عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
ARAP DÜNYASI

Filistinliler İsraillilerle herhangi bir atılım olmadan doğrudan görüşmelere hazırlanıyor

Biden yönetimi acil girişimler ve baskıda bulunmayacak.

İsrail güvenlik güçleri dün (Perşembe) el Halil’in kuzeyindeki Batı Şerianın C Bölgesi’nde bir ailenin evini yıktı. (AFP)
İsrail güvenlik güçleri dün (Perşembe) el Halil’in kuzeyindeki Batı Şerianın C Bölgesi’nde bir ailenin evini yıktı. (AFP)
    Ramallah/ Kifah Zebun
TT
TT

Filistinliler İsraillilerle herhangi bir atılım olmadan doğrudan görüşmelere hazırlanıyor

İsrail güvenlik güçleri dün (Perşembe) el Halil’in kuzeyindeki Batı Şerianın C Bölgesi’nde bir ailenin evini yıktı. (AFP)
İsrail güvenlik güçleri dün (Perşembe) el Halil’in kuzeyindeki Batı Şerianın C Bölgesi’nde bir ailenin evini yıktı. (AFP)

Filistin yönetimi yeni İsrail hükümetiyle doğrudan görüşmelere devam edilmesi ihtimaline hazırlanıyor. Filistinli bir kaynağın Şarku’l Avsat’a verdiği bilgiye göre, mevcut İsrail hükümetinin kırılgan ve önemli kararlar almaktan aciz olduğu göz önünde bulundurulduğunda, söz konusu görüşmeler noktasında bir ilerleme sağlanabileceği düşünülmüyor.
Kaynak ABD ve yeni İsrail hükümetiyle müzakerelerin yeniden başlatılması ve genişletilmesinin gerekliliği konusundaki mutabakatları doğruladı. Kaynak, “ABD’lilerle olan müzakereler kesintiye uğramadı. Bunun yanı sıra yeni İsrail hükümeti temsilcileriyle temaslara geçildi. Müzakereleri ilerletme noktasında hazırlıklara başladık. İsrail hükümetinin bileşimi ile oluşumunu çevreleyen koşullar ve oradaki muhalefet sebebiyle yeni hükümet üzerinde ABD baskısı veya bir atılım beklemiyoruz” dedi.
Filistinliler ABD’lilerle söz konusu görüşmelere öncülük ederken Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas Müzakere Bakanlığı’na başkanlık etmek üzere merhum Saib Ureykat’ın halefinin atanması da dahil olmak üzere, yeni aşamaya hazırlanma noktasında iç düzenlemeler yapıyor. Böylece müzakere ekibinin oluşturulacağı belirtildi.
Bu durum Filistin Yönetiminin İsrail ile hızlı bir şekilde müzakerelere başlayacağı anlamına gelmiyor. Ancak ABD yönetimi ile yapılan görüşmelere göre Filistinliler, belirli tedbirler alınarak iki taraf arasındaki güvenin artırılması konusunda bir görüşme yapılmasını bekliyor. İsrail televizyon kanalı Kanal 12’nin bir raporunda, ABD Başkanı Joe Biden ara buluculuğunda yapılacak görüşmeler kapsamında, Filistinlilerin Batı Şeria’daki Filistin yönetiminin yetkilerinin genişletilmesini talep edeceği belirtildi.
Raporda taleplerin İsrail Silahlı Kuvvetleri’nin Filistin yönetiminin  tam kontrolü altındaki Batı Şeria’da bulunan A Bölgesi’ne girişinin engellenmesi, güvenlik sorunları dahil olmak üzere Filistin hükümetinin B ve C Bölgeleri’ndeki yetkilerinin genişletilmesi ifadeleri geçtiği bildirildi. Oslo Anlaşmalarına göre Filistin Yönetimi yalnızca B Bölgesi’nde sivil kontrol hakkına sahipken, güvenlik kontrolü İsrail’in elinde bulunuyor. İsrail ayrıca C Bölgesi üzerinde de güvenlik ve sivil kontrolünü sürdürüyor. Raporda ayrıca Filistin yönetiminin, İsrail- Filistin sorununa iki devletli bir çözümün uygulanabilirliğini korumayı amaçlayan güven artırıcı tedbirler çağrısında bulunduğu belirtildi.
Raporda, ABD’nin söz konusu girişim üzerinde, Naftali Bennett başkanlığındaki hükümetin Yair Lapid ile imzalanan güç paylaşımı anlaşmasının bir parçası olarak yemin etmesinin ardından Başbakan Binyamin Netanyahu’nun Pazar günü görevden alınmasından önce çalışmaya başladığı belirtildi.
