Lenderking, Yemen'de ateşkesi sağlamak için yeniden Riyad’ı ziyaret etti

Yemen hükümeti dosyaların bölünmesine karşı çıkarak Husileri barışı engellemekten sorumlu tuttu.

Timothy Lenderking. (Şarku'l Avsat)

ABD Dışişleri Bakanlığı, BM Yemen Temsilcisi Martin Griffiths'in BM Güvenlik Konseyi'ne Husileri savaşı durdurarak insani acıları hafifletme ve nihai çözüm istişarelerine devam etme planına ikna etme çabalarının başarısız olduğu konusunda bilgi vermesinin ardından ABD’nin Yemen Özel Temsilcisi Timothy Lenderking'in yeniden Riyad'ı ziyaret ettiğini duyurdu. 
Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, ABD Temsilcisi’nin Suudi ve Yemenli yetkililerin yanı sıra BM Temsilcisi Griffiths ile de Yemen'de ateşkesi sağlama konusundaki çalışmaları görüşmek üzere bir araya geleceği belirtildi. Yemen hükümeti, BM planının dosyalarının bölünmesini kabul etmediğini ve Griffiths tarafından Salı günü Güvenlik Konseyi'ne verilen brifingde Husilerin karşı çıktığı ateşkes planının hükümlerinin uygulanmasına bağlı olduğunu duyurdu. 
ABD, Griffiths'in önümüzdeki ay Yemen dosyasındaki görevinden ayrılması nedeniyle Husileri ateşkesi durdurmaya ikna etme çabalarında Maskat'a güveniyor. Ancak grubun savaşı durdurma ve meşru hükümetle müzakere masasına dönme konusunda ciddi olmadığı şüphesi mevcut.
Griffiths verdiği brifingde, tarafları planına ikna etme çabalarının başarısız olduğunu belirterek Husilerin ateşkesin ve siyasi anlaşmanın başlatılması için Hudeyde Limanı ve Sana Havalimanı konusunda ayrı bir anlaşma üzerinde ısrar ettiğini vurguladı. Grup liderinin bu talebi Sana'daki görüşmede tekrar teyit ettiğini aktardı.
Ayrıca Yemen hükümetinin limanlar, havalimanı, ateşkes ve siyasi sürecin başlatılması ile planın tek bir paket olarak uygulanması gibi konularda anlaşmaya varılmasında ısrar ettiğini de sözlerine ekledi. 
Griffiths, önerdiği uzlaşma çözümlerini iki tarafın onaylamaması nedeniyle kötüye giden bir sürecin yaşandığını kabul ederken Umman ve diğer tarafların çabalarının yakında meyve vermesini umduğunu söyledi. Yakın zamanda Yemen'in kaderinde bir dönüm noktasına şahit olmayı beklediğini kaydetti. 
Diğer yandan Yemen hükümeti, savaşı sürdürdüğü ve bu çabaları engelleyerek başarısız olmasına neden olduğu için durumdan Husi milislerini sorumlu tuttu. Yemen Temsilcisi Abdullah es-Saadi, BM Güvenlik Konseyi'nde yaptığı konuşmada Yemen hükümetinin halkının güvenlik, barış ve refah içinde yaşamayı hak ettiğine inanması nedeniyle elini barışa uzatmaya devam edeceğini vurguladı. Saadi açıklamasında, hükümetin çatışmayı sona erdirmek için mevcut girişime ve BM’nin Martin Griffiths, ABD yönetiminin de Lenderking aracılığıyla gösterdiği çabalara tam deste verdiğini yineledi. Aynı zamanda Suudi Arabistan Krallığı'nın Yemen krizini sona erdirmek için sunduğu son girişimi ve oynadığı rolü memnuniyetle karşıladıklarını belirtti. Saadi, Sana Havaalanı’nın yeniden açılması, Stockholm Anlaşması uyarınca petrol türevlerinin Hudeyde Limanı’ndan geçişinin kolaylaştırılması ve bu savaşı sona erdirmek için siyasi sürecin yeniden başlatılması da dahil olmak üzere tüm insani ve ekonomik konuların ele alınmasına katkıda bulunan adımlar atarak özellikle insani yardımların ulaştırılması amacıyla kapsamlı bir ateşkes için kardeş Umman tarafından oynanan role övgüde bulundu. Saadi açıklamasını şöyle sürdürdü:
