Avrupa Kovid-19’un ortaya çıkışından 18 ay sonra aşamalı olarak normal hayata dönüyor

İtalya’daki arkeoloji bölgelerinde turizm geri döndü (AFP)
İtalya’daki arkeoloji bölgelerinde turizm geri döndü (AFP)
TT

Avrupa Kovid-19’un ortaya çıkışından 18 ay sonra aşamalı olarak normal hayata dönüyor

İtalya’daki arkeoloji bölgelerinde turizm geri döndü (AFP)
İtalya’daki arkeoloji bölgelerinde turizm geri döndü (AFP)

Mayıs ayından bu yana Avrupa epidemiyolojik sahnede, vatandaşların uzun süredir hayalini kurduğu normal hayata dönüş rüzgarları esiyor. Diğer yandan hükümetler, Avrupa’da şimdiye kadar 1milyar 15 milyondan fazla kişinin ölümüne neden olan ve yaklaşık 55 milyon doğrulanan enfeksiyona yol açan Kovid-19 salgının ortaya çıkması ile geçen yılın başlarında duraklama sürecine giren ekonomik faaliyetlerin normal haline dönmesini hayal ediyor.
Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC) dün (Perşembe) yaptığı açıklamada geçtiğimiz sonbahardan bu yana ilk kez, tüm Avrupa ülkelerinin son 14 gündeki toplam vaka sayılarını 100 bin vatandaşta 300’ün altında kaydettiğini ve Avrupa’daki nüfusun yüzde 24’ü aşı dozlarını tam alırken yüzde 47’sinin bir doz aşı aldığını ifade etti.
Almanya önümüzdeki hafta başından itibaren aşı programında yaş gruplarını kaldırma kararı aldığını ve 12 yaş üstü herkesin aşı olabileceğini duyurdu. İtalya, yurt içi dolaşımdaki tüm kısıtlamaların kaldırılmasının ardından dün itibarıyla benzer bir adımı uygulamaya başladı. Çarşamba günü Cumhuriyet Bayramı nedeniyle bölgeler arasında yolculuk edenlerin sayısının yaklaşık 10 milyon olduğu tahmin ediliyor. İsveç de restoran ve kafelere yönelik kısıtlamaları hafifletti, sokağa çıkma yasağının süresini azaltılarak gece 22.30’dan itibaren başlamasına karar verdi. Stadyumlarında ve tiyatrolarda 500 kişi kapasite ile toplanmalara izin verildi. Ülkede tüm kısıtlamaların Temmuz ayı başında kaldırılması bekleniyor.
Avrupa Birliği (AB) aşı yetersizliği krizini atlattıktan sonra tüm üye ülkelere yeterli miktarda aşı ulaşmaya başlaması ile aşı kampanyaları hızla ilerlerken, Avrupa İlaç Ajansı (EMA) Pfizer şirketinin gerekli standartları karşılayabilecek yüksek kalitede aşı üretebilecek imkanlara sahip olduğu için Belçika’nın başkenti Brüksel yakınlarındaki Bourse şehrinde bulunan fabrikalarında aşı üretmesine izin verildiğini duyurdu. Pfizer’in Alman şirketi BioNTech ile iş birliği içinde ürettiği aşıya güvenen AB Komisyonu, bu adımın, aşı planının belirlenen tarihten önce tamamlanması için AB ülkelerinde bulunan önümüzdeki iki yıl için derhal etki göstereceğini belirtti.
Almanya, Yunanistan, Danimarka ve İtalya da dahil olmak üzere birçok Avrupa ülkesi, tam doz aşı olduğunu veya enfeksiyonu atlattığını gösteren kişinin, Kovid-19’dan negatif sonuç belgesi veya karantina zorunluluğu olmadan, AB ülkelerinde seyahat imkanı sağlayan “yeşil pasaportu” kullanmaya başladı.
AB Komisyonu kaynakları, kullanımı önümüzdeki ayın başlarında AB, İzlanda ve Norveç ülkelerinde yayılacak olan yeşil pasaportun, geçen ay seyahat sigortası poliçeleri taleplerini, geçen yılın aynı dönemine göre üç katına çıkardığını bu durumun, salgının yayılmasını önleme ve kontrol altına alma kapsamında getirilen kısıtlamalarından en çok etkilenen sektörlerden biri olan hava ulaşım faaliyetlerinin normale döndüğünü açıkça gösterdiğini belirtti.
Başta Yunanistan, İtalya, İspanya, Portekiz ve Hırvatistan olmak üzere ekonomilerinde ağırlıklı olarak turizme bağlı olan çoğu Avrupa ülkesi, turistlerin seyahatlerini, yurt içi seyahatleri, otel, restoran ve kafe hizmetlerini, turistik tatil köylerini, eğlence ve spor faaliyetleri içeren kısıtlamaları hafifletme ve kaldırmaya yönelik planlarını duyurmaya başladı. AB Avustralya, İsrail, Yeni Zelanda, Japonya, Ruanda, Güney Kore, Tayland ve Singapur’u içeren ve karşılıklılık ilkesine dayalı olarak Çin’in de eklendiği kısıtlamaların yumuşatıldığı ülkeler listesine İngiltere’yi eklemedi. Avrupalı turizm ülkeleri İngiltere’yi listeye eklemeyi istemişti ancak AB Komisyonu, İngiltere’deki yeni vakaların dörtte üçünü oluşturan Hindistan varyantının yayılmasını önlemek amacıyla İngiltere’yi listeden çıkarma kararını ECDC’nin tavsiyelerine dayandırdı.
Avrupa Konseyi pandeminin ekonomik yansımalarından kurtulmaya yardımcı olmak için üye devletlerin bütçeleri üzerindeki mali kontrollerin askıya alınmasını gelecek yılın sonuna kadar uzatmaya karar verdi. Dünya Sağlık Örgütü (WHO), Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Ticaret Örgütü (WTO) yaptıkları ortak açıklamada, zengin ülkelere, aşıların tüm gelişmekte olan ülkelere dağıtımına öncelik verilmesi, aşıların üretimi ile dağıtımı arasındaki sürenin kısaltılması çağrısında bulundu. Söz konusu üç kuruluş bu aşamada aşı politikalarının ekonomik politikalar olduğunu, ekonomik krizden çıkış küresel olsun ya da olmasın, bu konudaki başarının önümüzdeki aylarda sadece zengin ülkelerde değil, dünya genelinde aşı yaptıran insan sayısına bağlı olacağını vurguladı.