Filistinlilerin, Netanyahu tarafından yönetilmeyen bir hükümetin kurabileceğinin netleşmesinin ardından, olası barış görüşmeleri noktasındaki çalışmalarını hızlandırdıkları bildirildi.
Bir televizyon kanalına göre, Filistin yönetimi görüşmelere geçmişte İsrail’e C Bölgesi’ni ilhak etme çağrısında bulunan iki devletli çözümün sağcı muhalifi Naftali Bennett yerine, her ikisi de muhalefetten olan Dışişleri Bakanı Yair Lapid ve Savunma Bakanı Benny Gantz’ın başkanlık etmesini istiyor. Filistinlilerin bu istekleri Şarku’l Avsat kaynakları tarafından doğrulandı. Ancak bu taleplerin yeni olmadığı ve uzun yıllardır masada olduğu belirtildi. Ayrıca güvenlik koordinasyonun durmasını önlemenin bir zamanlar Filistin’in şartı olduğu ancak İsrail’in buna yanıt vermediği belirtildi.
Gantz, ABD Savunma Bakanı Lloyd Austin ile yaptığı önceki bir görüşmede, Filistin yönetimini güçlendirme noktasında söz vermişti. Gantz’ın ofisi, Gantz’ın Austin’e Filistin yönetimini güçlendirme noktasında çalışacağını söylediğini ve Gazze’de Hamas ile 11 gün boyunca süren çatışmalardan bu yana yaptığı açıklamaların yankılandığını bildirdi. Gantz yeni hükümetin yemininin ardından Pazar günü Austin ile görüştüğünü belirtti.
Öte yandan Biden Pazar günü Bennett ile yaptığı telefon görüşmesinde yeni İsrail Başbakanını tebrik ederek, yönetiminin İsrailliler ve Filistinliler için barış, güvenlik ve refahı teşvik etme çabalarında İsrail hükümeti ile yakın çalışmalar yapma niyetinde olduğunu söyledi. Söz konusu görüşme Biden yönetiminin hemen büyük bir girişimde bulunacağı anlamına gelmiyor.
İbranice yayın yapan Walla sitesi, Biden yönetiminin Filistinliler ve İsrailliler arasında barışın sağlanması noktasında yeni bir girişimde bulunmak için acelesi olmadığını söyledi.
Web sitesine göre, mevcut ABD yönetiminin, Filistin dosyasıyla ilgili yakın zamanda yeni bir girişim başlatma niyeti bulunmuyor. Web site ABD’li bir yetkilinin, Biden yönetiminin yeni İsrail hükümetine barışı kendilerinin sağlaması noktasında fırsat vermek için yavaş ilerlemeyi planladığını ve bu aşamada hükümeti istikrarsızlaştırabilecek veya karışıklıklara yol açabilecek herhangi bir girişimden kaçınacağını söylediğini aktardı.
ABD ve Filistin yeni İsrail hükümetinin başında Filistin Devleti’nin kurulmasına karşı çıkan, daha önce Filistinlilere karşı sert görüşler benimseyen, İsrail ilhak planının uygulanması ve Batı Şeria’nın bazı bölgelerinde İsrail egemenliğinin dayatılması için baskı yapan bir kişi olduğunu düşünüyor. Washington’daki değişiklik ve İsrail hükümet koalisyonundaki çeşitlilik İsrail Başbakanı Naftali Bennett’in fikirlerini sahada uygulamasını engellese de, Filistinliler onu bazı kararlar almaya ikna etmenin zor olacağına inanıyor.
İsrail medyası, Bennett’in ekonomik bir barışı destekleyeceğini düşünüyor. Kaynaklar Bennett’in güvenlik durumunun sağlanmasının ve sivil işlerle meşgul olmanın ekonomik alanda bazı hamlelere yol açacağına ve gerginliği azaltacağına inandığını söylediğini aktardı.
Ayrıca kaynak, “Otorite Bennett’in ekonomik barışı tercih ettiğini biliyor. Bu konudaki tutumumuz açık. O da bu gibi bir barışın kabul edilmemesi. Özgürlük ve ekonomik refah hakkında konuşan Biden yönetimi de bu durumu çok iyi biliyor” dedi.