"Hükümet, Yemenlilerin kanının akmaması için birbiri ardına daha fazla esneklik göstererek ve daha fazla taviz vererek, bu önerilere ve tüm bu diplomatik ve siyasi çabalara olumlu katılım gösterdi. Ayrıca, insani acıların sona ermesi ve KİK’in Körfez Girişimi, Ulusal Diyalog Konferansı’nda alınan kararlar ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) 2216 sayılı kararını içeren üç referansa dayalı siyasi çözüm yoluyla Yemen krizini sona erdirme yönündeki kararlı tutumunu vurguladı. Ancak Husiler tüm bu olumlu adımları yerinden edilenlerin en yoğun yaşadığı yer haline gelen Marib'e vahşice saldırılarını artırarak karşılık verdi. Bu şehirdeki sivil yerleşimleri ve yerinden edilenlerin kamplarını balistik füzeler, insansız hava araçları ve çeşitli bombalarla hedef almaya devam ettiler. Ayrıca Suudi Arabistan Krallığı'ndaki sivilleri de hedef aldılar ve Suudi Arabistan ve Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri tarafından sunulan ve Yemen hükümeti ve Arap Koalisyonu tarafından memnuniyetle karşılanan ateşkes bildirgesini kabul etmediler.”
Husileri İran rejimine bağlı olmak, kaos ve savaşa yol açmak ve krizler yaratmakla suçlayan Saadi, grubun Marib, Taiz ve Hudeyde'de işlediği vahşi suçlara ve insan hakları ihlallerine atıfta bulundu. “Marib'e yönelik vahşi Husi saldırısını ve 2018'de Stockholm Anlaşması'na dahil edilen Taiz ve Hudeyde şehirleri de dahil olmak üzere Yemen'in geri kalan şehirlerinin maruz kaldığı korkunç koşulları unutmamalıyız" ifadesini kullandı. Sadi, Taiz'in 6 yıldan uzun bir süredir Husi kuşatması altında olduğunu belirten Saadi, sakinlerinin özgürce hareket etmekte ve temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorluk çektiğini vurguladı.
Yemen’in BM Temsilcisi açıklamasının devamında şu ifadeleri kullandı:
"Husi milisler kontrolü altındaki bölgelerde binlerce çocuğu askere almaya ve onları ailelerinin evlerinden ve okullarından zorla kopartarak ölüm cephelerine itmeye devam ediyor. Ayrıca binlerce çocuğun zihnini yaz kampı adını verdikleri kurslar aracılığıyla nefret ve terör kültürüyle besliyor.”
Uluslararası toplumu petrol tankeri Safer’in oluşturduğu tehdide son vermeye çağıran Saadi, Husi grubuna söz konusu tankerin bakımına izin vermesi ve yaklaşık 1,1 milyon varil ham petrolün Kızıldeniz’e dökülmesi sonucu yaşanacak felaketten kaçınmak amacıyla baskı yapmasını talep etti. 
Saadi konuşmasını şu sözlerle bitirdi:
“Husilerle yaşanan deneyimler ve önceki müzakere turları, bu milislerin diyalog dilinden anlamadığını ve uluslararası toplumun ve BM’nin Safer petrol tankerinin patlaması veya batması sonucu olası ekonomik, insani ve çevresel felaketlerden kaçınmak için yaptığı çağrılara ve uyarılara önem vermediğini gösteriyor. Bu milisler, geçtiğimiz yıllarda ve son aylarda Birleşmiş Milletler'in petrol tankerini daha güvenli hale getirmek ve dökülecek petrolü önlemek amacıyla  gerekli ve acil reformları yapıp rezervuarı boşaltarak tankeri inceleme ve taşıma çabalarını engelledi. Ayrıca taahhütlerinden defalarca geri çekildiler ve bu dosyayı pazarlık ve şantaj için kullandılar.”