Mısır Fetih ve Hamas’ ile ön müzakerelere başladı

“Mısır, Heniyye’nin eşinin seyahat etmesine izin verdi. İştiyye ise hükümetinin yeniden yapılanmayı uygulayacağını vurguladı

Mısırlı işçiler, 8 Haziran’da evlerin ve kulelerin enkazını kaldırıyor (EPA)

Mısır, gelecek cumartesi günü Filistinli grupların çoğunun katılımıyla kapsamlı bir diyalog başlatmadan önce tavırları açığa çıkarma ve uzlaşı çabalarını ilerletme amacıyla bugün (9 Haziran Çarşamba) Fetih ve Hasam hareketlerinin heyetleriyle görüşmelere başlayacak.
Filistinli siyasi bir kaynak, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, Fetih ve Hamas heyetlerinin, 8 Haziran’da Kahire’ye iki farklı bakış açısıyla geldiğini söyledi. Kaynak, “Fetih, her şeye birlik hükümeti kurarak ve İsrail’de beklenen hükümet değişikliğiyle olası bir genel seçimler yaparak başlamak istiyor. Hamas ise her şeye Kurtuluş Örgütü’nden (FKÖ) başlamak istiyor” dedi.
Kaynak, “Fetih’in vizyonu, İsrail ile yeni bir siyasi müzakere yolu başlatmaya hazırlık olarak kurumları birleştiren ve Gazze Şeridi’nin yeniden inşasını denetleyen tek bir hükümet aracılığıyla bölünmeyi sona erdirmektir. Zorunlu olarak bu, bir aşamada yasama, ardından başkanlık ve daha sonra FKÖ’ye bağlı ulusal konsey seçimlerin yapılmasını içerir. Ancak Hamas’ın vizyonu, FKÖ’nün tüm Filistinlilerin meşru bir temsilcisi olarak yeniden etkinleştirilmesi ve kurulması gerektiğidir. Bu yani, FKÖ’ye dahil olması ve bu noktadan da bölünmeyi sona erdirme çalışmasına başlanması anlamına geliyor” diyerek, farkın oldukça büyük olduğunu ve Mısır’ın kabul edilebilir bir yaklaşım bulmasının gerekeceğini vurguladı.
Mısır, İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik saldırılarının sona ermesinden bu yana, yani bir siyasi süreç başlatmadan önce Filistin’in iç evini düzenlemek ve kapsamlı bir ateşkese ve Gazze Şeridi’nin yeniden inşasına yardımcı olacak bölünmeyi sona erdirecek bir yolun tamamlanmasına izin vermek için çaba sarf etmeye başladı.
Mısır, Filistinli grupları da Kahire’de bu meseleleri görüşmek üzere gelecek cumartesi başlayacak kapsamlı bir diyalog kurmaya davet etti.
Bu çerçevede Fetih ve Hamas heyetleri, 8 Haziran’da Kahire’ye ulaştı. Fetih heyetine Merkezi Komite üyesi Cibril er-Recub başkanlık ederken heyet, üyeler Ahmed Helles ve Ruhi Fettuh’u da kapsadı. Hamas heyetine ise Siyasi Büro Başkanı İsmail Heniyye başkanlık etti. Heyet, Heniyye’nin yardımcısı Salih el-Aruri’yi, Siyasi Büro üyeleri Musa Ebu Merzuk’u, İzzet er-Rişk’i, Muhammed Nazzal’ı, Ruhi Muşteha’yı, Hüssam Badran’ı ve Zahir Cabarin’i içerdi.
Fetih hareketi, heyetinin ‘Filistin iç evini düzenlemenin ve bölünmeyi sona erdirmenin yollarını’ ele alacağını aktardı. Hamas ise yaptığı açıklamada, heyetinin ‘Mısır liderliğinin, özellikle Seyfu’l Kudüs Savaşı’nın gölgesinde, çeşitli siyasi ve saha gelişmeleri hakkında diyalog kurma davetine cevaben geldiğini’ belirtti. Hamas, Gazze Şeridi’ndeki son savaşı ‘Seyf’ul Kudüs’ olarak isimlendiriyor.
Hamas heyetiyle birlikte Gazze Şeridi’nden gelenler arasında, İsmail Heniyye’nin eşi Amal Heniyye de vardı. Mısır, Aralık 2019’dan bu yana seyahat etmesi yasak olan Heniyye’in eşine seyahat izni verdi. Amal Heniyye, Gazze’den Refah Sınır Kapısı aracılığıyla bir oğluyla birlikte heyete eşlik etti. Heniyye’nin ailesi, Hamas liderinin uzun süre Katar’da kalmaya karar vermesinin ardından Katar’da daha uzun süre kalmayı planlıyor.
Mısırlıların, İsrail ile esir takası anlaşması yapılmasına ilişkin tartışma nedeniyle Hamas konusunda diğer gruplardan daha fazla zamana ihtiyacı var. İsrail, bu anlaşmanın sürdürülebilir bir sakinlik veya Şeridin yeniden inşasını içerebilecek olası bir uzun vadeli çözümün anahtarı olmasını şart koşuyor. Hamas, takas anlaşmasını tamamlamaya çalışırken, serbest bırakılacak esirlerin niteliğine dair bir anlaşmazlık yaşanıyor.
Mısır, uluslararası bir mekanizma kapsamında yeniden yapılanma ile ilgili herhangi bir çalışmaya ilişkin fon ve denetim hususunda, iktidara ulaşmak için işleri ileriye götürmek isteyen ABD, Avrupa Birliği (AB) ve Birleşmiş Milletler’in (BM) desteğine sahip.
Filistin Başbakanı Muhammed İştiyye, 8 Haziran’da yaptığı açıklamada, Kahire’de gruplar arasında gerçekleşecek toplantıların başarıyla taçlanacağı yönünde umudunu dile getirdi. İştiyye, “Halkımızın elde ettiği uluslararası dayanışma temelinde ve emniyet supabı olan ulusal birliği güçlendirecek şekilde Gazze Şeridi’ndeki halkımızın bölünme sayfasını çevirmesini umuyoruz” dedi.
İştiyye, hükümetinin ‘Gazze Şeridi’ni yeniden inşa etme sürecini uygulayacağını, sağlık, elektrik, ekonomi, tarım ve yerel yönetim kurumları başta olmak üzere tüm sektörlere verilen zararın belirlenmesinin yanı sıra altyapı, konutlar ve kulelerin maruz kaldığı hasarı belirlemeye başladığını’ ifade etti. Filistin Başbakanı, “Yeniden yapılanma sürecini takip etmek üzere bakanlar, sivil toplum ve özel sektörden oluşan bir ekip oluşturulacaktır. Yeniden yapılanmanın Filistin hükümeti aracılığıyla gerçekleştirilmesi konusunda tüm dünya ülkeleri ile mutabık kalınmıştır” ifadelerini kullandı.