Netanyahu’nun iktidarda kalmak için son dakika manevrası

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu (Reuters)

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, muhaliflerinin değişim hükümeti kurmasını engellemeye çalışırken, basında çıkan haberlerde bir anlaşmaya varılması durumunda en uzun süre görev yapan İsrail Başbakanı Netanyahu’nun görevinden alınacağı belirtildi.
Son iki yıl içinde 4 sonuçsuz seçimin ardından muhalefet lideri Yair Lapid'e verilen koalisyon kurma görevi Çarşamba günü sona erecek. Fransız haber ajansı AFP’de yer alan habere göre İsrail medyası Lapid’in sağ, merkez ve sol partilerden oluşan bir koalisyon kurmak üzere olduğunu bildirdi.
Lapid'in başarı şansı büyük ölçüde parlamentoda 6 sandalyeye sahip Yamina Partisi Lideri radikal sağcı Naftali Bennett'e dayanıyor.
49 yaşındaki Bennett'in, Yeş Atid Partisi’ne liderlik eden Lapid'e destek verip vermeyeceğini açıklaması bekleniyor. İsrail basınında çıkan haberlere göre Bennett'in ortaklığı kabul edeceği düşünülüyor. Ancak Bennett ilk olarak partisinin milletvekillerini sol, merkez ve sağdan partileri içeren ve Netanyahu'nun muhaliflerinin ‘değişim hükümeti’ olarak tanımladığı oluşuma katılmaları için bir araya getirmek zorunda kalacak.
23 Mart seçimlerinin ardından İsrail Parlamentosu’nda (Knesset) çoğunluğun elde edilememesi nedeniyle böyle bir çeşitlilik içeren birleşmenin kırılgan olacağı ve siyasi görüşleri Yamina Partisi’nden büyük ölçüde farklı olan Knesset'in Arap üyelerinden dış desteğe ihtiyaç duyacağı bekleniyor.
Bennett son birkaç gündür sessizliğini korusa da, İsrailli siyasi analistler büyük ölçüde onun Lapid ile ortaklığı seçeceğini bekliyorlar. Buna karşılık Netanyahu dün (Pazar), olası bir anlaşma durumuna karşı 12 yı aralıksız sürdürdüğü hükümete liderlik etme görevinden onu biraz uzaklaştıracak sürpriz bir teklifte bulundu.
Netanyahu, Twitter hesabından paylaştığı bir videoda, önerisine ilişkin şu açıklamayı yaptı:
"İsrail'in güvenliği, karakteri ve geleceği için her türlü kişisel çıkarların bir kenara bırakılması gereken, uzun vadeli ve hatta benzeri görülmemiş adımlar atılacak çok önemli bir aşamadayız.”

Üçlü dönüşümlü başbakanlık önerisi
Tehlikeli bir sol hükümet kurulmasına karşı uyarıda bulunan Netanyahu, mevcut koalisyon hükümetindeki partilerin liderleriyle imzaladığı bir öneri sunarak, sağ kanat ile üçlü dönüşümlü başbakanlık teklifinde bulundu.
Likud Partisi sözcüsü tarafından yayınlanan teklife göre, sağcı Yeni Umut Partisi Lideri Gideon Saar, kurulacak koalisyon hükümetinin koltuğunda ilk 15 ay oturacak. Öneriye göre ardından Netanyahu 2 yıl boyunca başbakanlığı devralacak ve koalisyonun son 1,5 yılında ise Bennett başbakan olacak.
Likud hükümetinde eskiden bakanlık görevinde bulunan Saar, söz konusu öneriyi reddetmekte gecikmedi. Saar, Twitter hesabından yaptığı açıklamada, "Pozisyonumuz ve taahhüdümüz devam ediyor: Netanyahu'nun yönetimine son vermek" ifadelerini kullandı. 2009'dan beri iktidarda olan ve şu anda inkar ettiği yolsuzluk suçlamalarıyla yargılanmakta olan 71 yaşındaki Netanyahu'nun görevden alınması konusundaki tutumunu önceden değiştiren eski Savunma Bakanı Bennett'ten henüz bir yorum gelmedi.
Yamina Partisi, Bennett’in Lapid'e devretmeden önce başbakan olacağı bir anlaşmayı kabul ettiğine dair haberlerin ardından Cumartesi günü yaptığı açıklamada, Bennett'in parti milletvekilleriyle buluşacağını ve Pazar günü onları söz konusu haberler hakkında bilgilendireceğini aktardı.
10 Mayıs'ta İsrail ile Filistinli gruplar arasında savaşın başlamasından önce Bennett’in Lapid ile bir anlaşmaya varacağına dair yaygın bir kabul söz konusuydu. Ancak Bennett, çatışmalar sırasında merkez ve solla koalisyon kurma çabalarından vazgeçeceğini söyledi.
Ancak ateşkes devam ediyor ve İsrail sokaklarında Araplar ve Yahudiler arasındaki şiddet dalgası azaldı. Bu nedenle Lapid-Bennett ortaklığının tekrar sağlanabileceği düşünülüyor. İsrailli siyasi analistler ise henüz kesin olarak kabul edilen herhangi bir olasılığın söz konusu olmadığını belirttiler.
İsrail merkezli Haaretz gazetesinden köşe yazarı Yossi Verter, Pazar günü yayınlanan yazısında "Başbakan Binyamin Netanyahu'ya muhalif bir değişim hükümetinin henüz kesin bir gerçekliği yok. Yamina milletvekillerinin Lapid ile bir anlaşma konusunda sağın baskısına maruz kalabileceğinden şüphe eden Verter, "Kutlamak için çok erken ve pişmanlık ifade etmek için de çok erken," dedi. 57 yaşındaki Lapid, Çarşamba gününe kadar hükümetin kurulduğunu açıklamazsa, Bennett'in kaçınmak istediğini söylediği bir ihtimal olan Nisan 2019'dan bu yana beşinci kez yapılacak seçimlerin düzenlenmesi mümkün olacak.