İsrail kabinesi, Batı Şeria topraklarının ilhakını genişletme kararlarını onayladı

İşgal altındaki Batı Şeria’nın El Halil kentinin batısında, Filistinlilere ait evler ve dükkanlar İsrail buldozerleri tarafından enkaz yığınlarına dönüştürüldü. (AFP)
İşgal altındaki Batı Şeria’nın El Halil kentinin batısında, Filistinlilere ait evler ve dükkanlar İsrail buldozerleri tarafından enkaz yığınlarına dönüştürüldü. (AFP)
TT

İsrail kabinesi, Batı Şeria topraklarının ilhakını genişletme kararlarını onayladı

İşgal altındaki Batı Şeria’nın El Halil kentinin batısında, Filistinlilere ait evler ve dükkanlar İsrail buldozerleri tarafından enkaz yığınlarına dönüştürüldü. (AFP)
İşgal altındaki Batı Şeria’nın El Halil kentinin batısında, Filistinlilere ait evler ve dükkanlar İsrail buldozerleri tarafından enkaz yığınlarına dönüştürüldü. (AFP)

Ynet haber sitesi bugün, İsrail kabinesinin Batı Şeria’daki arazi tescili ve mülkiyet prosedürlerinde temel değişiklikleri onayladığını bildirdi. Yeni düzenlemeler, Filistinlilere ait bazı evlerin yıkılmasına izin veriyor.

