İran cumhurbaşkanı adayı Himmeti, Biden ile görüşmeye hazır olduğunu duyurdu

Cumhurbaşkanı adayı ve eski İran Merkez Bankası Başkanı Abdunnasır Himmeti (AP)
Cumhurbaşkanı adayı ve eski İran Merkez Bankası Başkanı Abdunnasır Himmeti (AP)
TT

İran cumhurbaşkanı adayı Himmeti, Biden ile görüşmeye hazır olduğunu duyurdu

Cumhurbaşkanı adayı ve eski İran Merkez Bankası Başkanı Abdunnasır Himmeti (AP)
Cumhurbaşkanı adayı ve eski İran Merkez Bankası Başkanı Abdunnasır Himmeti (AP)

İran cumhurbaşkanlığı seçimlerinde yarışacak adaylardan eski İran Merkez Bankası Başkanı Abdunnasır Himmeti dün (Çarşamba) yaptığı açıklamada, gelecek hafta yapılacak seçimleri kazanması halinde ABD Başkanı Joe Biden ile görüşmeye hazır olduğunu belirterek, "Ancak ABD'nin Tahran'a daha iyi ve daha güçlü sinyaller göndermesi gerekiyor" dedi.
Himmeti, Associated Press (AP) haber ajansına verdiği röportajda ABD'nin nükleer anlaşmaya dönmesinin önemini vurguladı.
Himmeti ayrıca, "Şu ana kadar Biden tarafından ciddi bir şey görmedik. Önce çekildikleri nükleer anlaşmaya geri dönmeleri gerekiyor. Bunu görürsek ve daha fazla güven inşa edilirse bundan sonra ABD Başkanı ile bir görüşme hakkında konuşabiliriz” ifadelerini kullandı.
İranlıların ABD'den bekledikleri işaretin Washington'un nükleer anlaşmaya dönmesi olduğunu belirten Himmeti, Biden ile görüşmesinin aynı zamanda iktidardaki İran rejiminin genel politikaları çerçevesinde olmasına bağlı olduğunu söyledi.
İranlılar, sonucu önceden belirlenmiş olduğu düşünülen bir atmosferde Hasan Ruhani'nin yerini alacak yeni cumhurbaşkanını seçmek için 18 Haziran'da sandık başına gidecek. Seçimlere katılımın düşük olmasından endişe edilirken, aynı zamanda muhafazakarların iktidardaki kurumlarda çoğunluğu elde etmesi bekleniyor.
ABD yaptırımları ve Kovid-19 pandemisinin şiddetlendirdiği ekonomik ve sosyal alanlarda zorluklar yaşayan İran’da yapılacak 13. cumhurbaşkanlığı seçimlerinde  (1979 itibariyle) 7 aday bulunuyor. Adayların 5’i muhafazakar, 2’si ise reformist kimliğiyle tanınıyor.
Adaylar arasında, 2017 seçimlerinde oyların yüzde 38'ini alan ve bu yıl kendisine denk herhangi bir rakip olmaması nedeniyle yarışın en büyük adayı olarak görülen İran Yargı Erki Başkanı 60 yaşındaki İbrahim Reisi de yer alıyor.
Seçimlerde, 2013'ten beri görevde olan ve iki dönem üst üste iktidarda olduğu için üçüncü kez aday olma hakkı olmayan Cumhurbaşkanı Ruhani sayfası kapanmış olacak. Ruhani dönemi, ABD’nin 2018'de tek taraflı olarak çekilmesinden bu yana tehlikede olan İran nükleer programı anlaşmasının imzalanmasıyla sonuçlanan kısmi bir Batı'ya açılma politikasına tanık oldu.
Genellikle muhafazakar tarafın desteklendiği seçimlere bu yıl katılımın düşük olması bekleniyor. Ülkedeki son oylamada (2020 yasama seçimleri), yüzde 57'lik rekor bir kesim oy kullanmaktan çekinmişti.
Cumhurbaşkanı adayı Reisi, katı muhafazakar adaylar arasında öne çıkan isimler arasında yer alıyor. Diğer adaylar arasında ise dördüncü kez aday olan (2009 ve 2013'te kaybetti ve 2005 seçimlerinden günler önce çekildi) eski Devrim Muhafızları Genel Komutanı Muhsin Rızai ve 2013'te yüzde 11,4 oyla üçüncü olan İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Üyesi Said Celili yer alıyor. 
Diğer iki aday eski Milletvekili Ali Rıza Zakani (katı muhafazakar) ve Milletvekili Emir Hüseyin Kadızade Haşimi (katı muhafazakar). Ayrıca seçimlere aday iki reformist isim, eski İsfahan Valisi Muhsin Mihralizade ve Abdunnasır Himmeti. Bu iki aday, İran'daki reformist akımın ana koalisyonunun desteğini alamadı.
Adaylardan hiçbirinin salt çoğunluğu (yüzde 50'den fazla) elde edememesi durumunda, ilk turda en çok oyu alan iki adayın 25 Haziran'da seçileceği ikinci tur oylama yapılacak. 



