Cezayir genel seçimlerinde şiddet olayları yaşandı

Cezayir Cumhurbaşkanı Tebbun: Katılım oranı benim için önemli değil.

Cumhurbaşkanı Tebbun, dün Cezayir’in başkenti Cezayir’de yapılan parlamento seçimlerinde oyunu kullandı. (Reuters)

Cezayir’de dün yapılan genel seçimlerde başkentin doğusundaki Kabylie bölgesinde seçimlerin yapılmasına muhalif olanların bir dizi sandık merkezini kapatması, eylemcilerin oy sandıklarını yakmaya çalışması ve seçimlerin başlamasından sadece iki saat sonra bölgelerden birinde bir sandık merkezinin kapılarını kapatmasıyla şiddet olaylarına tanık olundu. Ayrıca oy pusulaları etrafa saçılırken, rejime isyan eden ülkenin bu bölgesindeki bazı yerlerde çatışmalar yaşandı.
Tizi Vuzu eyaletindeki (100 km doğuda) Bağımsız Ulusal Seçim İdaresi yetkilisi dün sabah gazetecilere yaptığı açıklamada, seçimleri reddeden vatandaşların eyaletteki toplam 704 merkezden 86 seçim merkezini (her merkez birkaç seçim bürosunu barındırıyor) zor kullanarak kapattığını bildirdi. Ancak seçim sürecinin gerçekleştiği koşulların, geçen yıl yapılan anayasa değişikliği referandumundan ve 2019 sonundaki cumhurbaşkanlığı seçimlerinden "çok daha iyi" olduğunu vurguladı.
Cezayir'in başkentinin güney doğusundaki Buyra kentindeki muhabirler, Buyra’da Amazig kabilelerinin yaşadığı belediyelerde göstericilerin seçim sürecini engellemeye çalıştığı sırada çatışmaların meydana geldiğini aktardı. Becaye eyaleti (250 km doğuda) de onlarca seçim bürosundan oy pusulalarının alınıp sokaklara atılmasına tanık oldu. Becaya’daki Amizour belediyesinden aktivistler, bu belgelerden binlercesinin oy verme merkezinin yakınına dağılmış fotoğraflarını paylaştı.
Kabylie bölgesi, sakinlerinin onlarca yıldır otoritenin tüm girişimlerine ve çabalarına karşı isyankar davranmaları ve seçimlere katılmamaları ve bazen de seçimleri engellemeleri nedeniyle otoritenin herhangi bir seçimin başarısını ölçmek için gerçek bir kriter olarak görülüyor. Ayrıca bu bölgede geniş bir kitleye sahip partiler, 22 Şubat 2019'da başlamasından bu yana halk hareketinin (Hirak) gündeme getirdiği radikal değişim talebine cevap vermedikleri gerekçesiyle seçimleri boykot ediyor.
Seçim İdaresi Başkanı Muhammed Şerefi, oy verme oranının dün 13.00'da yüzde 10'a ulaşırken, 58 eyalette de saat 10.00'da yüzde 3'ü geçmediğini açıkladı. Gözlemciler, akşam saat 8’de sonlanacak oylamanın sonunda yüzde 35 ile 40 arasında bir katılım oranı bekliyorlardı.
Cumhurbaşkanı Abdulmecid Tebbun, dün başkentte bir seçim bürosunda oy kullandıktan sonra gazetecilerin sorularını yanıtladı. Kabylie bölgesindeki duruma da değinen Tebbun, katılımın zayıf olması durumunda yasama sürecinin ne olacağına ilişkin bir soruya cevaben şu ifadeleri kullandı:
"Seçmen yüzdesi beni ilgilendirmiyor. Beni ilgilendiren oylamalarda seçilenlerin meşruiyeti. Çünkü yasama yetkisini ellerine alacaklar. Ulusal televizyonda izlediklerime dayanarak (yerel düzeyde oy oranları konusunda) iyimser olduğumu söyleyebilirim. Çünkü anketlere gençlerin ve kadınların geniş katılımını fark ettim” dedi.