Yedioth Ahronoth’un internet sitesi Ynet, yeni kararların İsrail'in işgal altındaki Batı Şeria’nın A Bölgesi’nde Filistinlilere ait binaları yıkmasına izin vereceğini ve Batı Şeria genelinde yerleşim faaliyetlerinin önemli ölçüde genişlemesine yol açacağını doğruladı.

zsdcfgt
Batı Şeria’daki İsrail askerleri (Reuters)

Şarku’l Avsat’ın Ynet’ten aktardığına göre İsrail kabinesinin aldığı kararlar, Oslo Barış Anlaşmaları kapsamında ilk asker çekilme dalgasında İsrail ordusunun çekilmediği tek şehir olan El Halil’de İsrail-Filistin çatışmasını çözmeye yönelik geçici bir adım olması amaçlanan 1997 El Halil Protokolü’nün ilkelerine aykırı.


Rusya'da 15 yaşındaki saldırgan dehşet saçtı: Nazi sembolü çizdi

Moskova'da bir polis aracı (Temsili/Reuters)
Moskova'da bir polis aracı (Temsili/Reuters)
TT

Rusya'da 15 yaşındaki saldırgan dehşet saçtı: Nazi sembolü çizdi

Moskova'da bir polis aracı (Temsili/Reuters)
Moskova'da bir polis aracı (Temsili/Reuters)

Rusya'nın Başkurdistan Cumhuriyeti'nde cumartesi günü bir üniversite yurdunda bir gencin bıçaklı saldırı dizisi sonucu en az 6 kişi yaralandı. Yaralananlar arasında öğrenciler de var.

Haberlere göre bıçak taşıdığı belirtilen 15 yaşındaki çocuk, cumartesi günü Ufa'daki Devlet Tıp Üniversitesi'nin yurduna girip öğrencilere saldırmaya başladı. Gencin milliyetçi sloganlar attığı ve Nazi sembolü çizdiği bildirildi.

Rusya İçişleri Bakanlığı Sözcüsü Tümgeneral Irina Volk, RTVI haber sitesine yaptığı açıklamada, "Saldırgan gözaltına alınmaya direndi ve bu sırada iki polis memuru bıçaklandı. Ayrıca şüpheli kendine de zarar verdi" dedi. Şüpheli, ağır yaralı halde yerel bir çocuk hastanesine kaldırıldı.

Moskova'nın yaklaşık 1200 km doğusundaki Ufa'daki yetkililer, olayla ilgili üst düzey soruşturma başlattı. Saldırıda yaralanan en az 4 kişi hastaneye kaldırıldı ve birinin durumunun kritik olduğu düşünülüyor. Yaralananlar arasında Hintli öğrenciler de bulunuyor.

Moskova'daki Hindistan Büyükelçiliği, "Ufa'da talihsiz bir saldırı yaşandı. Aralarında 4 Hintli öğrencinin de bulunduğu birçok kişi yaralandı" açıklamasını yaptı.

Büyükelçilik, yetkililerle temas halinde olduğunu ve "Kazan'daki konsolosluktan yetkililerin yaralı öğrencilere yardım etmek üzere Ufa'ya hareket ettiğini" belirtti.

Görgü tanıkları, kaotik anları "her yer kan içindeydi" diyerek anlattı. Ren TV, yaralıların ambulanslarla hastaneye taşındığını gösteren görüntüleri yayımladı.

Yerel Baza kanalına göre, şüpheli yasaklı bir neo-Nazi örgütüne mensuptu. Economic Times'a göre Rusya'daki üniversitelerde 30 binden fazla Hintli öğrencinin eğitim gördüğü tahmin ediliyor.