Netanyahu, İran ile müzakereleri görüşmek üzere çarşamba günü Washington'da Trump ile bir araya gelecek

Trump ve Netanyahu'nun Washington'da gerçekleşen daha önceki bir görüşmeden (Reuters)
Trump ve Netanyahu'nun Washington'da gerçekleşen daha önceki bir görüşmeden (Reuters)
TT

Netanyahu, İran ile müzakereleri görüşmek üzere çarşamba günü Washington'da Trump ile bir araya gelecek

Trump ve Netanyahu'nun Washington'da gerçekleşen daha önceki bir görüşmeden (Reuters)
Trump ve Netanyahu'nun Washington'da gerçekleşen daha önceki bir görüşmeden (Reuters)

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ofisinden dün yapılan açıklamada, Netanyahu'nun çarşamba günü Washington'da ABD Başkanı Donald Trump ile bir araya gelerek İran ile müzakereleri görüşeceği bildirildi.

Reuters'ın aktardığı açıklamada, Netanyahu'nun ‘(İran ile) yapılacak herhangi bir müzakerede balistik füzelerin sınırlandırılması ve İran'ın bölgedeki vekillerine verilen desteğin durdurulmasının yer alması gerektiğine inandığı’ belirtildi.

Reuters'a göre çarşamba gün  yapılacak görüşme, ABD Başkanı Trump’ın geçtiğimiz yıl ocak ayında göreve dönmesinden bu yana Netanyahu ile Trump arasında yapılacak yedinci görüşme olacak. Öt yandan İsrail basınına göre Netanyahu, Trump'a İsrail'in İran'ın nükleer programını tamamen yok etme kararlılığını vurgulayacak.

İran ile ABD arasında geçtiğimiz cuma günü Umman'da nükleer dosyasına ilişkin görüşmeler gerçekleştirdi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, bu önemli müzakerelerin başarısızlığının Ortadoğu'da yeni bir savaşı tetikleyebileceği yönündeki endişelerin artması üzerine, görüşmelerin iyi bir başlangıç olduğunu ve devam edeceğini söyledi. Ancak Umman'ın başkenti Maskat'ta yapılan görüşmelerin ardından, ‘tehditlerin ve baskının kaldırılması herhangi bir diyalogun başlaması için şart’ olduğunu vurgulayan Arakçi, “(Tahran) sadece nükleer meselesini görüşecek... ABD ile başka hiçbir konuyu görüşmeyeceğiz” dedi.

Öte yandan her iki taraf da Tahran ile Batı arasında uzun süredir devam eden nükleer anlaşmazlığı çözmek için diplomasiye yeni bir şans vermeyi kabul ettiklerini belirtti. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, geçtiğimiz çarşamba günü yaptığı açıklamada, Washington'ın müzakerelerin İran'ın nükleer programı, balistik füze programı ve bölgedeki silahlı gruplara verdiği desteğin yanı sıra ‘kendi halkına davranış biçimini’ de kapsaması istediğini söyledi.

İranlı yetkililer, bölgedeki en büyük füze programlarından biri olan İran'ın füze programını tartışmayacaklarını defalarca kez belirtmiş ve Tahran'ın uranyum zenginleştirme hakkının tanınmasını istediğini söylemişlerdi.

Diğer taraftan Washington’a göre nükleer bombaya giden potansiyel bir yol olan İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetleri kırmızı çizgiyi oluşturuyor. Tahran ise uzun süredir nükleer yakıtı silah amaçlı kullanma niyetinde olmadığını vurguluyor.


