, bu yıl Ulusal Bağımsızlar Birliği'nin genel başkanlığından da ayrılmıştı.

Fas Kraliyet Futbol Federasyonu Başkanı ve Ekonomi ve Maliye Bakanlığı'nda bütçeden sorumlu bakan yardımcısı Fouzi Lekjaa, seçimlerden birkaç hafta önce Asalet ve Çağdaşlık Partisi yönetimine katıldı. Lekjaa, 2030 FIFA Dünya Kupası organizasyon komitesine de başkanlık ediyor.

Fas, İspanya ve Portekiz'le birlikte ev sahipliği yapacağı Dünya Kupası öncesinde stadyumlar, demiryolları ve diğer altyapı projelerine büyük yatırımlar yapıyor.Ülke ayrıca 2035'e kadar kişi başına düşen ekonomik üretimi iki katına çıkarmayı hedefliyor.

Uluslararası Para Fonu (IMF), planlanan harcamaların yaklaşık 190 milyar dirhem, yani 20 milyar dolar olduğunu tahmin ediyor. Bu tutar, Fas'ın 2024'teki GSYH'sinin yaklaşık yüzde 12'sine denk geliyor.

Seçimde yarışan diğer partiler arasında iktidar koalisyonunun ortağı olan muhafazakâr milliyetçi İstiklal Partisi, önceki seçimlerde ağır bir yenilgi alan İslamcı Adalet ve Kalkınma Partisi ile çeşitli sol partiler bulunuyor.


Irak, “silahsızlanma” sürecini 2027’nin ortasına erteledi

Irak Başbakanı Ali Zeydi, New York’ta ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile görüşmesi sırasında (Hükümet basın ofisi)
Irak Başbakanı Ali Zeydi, New York’ta ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile görüşmesi sırasında (Hükümet basın ofisi)
TT

Irak, “silahsızlanma” sürecini 2027’nin ortasına erteledi

Irak Başbakanı Ali Zeydi, New York’ta ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile görüşmesi sırasında (Hükümet basın ofisi)
Irak Başbakanı Ali Zeydi, New York’ta ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile görüşmesi sırasında (Hükümet basın ofisi)

Irak, silahlı grupların silahsızlandırılmasına yönelik planını 2027 yılının ortasına erteledi. Planın daha önce bu ayın sonunda uygulanmaya başlanması öngörülüyordu.

Irak Başbakanı Ali Zeydi, dün yaptığı açıklamada, silahlı grupların unsurlarının devlet kurumlarına entegre edilmesini öngören bir plan açıkladı. Zeydi planın, grupların saldırılarını durdurmaları karşılığında ABD saldırılarına maruz kalmamalarını öngören 90 günlük bir aşamayla başlayacağını belirtti.

Ancak ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Zeydi ile New York'ta gerçekleştirdiği görüşmenin ardından yayımlanan açıklamada, Irak Başbakanı ile “milislerin dağıtılması ve saldırılarının durdurulması” konusunda mutabakata vardığını söyledi.

ABD'nin Ortadoğu Özel Temsilcisi Tom Barrack ise Irak'ın, “Haziran 2027 sonuna kadar askeri güce sahip tek makamın devlet olması” yönünde taahhütte bulunduğunu ifade etti.


Gazzeliler, alternatifleri olmaksızın yıkılma tehlikesi bulunan çatılar altında

Gazze kentinde yerinden edilen Filistinli Bassam Nasır, kendisi ve ailesinin barındığı yıkılmış bir binanın enkazı arasında duruyor (Şarku'l Avsat)
Gazze kentinde yerinden edilen Filistinli Bassam Nasır, kendisi ve ailesinin barındığı yıkılmış bir binanın enkazı arasında duruyor (Şarku'l Avsat)
TT

Gazzeliler, alternatifleri olmaksızın yıkılma tehlikesi bulunan çatılar altında

Gazze kentinde yerinden edilen Filistinli Bassam Nasır, kendisi ve ailesinin barındığı yıkılmış bir binanın enkazı arasında duruyor (Şarku'l Avsat)
Gazze kentinde yerinden edilen Filistinli Bassam Nasır, kendisi ve ailesinin barındığı yıkılmış bir binanın enkazı arasında duruyor (Şarku'l Avsat)

Gazze'deki yetkililer, bölgede sakinlerin yaşadığı ve yıkılma tehlikesi bulunan bina sayısının yaklaşık 2 bin olduğunu tahmin ediyor. Buna rağmen bölge halkı ve yetkililer, kendilerini barındıkları binaların çatılarının çökmesi tehlikesine karşı koruyabilecek herhangi bir alternatif bulunmadığını kabul ediyor.

Gazze kentinde bir hafta önce “Saade” binasının çökmesinden zarar gören kişiler ve görgü tanıkları, yaklaşan kış ve yağışlarla birlikte ortaya çıkabilecek tehlikelere ilişkin “Şarku'l Avsat”a konuştu. Görgü tanıkları ve mağdurlar, yağışların, İsrail'in Gazze'ye yönelik savaşı sırasında hasar gören diğer binaların da çökmesini hızlandırabileceği uyarısında bulundu.