Tebbun ayrıca, "Seçimleri boykot edenlerin bunu yapma hakları var. Ancak bu tutumu başkalarına dayatma hakları yok. Demokrasi çoğunluğun azınlığa kendisinin karar sahibi olması konusunda saygı duymasını gerektirir" dedi. Tebbun’un bu ifadelerle Kabylie bölgesine üstü kapalı işaret ettiği düşünülüyor. Bu bölgede, seçim otoritesinin kısmi rakamlarına göre öğle saatlerinde seçmen katılımı yüzde 1'e ulaşmazken, en yüksek oran yüzde 17 ile güney illerinde oldu.
Cumhurbaşkanı’nın, "Kimlerin kendilerini temsil ettiğini bilmediğimiz bazı kişiler dayatma politikası uygulamak istiyor" sözleriyle partileri, yüzlerce siyasi aktivisti ve hirak üyelerini kastettiği anlaşılıyor. Bunlar, seçimler yapılmadan önce harekete mensup 200 tutuklunun serbest bırakılması ve medya üzerindeki kısıtlanmaların kaldırılması gibi bazı taleplerde bulundular.
Gazetecilerin sorularına yanıt veren Tebbun açıklamalarını şu sözlerle sürdürdü:
"Yakında belediye ve eyalet seçimleri düzenleyerek yeni Cezayir projesine son yapı taşını ekleyeceğiz. Cezayir'in demokrasiye doğru ilerlemesinden ve halkının karar verme yetkisini güçlendirmesinden memnun olmayanlar var. Saldırılara maruz kalıyoruz. Bu da doğru yolda olduğumuzu gösteriyor.”
Cumhurbaşkanı Tebbun, seçimlerden sonra olası hükümetin “rengi” hakkındaki soruya cevaben, “Seçimlerin bir muhalefet çoğunluğu veya cumhurbaşkanının programına sadık bir çoğunluk yaratma olasılığı var. Her iki durumda da gerçek demokrasiye uygun kararı alacağız” dedi.
Gözlemciler, İslamcı iki muhalefet partisi Barış Toplumu Hareketi (MSP) ve Adalet ve Kalkınma Cephesi'nin çoğunluğu elde edemeyeceğini düşünüyor. Buna karşılık diğer 26 parti ve bağımsız adayın tamamı ise cumhurbaşkanına sadık kabul ediliyor.
Parlamento'ya güçlü bir şekilde girmeye aday olan İslamcı parti Ulusal İnşa Hareketi Genel Başkanı Abdulkadir bin Karine, Şarku'l Avsat’ın otoritenin liyakat için asgari düzeyde güvenilirlik sağlamak amacıyla sakinliği sağlayacak önlemler almayı reddetmesine ilişkin sorusuna şu cevabı verdi:
“Sükunet kelimesi mevcut durum için bir anlam ifade etmiyor. Çünkü siyasi arenanın sessiz bir çoğunluğa, seçim taraftarı nispi bir çoğunluğa ve geçiş dönemi isteyen ve her seçim eyleminin boykot edilmesini isteyen partizan bir azınlığa sahip olduğunu biliyoruz. Taraflar kendisine uygun siyasi tavır alma hakkına sahip, ancak Cezayirliler üzerinde şiddet, söylentiler ve suçlamalar yoluyla bu tutumunu dayatma hakkına sahip değil. Bu, demokratik, siyasi ve halk açısından reddedilen bir durum.”
Karine açıklamasında, önceki otoritenin yozlaşmış politikalarının etkisinde olan hükümet idaresi düzeyinde dengesizliklerin ve ortadan kaldırılmaya çalışılan bazı davranışların meydana gelmesini beklediğini ifade etti. Bunların bazılarının seçim sürecini aksattığını belirten Karine şunları kaydetti:
“Ancak tüm bunlar, bu günlerin hukukun üstünlüğünü tesis etme, demokrasinin temellerini atma ve kalkınma projelerini canlandırma özlemlerimizi gerçekleştirecek yeni bir parlamentonun oluşturulmasıyla taçlandırılacağı genel gidişatı etkilemiyor. Özellikle, topal politikalar ve yolsuzlukla kontrol edilen önceki parlamentoların imajından uzakta, çeşitli düzeylerden ve akımlardan Cezayirlilerin geniş bir katılımına tanık oluyoruz.”