Netanyahu, Trump'a İran nükleer projesinin tamamen ortadan kaldırılmasının gerekliliğini vurgulayacak

ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)
TT

Netanyahu, Trump'a İran nükleer projesinin tamamen ortadan kaldırılmasının gerekliliğini vurgulayacak

ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)

İsrail haber sitesi Ynet dün, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun ABD Başkanı Donald Trump'a İsrail'in İran nükleer projesini tamamen ortadan kaldırma kararlılığını teyit edeceğini bildirdi.

İnternet sitesi, iyi bilgilendirilmiş bir kaynağa atıfta bulunarak, "İsrail'in tutumu, İran nükleer programının tamamen ortadan kaldırılması, uranyum zenginleştirmenin durdurulması, zenginleştirme kapasitesinin durdurulması ve zenginleştirilmiş uranyumun İran topraklarından çıkarılması konusunda ısrar etmek olacaktır" dedi.

Şarku’l Avsat’ın Ynet’ten aktardığına göre kaynak, "İsrail, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı müfettişlerinin İran'a geri dönmesini ve şüpheli bölgelere sürpriz ziyaretler yapılmasını talep ediyor" ifadelerini kullandı.

Ynet haber sitesi, kaynağın şu sözlerini aktardı: "İran ile yapılacak herhangi bir anlaşma, İsrail'i tehdit edemeyeceklerinden emin olmak için füze menziline 300 kilometrelik bir sınır getirmelidir."

Ofisi dün yaptığı açıklamada, Netanyahu'nun önümüzdeki çarşamba günü Washington'da Trump ile görüşeceğini duyurdu.


Maskat’taki müzakereler uranyum zenginleştirme meselesi nedeniyle belirsizliğini koruyor

Arap Denizi'nde Nimitz sınıfı bir uçak gemisinin güvertesinde bulunan bir ABD askeri uçağı (AFP)
Arap Denizi'nde Nimitz sınıfı bir uçak gemisinin güvertesinde bulunan bir ABD askeri uçağı (AFP)
TT

Maskat’taki müzakereler uranyum zenginleştirme meselesi nedeniyle belirsizliğini koruyor

Arap Denizi'nde Nimitz sınıfı bir uçak gemisinin güvertesinde bulunan bir ABD askeri uçağı (AFP)
Arap Denizi'nde Nimitz sınıfı bir uçak gemisinin güvertesinde bulunan bir ABD askeri uçağı (AFP)

Maskat'ta Washington ve Tahran arasında yapılan ilk dolaylı müzakerelerin ertesi günü, ikinci turun kaderi uranyum zenginleştirme meselesinin çözülmesine bağlı gibi görünüyordu. ABD Başkanı Donald Trump dün yaptığı açıklamada, yeni bir müzakere turunun ‘önümüzdeki hafta’ yeniden başlayacağını duyurdu.

ABD yönetimi ‘sıfır zenginleştirme’ talep ederken, Tahran uranyum zenginleştirmeyi ‘egemenlik hakkı’ olarak nitelendirerek buna karşı çıkarak bunun yerine ‘güven verici’ bir zenginleştirme seviyesi önerdi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, müzakerelerde ele alınan konuların genişletilmesine karşı çıktı. Füze programının ‘şimdi ve gelecekte müzakere edilemez’ olduğunu vurgulayan Arakçi, programı ‘tamamen savunma amaçlı’ olarak nitelendirdi.

İran’ın saldırıya uğraması halinde bölgedeki ABD üslerine saldıracağı yönünde yeni bir uyarıda bulunan İranlı bakan, ülkesinin ‘savaşı önlemeye olduğu kadar savaşa da hazır’ olduğunu vurguladı.

Öte yandan ABD'nin özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner, Arap (Umman) Denizi'ndeki Abraham Lincoln uçak gemisini ziyaret etti.

Diğer taraftan İsrail'de müzakerelerin sonuçlarına şüpheyle yaklaşılıyor. İsrailli yetkililer ‘anlaşmaya varılamayacağını’ söylerken Tel Aviv dün akşam, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun çarşamba günü Washington'da Trump ile İran meselesini görüşmek üzere bir araya geleceğini duyurdu.