Lübnan’daki eczaneler grevlerine, bakanlık ise ilaç depolarına yönelik denetim ve baskınlara devam ediyor

Lübnan’da eczanelerdeki grev ikinci gününde devam ediyor. (EPA)

İlaç ve bebek maması kıtlığının, ithalatçıların ve ilaç depolarının eczanelerin raflarının boş kalmasına sebep olan stok politikasının sağlık güvenliğini ciddi şekilde tehdit ettiği gerekçesiyle Lübnan’ daki eczanelerde başlayan grev ikinci gününde.
Eczacıların tepkileri Sağlık Bakanlığı'nın ithalatçıların ilaç stokladığı depoları ortaya çıkarmasıyla ve Lübnanlı doktorların Dünya Sağlık Örgütü ve Birleşmiş Milletler'i müdahale etmeye çağırmalarının ardından geldi. İlaç ithalatçılarının Lübnan Merkez Bankası'ndan gerekli kredileri almadıkları, özellikle Lübnan'da sübvansiyonlu dolar olarak bilinen yardımı alamadıkları bahanesiyle, çok miktarda ilaç ve tıbbi malzemeyi fahiş fiyatlarla ve yüksek karla satmakta oldukları ortaya çıktı.
Geçici hükümetin Sağlık Bakanı Hamad Hasan, bir televizyon programında, denetlemelerde 36 depoda stoklandığı tespit edilen malların yüzde 80'inin aslında destek kapsamında olduğunu açıkladı. Ayrıca baskınların ve denetlemelerin devam edeceğini vurgulayarak, aynı durumun, tüccarlar ve ithalatçılar tarafından da tekelleştirilen tıbbi malzemeler için de geçerli olduğunu söyledi. Tıbbi malzeme fiyatlandırma politikasının yeniden gözden geçirileceğini ifade eden Bakan Hasan: “Lübnan'da paranın mafyaların ve uyuşturucu kartellerinin kontrolünde olduğu geçmişte hakim olan durumu kabul etmemiz mümkün değil. Aksine, özellikle mevcut koşullar geçmiştekinden tamamen farklı olduğu için, cesurca ve sorumlu bir şekilde hareket etmek gerekiyor. Şayet sermaye sahipleri sadece kar elde etmek için sağlık alanına yatırım yapan kimseler iseler, önceliklerini değiştirmeleri gerekiyor. Zira söz konusu olan bir meta değil vatandaşların canlarıdır” dedi.
Hasan, sağlık sisteminin güvenliğinin kırmızı çizgileri olduğunu,  gerçekleştirilen baskınların kimseyi hedef almadığını, aksine mezhep ayrımı gözetmeksizin bölgesel yelpazedeki tüm vatandaşların korunması için tekel ve yolsuzluklara karşı mücadele etmek için yapıldığını vurguladı.
Bakan vatandaşlara güvence vererek, “İlaçların depolarda stoklanması, tüccarların destek kapsamındaki malları piyasada döviz kuru üzerinden satmak için desteğin biteceği doğru zamanı beklediklerini gösteriyor. Bu nedenle bu meydan okumayla yüzleşmek ve harekete geçmek gerekiyordu, çünkü vatandaş en zayıf halkadır” dedi.
Sağlık Bakanı fiyat ihlallerini dikkate alarak ve geniş yetkisini kullanarak, “destekler kaldırılsa dahi destek kapsamında olan ürünlerin indirimsiz satılmasını kabul etmeyeceğiz. Ürünler depolarınızda çürüyecek ama biz yine de kabul etmeyeceğiz” diyerek firmaları uyardı. “Olanların ticaret değil, ülkedeki ticari yasalarını aşan tanımlanmış bir hırsızlık olduğunu söylemek doğru olur” dedi. Sağlık Bakanlığı bugün 18 şirketin sunduğu 26 dosyayı inceliyor. “Şirketler mağdur olmak istemiyorlarsa şeffaf çalışmalılar” diyen bakan şantaj ve iltimas olmadan vatandaşlar ilaç ve tıbbı malzeme tedarik edene dek denetimlerin devam edeceğini söyledi.
Bakan, Lübnan Merkez Bankası Başkanı'nın, Lübnan Meclisi Sağlık Komitesi Başkanı Asım Araci'nin huzurunda kendisiyle yaptığı yakın tarihli bir toplantıda desteklerin kaldırılmasından bahsetmediğini aksine ayda yüz milyon dolarlık tavan ödemesinin devam ettiğini açıkladı.
Merkez Bankası’ndan, fiyat taahhüdünü kontrol etmek için 2020 yılının başından itibaren destek kapsamındaki ürünler için bakanlığa bilgi vermesi isteniyor ve bankanın stratejisinde herhangi bir değişiklik olması durumunda, vatandaşların sağlık ihtiyaçlarının sağlanması için alternatif planları ve senaryoları olan Sağlık Bakanlığı ile bir görüşme yapılacağı bekleniyordu.
Bu bağlamda Hasan, Sağlık Bakanlığı'nın yanında olan ve onu destekleyen Dünya Bankası'nın 2023'ten önce malzeme ve ilaç yardımlarını kaldırmamasını istediğini belirtti.
Demokratik Buluşma Temsilcisi Bilal Abdullah, Sağlık Bakanlığı'nın tekelleşme ve stokçulukla mücadele için yürüttüğü denetimler ile ilgili olarak Twitter hesabından sağlık bakanını öven bir açıklama yaparak şöyle dedi: “Sağlık Bakanı'nın tıbbi ilaç depolarına yönelik, fiyatların manipüle edildiğini ve hastaların ihtiyaçlarının sömürüldüğünü ve büyük meblağlarda paralar harcandığını ve ekonomik problemlerin olduğu bu ortamda hayali kârlar elde edildiğini ortaya çıkaran faaliyetleri doğru yönde atılmış önemli bir adımdır. Bu çalışma insanların sağlığını tehdit eden faaliyetlere karşı caydırıcı yasal altyapı oluşturması ve bu kaosu kontrol etmek için bilimsel bir mekanizma ile formüle edilmesi ile sonuçlanmalıdır.”