İsrail’de yerleşimler konusu yeni hükümeti bölünmekle tehdit ediyor

Netanyahu ve Gantz geçen ay yapılan hükümet toplantısında (AFP)

İsrail'de yeni hükümetin liderleri çalışmalarına başlamak için Pazar günü Knesset'te (İsrail Parlamentosu) güvenoyu almak için son saatleri geçirirken, Başbakan Binyamin Netanyahu Bennett hükümetinin yoluna ikinci bir siyasi mayın yerleştirerek yeni bir yerleşim merkezinin tahliyesini geciktirdi. Bunun sonucu olarak yeni hükümetteki aşırı sağ blok ile Savunma Bakanı Benny Gantz arasında yerleşimlerin durumu konusunda anlaşmazlık çıktı. Gözlemciler, yerleşim konusunun yeni hükümeti ilk haftalarında dağıtabileceğini düşünüyor.
Hükümeti kurmakla görevlendirilen Yair Lapid ve ilk dönemde hükümete başkanlık edecek müttefiki Naftali Bennett, koalisyon hükümeti için hazırlıkların tamamlandığını bildirdiler. Böylece yeni hükümet, Pazar günü düzenlenecek oturumda onaylanmak için gerekli olan 61 milletvekili çoğunluğunu elde etti.
Ancak bir Knesset üyesinin oylama sırasında son dakikada vazgeçmesi ve bunun da hükümetin göreve başlamasını engellemesi durumu çoğunluk tarafından ihtimal dahilinde görülüyor. Siyasi kaynaklar Netanyahu'nun bir veya daha fazla milletvekilini kendi tarafına çekmek için son nefesine kadar çabalayacağını düşünüyor. Bu nedenle Bennett ve Lapid de Netanyahu'nun planını engellemek için koalisyona bir veya daha fazla üyeyi dahil ederek son dakika alternatifleri hazırlamaya çalışıyorlar. Kaynaklar, Netanyahu'nun tarafına sağ partilerden bir milletvekilini dahil etmeye çalıştığını ve Mansur Abbas liderliğindeki İslami Hareket bloğunun saflarını bölerek kampına bir veya daha fazla milletvekili dahil etmeye çalıştığını doğrularken, Lapid’in ise yeni hükümet aleyhine oy vermeye karar veren Ortak Liste partilerinden iki milletvekili çıkarmaya çalıştığını kaydetti. Ancak Ortak Liste’nin, Netanyahu'nun iktidarda kalacağı anlaşıldığında oy kullanmaktan ve hatta dış destek vermekten kaçınacağı düşünülüyor.
Bennett-Lapid hükümet koalisyonunun şu anda 61 Knesset üyesi tarafından temsil edilen 8 partiyi içerdiği biliniyor. Bunlar; Yeş Atid, Kahol Lavan, Yamina, Yisrael Beitenu (İsrail Evimiz), İşçi Partisi, Tikva Hadasha, Meretz ve Birleşik Arap Listesi (Raam). Bu hükümete, Likud, Harediler, Dini Siyonizm Listesi ve Ortak Arap Listesi partilerinden 59 Knesset üyesi karşı çıkıyor.
Netanyahu, koalisyon bloğundan bir ya da daha fazla milletvekilini çekmeye çalışmakla yetinmeyerek hükümeti iç çatışmalara ve anlaşmazlıklara sokmak amacıyla yoluna siyasi bir mayın koyuyor. Bu amaçla Netanyahu, yerleşimciler ve aşırı sağcılar tarafından işgal altındaki Doğu Kudüs'te dün (Perşembe) düzenlenmesi planlanan provokatif bayrak yürüyüşünü koalisyon hükümetinin aynı gün çalışmalarına başlaması planlanan Salı gününe ertelemeye karar verdi.
Netanyahu dün, Savunma Bakanı Benny Gantz'ın, Beytüllahim'e bağlı Tekoa kasabası yakınlarında işgal altındaki Filistin topraklarında sadece bir ay önce kurulan ve 40 yerleşimci ailenin yaşadığı Evyatar yerleşim birimini tahliye etmek için ordu güçleri göndermesini engellemeye karar verdi. Bu alan, bir Filistinlinin bölgedeki bir yerleşimciyi öldürmesinden sonra kuruldu. Yerleşimciler yakındaki bir tepeye gittiler ve yanlarında prefabrik evler getirdiler ve daha sonra betondan evler yapmaya başladılar.
İşgal altındaki Filistin toprakları İsrail ordusu tarafından yönetildiği için Gantz'ın yetkisi altında. Gantz, tahliyeye hazırlanırken bölgeyi askeriyeye kapattığını ilan etti. Ancak Netanyahu, yasalara göre bu konuda kendisine karar yetkisi veren bir boşluktan yararlandı. Buna karşılık Gantz, bunun kendi sorumluluğunda olduğunu açıklayan bir mesajla Netanyahu’ya yanıt verdi. Ancak Netanyahu, yerleşimcilerle yaşanacak çatışmanın kendisinin değil, bir sonraki hükümetin döneminde gerçekleşmesini istiyor. Gözlemciler bu konuyu Netanyahu'nun yeni hükümetin yoluna koyduğu ikinci bir siyasi mayın olarak değerlendirdi.
Ancak bu konu aynı zamanda hükümetin kendi içinde de anlaşmazlıklara yol açtı. Başbakan olması planlanan Bennett, aynı zamanda Yerleşim Konseyi’nin de başkanıydı. Bennett ve hükümetteki ikinci sağ kutup, yargıyı devralacak olan Gideon Saar, hem sağ hem de sol partiler tarafından reddedilen karakola ruhsat verilmesini destekliyor.
Bennett bu konuda Gantz ile görüşme talebinde bulundu. Saar, Gantz'ı bu anlaşma konusunda bireysel kararlar almamaya ve bölgedeki yasa dışı inşaatlara ilişkin konuyu denetlemek için yeni bir komite kurmaya çağırdı.
Gantz'a yakın kaynaklardan aktarılanlara göre Gantz şu açıklamayı yaptı:
"Baskı uygulamanın bir anlamı yok. Çünkü bu alanda yerleşim yasalarının uygulanması konusu her zaman Savunma Bakanlığı'nın gözetimi altındaydı. Yeni hükümet koalisyonundaki ortaklar, aralarındaki ideolojik farklılıklar nedeniyle tartışmalı siyasi konuları bir kenara bırakma konusunda anlaşmışlardı.”