Yemen: Husiler akaryakıt karaborsasından milyarlar kazanıyor

Sana’da eski şehir sokaklarında yürüyen iki Yemenli (Reuters)

Yemen’in Husi işgali altındaki başkenti Sana’daki petrol kaynakları, Husi milislerinin akaryakıt fiyatlarına yaptıkları zamların ardından kontrol ettikleri bölgelerde büyük bir karaborsa uygulaması sonucunda milyarlarca riyal kazandıklarını aktardı. Husilerin son zamlardan önce resmi fiyat ile açıklanan fiyat arasında fiyat farkı olarak, son yakıt sevkiyatından yaklaşık 6 milyar Riyal (1 dolar = 600 riyal) kazandığı belirtildi. Bu hafta itibariyle akaryakıtın satıldığı gerçek fiyatlardaki artış yüzde 90’lara ulaştı.
Kaynaklar geçtiğimiz hafta Hudeyde Limanı’na 27 bin 800 ton akaryakıt sevkiyatı ulaştığını açıklamıştı. Darbeci Husilerin kontrolündeki petrol şirketinin 20 litrelik bir konteyner fiyatının 8 bin 500 riyal olduğunu açıklamasının ardından, istasyonlar aracılığıyla satış için dağıtılan miktarın yalnızca 200 bin litre olduğu bildirilmişti. Böylece milislerin karaborsada satış miktarındaki farktan elde edecekleri kar 6 milyar riyale ulaşacak.
Kaynaklar, Husi liderlerinin, sözde Ekonomi Komitesi aracılığıyla ve Sea Heart gemisinin kargosunu gizlemedeki başarısızlığının ardından, hükümet tarafının geminin Hudeyde Limanı’na girişine izin verdiğini ve taşıdığı miktarı açıkladığını böylece, 20 litrelik konteyner başına 2 bin 600 riyal benzin olarak fiyat artışı kararı aldıklarını bildirdi. Husilerin söz konusu artışı geminin Hudeyde Limanı’na girişinin gecikmesi noktasındaki para cezası sebebiyle kaynaklandığını söyledi. Söz konusu artışın 2,2 milyar riyal olduğu bildirildi.
Kaynakların aktardığına göre, gemideki 27 bin 893 tonaja ulaşan petrolün 20’şer litrelik konteynerlere aktarılmasıyla ilgili olan iddialar doğruysa, bu 20 litre kapasitesinde 1 milyon 882 bin 912 konteyner olması anlamına geliyor. Eski resmi 5 bin 900 riyal ve 8 bin 500 riyal olan yeni fiyat arasındaki fiyat farkı, 2 bin 600 olan artış miktarı ile çarpılırsa, toplam artış 4 milyar 895 milyon 571 bin 200’e ulaşacak. Geminin Hudeyde Limanı’na girişini geciktirme noktasında milislerin söylediği 2,2 milyar riyallik kesinti uygulandığında, artış farkı 2 milyar 695 bin 571 bin 200 olacak.
Şarku’l Avsat’a konuşan kaynaklar, 20 litrelik konteynerlerin gerçek fiyatının 11 bin 500 riyal olduğunu aktardı. Yani asıl artış resmi olarak açıklandığı üzere 2 bin 600 değil, 5 bin 600 riyale denk geliyor. Bu nedenle elde edilen tutarın yaklaşık 6 milyar riyal olduğu bildirildi. Bu da milislerin yalnızca son sevkiyatın satış fiyatlarındaki farkından 4 milyar riyal kazanacağı anlamına geliyor. Bu durumun milislerin Hudeyde limanından geçen tüm yakıt sevkiyatlarına uyguladığı bir yöntem olduğu belirtildi.
Kaynaklar Husi liderlerinin petrol türevleri ticaretini tekellerine almaya devam etmeleri ve Yemenlilere karşı savaşlarını finanse etmek için milyarlarca riyal topladıkları bir karaborsa işletmek için teşvik ettikleri kuşatma yalanını çürüttü.
Ayrıca kaynaklar geçtiğimiz aylarda yakıt gemilerinin girişlerine ilişkin kısıtlamalarının Hudeyde Limanı ile sınırlı olduğunu, büyük miktarlarda yakıt ithal edildiğinden dolayı diğer limanların açık kaldığına işaret etti.
Husi liderleri savaş finansmanına destek sağlama noktasında kara borsada bu miktarları iki katı fiyatına satan tüccarlar için hükümetin kontrolündeki bölgelerden gelen sevkiyatlara el koyuyor.
Kaynaklar petrol şirketinin yönetimi ile Husilere bağlı tüccarlar arasındaki tartışmalardan bahsederek, husi lideri Ahmed Hamid’in yaptığı açıklamada, Sea Heart gemisiyle Hudeyde Limanı’na gelen yakıt sevkiyatının milislere ait el-Fursan şirketine satılması emri verdiğini aktardı. Bu durum akaryakıt istasyonlarına sınırlı miktarda petrol verilmesine ve şirketin açıkladığı fiyatın yaklaşık yüzde 90 üzerinde bir fiyatla dağıtılmasına neden oldu. 20 litrelik konteynerler 11 bin 500 riyalden satılırken petrol şirketi konteynerin fiyatını 8 bin 500 olarak açıkladı.
Başkentteki Sana sakinleri, Husi petrol şirketinin tüm satış istasyonlarında yeni fiyattan benzin sağlama konusundaki yalan reklamlarından şikayet etti. Sanalılar Şarku’l Avsat’a verdikleri demeçte,  petrol istasyonlarında çalışan kimselerin resmi fiyatlarla dalga geçtiklerini, bu durumun sosyal paylaşım sitelerinde tüketim amaçlı yapıldığını ve gerçek fiyatın 11 bin 500 riyal olduğunu aktardı.