Araştırma: Koronavirüs salgınlarının çıkabileceği coğrafi sıcak noktalar belirlendi

Araştırmacılar tarafından hazırlanan harita (Nature Food dergisi)

İtalya’nın Milano şehrindeki Politeknik Üniversitesi, ABD’deki Kaliforniya Üniversitesi ve Yeni Zelanda’daki Massey Üniversiteleri’den bir araştırma ekibi, koronavirüs salgınlarının çıkmasının potansiyel olduğu sıcak noktaların bulunduğu bir harita hazırladı. Haritada, virüslerin yarasalardan insanlara bulaşma riskinin yüksek olduğu noktalar, sıcak nokta olarak belirlendi.  Söz konusu noktalar arasında Çin öne çıktı.
Nature Food dergisinde 31 Mayıs’ta yayınlanan makalelerinde araştırmacılar haritayı hazırlamak için verileri nasıl bir araya getirdiklerini anlattılar. Söz konusu veriler arasında nüfus yoğunluğu, orman örtüsü (alanı), tarım arazilerinin dağılımı, hayvan yoğunluğu ve türleri, insan yerleşimleri, yarasa türlerinin dağılımı, nalburunlu yarasalarının yaşadığı alanlarda arazi kullanımındaki değişiklikler ve koronavirüs taşıyan en yaygın türler yer alıyor.
Kovid-19 pandemisi, bilim insanlarının üzerinde koronavirüsler ve salgınlara nasıl yol açtıkları hakkında daha fazla bilgi edinmeleri için çok fazla baskı oluşturdu.
Daha önce yapılan araştırmalar, bu tür sıçramaların yüksek risk oluşturduğu yerlerin belirlenmesinin, sıçramaların olması halinde hızlı tepki vermek için daha yakından izlenmesini sağlayacağını belirtmişlerdi. Bu yeni çalışmada ise araştırmacılar en çok risk altındaki yerleri bulmak ve haritada yerlerini belirlemek için çeşitli veriler kullandılar.
Yapılan araştırmalar, virüslerin hayvanlardan insanlara geçmesinde rol oynayan en önemli faktörlerden birinin insanların hayvanların doğal yaşam alanlarına müdahale etmesi olduğunu gösterdi. Zira insanlar ormanları yok edince, içindeki hayvanların yeni yaşam alanları bulmaları ve uyum sağlamaları gerekiyor, bu da vahşi hayvanlar ile evcilleştirilmiş hayvanlar ve insanlar arasında etkileşimlerin meydana gelmesine yol açıyor. Sonuç olarak bu etkileşimler virüslerin aktarılmasına neden olabiliyor.
Koronavirüslerin hayvanlardan insanlara geçme potansiyeli oluşturan sıcak noktaların belirlenmesi için bilim adamları uydu görüntüleri inceleyerek doğal yaşam alanlarına müdahale edilen son yerleri incelediler. Araştırmacılar nalburunlu yarasalar (Sürekli olarak SARS tipi koronavirüslere konakçı olduğu tespit edilen tek hayvan) gibi vahşi hayvanları izleyen mevcut veri tabanlarının yanı sıra evcil hayvanlar, özellikle de çiftlik hayvanları hakkında bilgi içeren verileri kullandılar.
Araştırmacılar tüm bu verileri, dünyada salgın için potansiyel oluşturan sıcak noktaları belirlemek için kullandı. Ardından, harita üzerinde noktaları işaretlediler böylece haritaya bakan kişilerin riskli noktaları görmesini ve değerlendirme yapmasını sağladılar.
Araştırmacılar, aynı anda yüksek yoğunlukta orman tahribatı, hayvan yoğunluğu ve insan yerleşimi nedeniyle Çin’i dünya genelindeki öne çıkan sıcak noktalardan biri olarak sınıflandırdı.
Çin dışındaki diğer küresel sıcak noktalar arasında Endonezya’daki Cava Adası, Günay Asya’daki Butan, Doğu Nepal, Kuzey Bangladeş, Hindistan’ın Kerala eyaleti ve kuzeydoğu kesimi yer alıyor. Bangladeş ve kuzeydoğu Hindistan bölgeleri, Nipah virus (NiV) salgını ile meşhurdur. Bu virüsün kaynağı nalburunlu yarasalar değil, farklı bir yarasa türüdür.
Araştırmacılar, Çin’de Şanghay’ın güneyinde bulunan bir bölgede artan orman tahribatının sonucu olarak bölgenin sıcak nokta haline geldiğini tespit etti.  Ormansızlaşmanın bir sonucu olarak sıcak noktalar haline gelme riski olan diğer bölgeler arasında Japonya ve Filipinler’in kuzeyi yer alıyor.