Independent Türkçe


New START anlaşmasının sona ermesinin ardından büyük nükleer güçler arasındaki gerilim tırmanıyor

Pekin'de İkinci Dünya Savaşı'nın sona ermesini anmak için düzenlenen askeri geçit töreninden bir kare, 3 Eylül 2025 (Reuters)
Pekin'de İkinci Dünya Savaşı'nın sona ermesini anmak için düzenlenen askeri geçit töreninden bir kare, 3 Eylül 2025 (Reuters)
TT

New START anlaşmasının sona ermesinin ardından büyük nükleer güçler arasındaki gerilim tırmanıyor

Pekin'de İkinci Dünya Savaşı'nın sona ermesini anmak için düzenlenen askeri geçit töreninden bir kare, 3 Eylül 2025 (Reuters)
Pekin'de İkinci Dünya Savaşı'nın sona ermesini anmak için düzenlenen askeri geçit töreninden bir kare, 3 Eylül 2025 (Reuters)

Rusya ve ABD arasında her iki ülkedeki nükleer silahları sınırlandırmak için imzalanan New START anlaşmasının bu hafta sona ermesinden bu yana, dünyanın önde gelen nükleer güçleri arasındaki gerilim tırmanıyor. Washington, gelecekteki herhangi bir anlaşmaya Pekin'i de dahil etmek isterken, Moskova ise Paris ve Londra'nın nükleer silahlanma konusunda yapılacak çok taraflı müzakerelere katılmasını talep ediyor. İki nükleer güç New START anlaşmasının kısıtlamalarından kurtulduğundan, uzmanlar her iki tarafın da taviz vermeden kazanç elde etmeye çalışacağı yeni bir silahlanma yarışından endişe duyuyor.

Çin'in belirsiz tutumu

Çin, nükleer silahların yayılmasını sınırlamak için yeni bir antlaşma müzakerelerine katılma fikrini reddetti. Batılı bir diplomat, Pekin'in iki büyük nükleer güce yetişmenin ne kadar zor olacağı konusunda ‘kasıtlı olarak belirsiz’ kalmayı tercih ettiğini söyledi. Çin'in toplamda yaklaşık 600 nükleer savaş başlığı var. Bu sayı, ABD ve Rusya'nın şu anda sahip olduğu toplam bin 700 savaş başlığından çok daha az ve iki büyük nükleer gücün cephaneliklerindeki toplam nükleer savaş başlığı sayısından da çok daha az. Ancak çoğu gözlemci, Çin'in nükleer savaş başlığı üretimini artırdığı konusunda hemfikir. ABD'nin tahminlerine göre bu sayı 2030 yılına kadar bine, 2035 yılına kadar ise bin 500'e ulaşabilir.

Eski ABD Stratejik Komutanlığı (STRATCOM) Komutanı emekli Amiral Charles A. Richard, ABD Senatosu Silahlı Kuvvetler Komitesi'nde verdiği ifadesinde, Çin'in yeteneklerinin ‘istihbarat topluluğunun raporlarından’ daha yüksek tahmin edilmesini istedi. Emekli Amiral, bu rakamın gerçeklere daha yakın olması için ‘iki veya üç katına çıkarılması gerektiğini’ de sözlerine ekledi.

Öte yandan Singapur Ulusal Üniversitesi'nden Siyaset Bilimci Ja Ian Chong, Çin'in bu konudaki şeffaflık eksikliğinin birçok soruna yol açtığını savundu.

Fransız Haber Ajansı AFP’ye konuşan Ja Ian Chong, “Bu şeffaflık eksikliği ve gizlilik, yanlış hesaplama riskini artırıyor” dedi.

Siyaset Bilimci, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bazı analistler, Pekin'in gerçek kapasitesini gizlemeye çalıştığına inanıyor. Bu, nükleer silahlarını koruyabilir ve potansiyel düşmanlarının karşı önlemler geliştirmesini engellemede belirli bir avantaj sağlayabilir.”

Çin'in nükleer kapasitesini ulusal güvenlik için gerekli minimum düzeyde tuttuğunu ısrarla savunduğunu belirten Chong, “Ancak bu iddiayı bağımsız olarak doğrulamanın bir yolu yok” ifadelerini kullandı.

Sıcak hat... Ancak Çin'in durumu farklı

Rusya ile ABD arasında 1962 yılında neredeyse bir savaşın patlak vermesine yol açan Küba Füze Krizi'nden bir yıl sonra, iki ülkenin liderleri, olası benzer bir acil durumda hızlı bir şekilde iletişim kurabilmeleri için bir sıcak hat (kırmızı telefon) kurdular, ancak Çin'in durumu farklı.

ABD Senatosu komitesine “Rusya ve ABD'nin Soğuk Savaş sırasında öğrendiği şey, bu kadar büyük yıkıcı güce sahip sistemleri sorumlu bir şekilde yönetmekti” diyen emekli Amiral Richard, “Çin'in ise aynı dersleri alıp almadığını bilmiyoruz” diye ekledi.

Diğer taraftan Londra merkezli Chatham House'da araştırmacı olan Georgia Cole, “Çin'in nükleer silahları sınırlamayı amaçlayan görüşmelere katılmakta isteksiz olmasının nedenlerinden biri, diğer iki büyük gücün çok gerisinde kalmasıdır” yorumunda bulundu.

Trump'ın Pekin'in müzakere masasında olmasını istediğini söyleyen Georgia Cole, ancak ‘Çin, Washington ve Moskova ile eşit düzeye gelmedikçe resmi nükleer silah azaltma görüşmelerine katılmayacağını ısrarla vurguladığı için bunun şu anda olası olmadığını’ belirtti.

Rusya'nın manevrası

Rusya ise, ABD'nin Çin'in katılımında ısrarcı tutumuna karşılık olarak, BM Güvenlik Konseyi (BMGK) üyesi olan Avrupa’daki iki nükleer güç olan İngiltere ve Fransa'dan da aynı şeyi talep etti. Rusya'nın Cenevre'deki BM Ofisi Daimi Temsilcisi Gennady Gatilov geçtiğimiz cuma günü yaptığı açıklamada, ülkesinin katılım isteğinin ‘ABD'nin NATO'daki askeri müttefikleri’ olan İngiltere ve Fransa'nın katılımına bağlı olduğunu söyledi.

Bu arada Fransa Uluslararası İlişkiler Enstitüsü'nün güvenlik uzmanı Elouaz Fayeh'e göre iki Avrupa ülkesinin toplam nükleer savaş başlığı sayısı 500'den az, ancak Rusya, hepsini Batılı güçler olarak görerek, bunların ABD ile aynı ‘kefeye’ konulmasını istiyor.

Fayeh, bunun iki ülkeyi ‘iki süper gücün pazarlık kozu’ haline getireceğini ve Fransa'nın bunu sık sık reddettiğini belirtti. Nükleer tehditler

Washington'da, New START anlaşmasının eski ABD baş müzakerecisi Rose Gottemoeller, ABD Senato Komitesi’ne verdiği ifadede Pekin'in gelecekteki nükleer müzakerelere katılmasının gerekliliğini vurguladı. Gottemoeller, Pekin'in nükleer tehditler konusunda ABD ile diyalog başlatmanın yollarını bulmaya büyük ilgi gösterdiğini” düşündüğünü söyledi.

Dolayısıyla Pekin silah kontrolü ile ilgili görüşmelere katılmayı reddetse bile, bu tehlikeler ele alınmalı. Silah cephanelerinin ABD’ninkinden çok daha küçük olduğunu belirten Gottemoeller, buna karşın füzelerin ateşlenmeden önceden bildirilmesinin ve acil hat düzenlemeleri gibi hususların, nükleer silahları müzakere masasına getirme ve modernizasyon programlarında yapılanlara dair bu düzeyde bir belirsizliğin sürdürülmemesi konusunda bir diyalog başlatmak için önemli araçlar olduğunu açıkladı.

Gottemoeller, bunun ‘niyetlerini öğrenmek için onlarla konuşmak’ şeklindeki başlıca ve en önemli hedef olması gerektiğinin de altını çizdi.