Daha fazlasını oku

 
 
ARAP DÜNYASI

Meşal: Hamas silahlarını bırakmayacak ve Gazze’de yabancı yönetimi kabul etmeyecek

Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)
Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)
TT
TT

Meşal: Hamas silahlarını bırakmayacak ve Gazze’de yabancı yönetimi kabul etmeyecek

Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)
Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)

Hamas liderlerinden Halid Meşal bugün yaptığı açıklamada, Hamas’ın silahlarını bırakmayacağını ve Gazze Şeridi’nde ‘yabancı bir yönetimi’ kabul etmeyeceğini söyledi. Açıklama, ateşkes anlaşmasının, Hamas’ın silahsızlandırılmasını ve Gazze Şeridi’nin yönetimi için uluslararası bir komite kurulmasını öngören ikinci aşamasının başlamasının ardından geldi.

Hamas’ın yurt dışı sorumlusu ve eski Siyasi Büro Başkanı Meşal, 17. El Cezire Forumu’nda yaptığı konuşmada, “Direnişi, direnişin silahını ve direnişi gerçekleştirenleri suç saymak kabul edilemez” dedi.

Şarku’l Avsat’ın AFP’den aktardığına göre Meşal, “İşgal olduğu sürece direniş vardır. Direniş, işgal altındaki halkların bir hakkıdır; uluslararası hukukun, semavi dinlerin ve milletlerin hafızasının bir parçasıdır ve onunla gurur duyulur” ifadelerini kullandı.

İsrail ile Hamas arasında varılan ateşkes anlaşması, yıkıcı bir savaşın ardından, 10 Ekim’de yürürlüğe girdi. Anlaşma, Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi tarafından da desteklenen bir ABD planına dayanıyor.

Anlaşmanın ilk aşaması, 7 Ekim 2023’ten bu yana Gazze Şeridi’nde tutulan rehineler ile İsrail hapishanelerindeki Filistinli mahkûmların takasını, çatışmaların durdurulmasını, İsrail’in Filistin topraklarındaki yerleşim alanlarından çekilmesini ve Gazze Şeridi’ne insani yardımların girişini öngörüyordu.

İkinci aşama ise 26 Ocak’ta Gazze Şeridi’nde son İsrailli rehinenin cansız bedeninin bulunmasının ardından başladı. Bu aşama, Hamas’ın silahsızlandırılmasını, Gazze Şeridi’nin yaklaşık yarısını kontrol eden İsrail ordusunun kademeli olarak çekilmesini ve Gazze’nin güvenliğinin sağlanmasına ve Filistinli polis birimlerinin eğitilmesine yardımcı olmayı amaçlayan uluslararası bir istikrar gücünün konuşlandırılmasını içeriyor.

Plan kapsamında, Gazze Şeridi’nin yönetimini denetlemek üzere ABD Başkanı Donald Trump’ın başkanlığında, çeşitli ülkelerden isimlerin yer aldığı Barış Konseyi oluşturuldu. Ayrıca, Gazze Şeridi’nin günlük işlerini yürütmek üzere Filistinli teknokratlardan oluşan bir komitenin kurulması öngörüldü.

Meşal, Barış Konseyi’ne Gazze Şeridi’nin yeniden inşasını ve yaklaşık 2 milyon 200 bin nüfuslu bölgeye insani yardımların akışını mümkün kılacak ‘dengeli bir yaklaşım’ benimseme çağrısında bulundu. Meşal, aynı zamanda Hamas’ın Filistin topraklarında herhangi bir yabancı yönetimi kabul etmeyeceğini yineledi.

Meşal sözlerini şöyle sürdürdü: “Ulusal sabitelerimize bağlıyız; vesayet mantığını, dış müdahaleyi ve manda yönetimini kabul etmiyoruz… Filistinlileri Filistinliler yönetir. Gazze, Gazze halkınındır; Filistin, Filistinlilerindir. Yabancı bir yönetimi kabul etmeyeceğiz.”

Meşal’e göre bu sorumluluk yalnızca Hamas’a değil, ‘tüm canlı unsurlarıyla Filistin halkının liderliğine’ aittir.

İsrail ve ABD, Hamas’ın silahsızlandırılması ve Gazze Şeridi’nin askerden arındırılmış bir bölge haline getirilmesi talebini sürdürüyor. Hamas ise silahlarını gelecekte kurulabilecek bir Filistin yönetimine devretme ihtimalinden söz ediyor.

İsrailli yetkililer, Hamas’ın Gazze Şeridi’nde yaklaşık 20 bin savaşçıya sahip olduğunu ve hareketin elinde yaklaşık 60 bin kalaşnikof tüfek bulunduğunu öne sürüyor.

Ateşkes anlaşmasında öngörülen uluslararası gücü hangi ülkelerin oluşturacağı ise henüz netlik kazanmış değil.

ARAP DÜNYASI

Libya’da Yüksek Yargı Konseyi, Anayasa Mahkemesi kararlarına karşı muhalefetini artırıyor

BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)
BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)
TT
TT

Libya’da Yüksek Yargı Konseyi, Anayasa Mahkemesi kararlarına karşı muhalefetini artırıyor

BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)
BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)

Libya Yüksek Yargı Konseyi, Trablus'taki Yüksek Mahkeme Anayasa Dairesi'nin kararlarına karşı tavrını katılaştırarak, ‘yargıyı siyasallaştırma girişimlerine’ karşı sert bir uyarıda bulundu. Konsey, ‘bu hassas aşamada yargıya müdahale etme’ konusunda sert bir uyarıda bulundu. Ülke, yargıya da neredeyse ulaşan kronik siyasi ve askeri bölünmelerden mustarip durumda.

Yüksek Yargı Konseyi’nin bu tutumu, Anayasa Mahkemesi'nin Temsilciler Meclisi tarafından çıkarılan ve Yargı Sistemi Kanunu'nda değişiklikler içeren iki kanunu geçersiz kılma kararının ardından daha da belirginleşti. Bu durum, mevcut Yargı Yüksek Konseyi’nin kurulduğu anayasal dayanağın ortadan kalktığı ve bu kanundan kaynaklanan statüsünü kaybettiği anlamına geliyor. Dolayısıyla, önceki hükümlere uygun olarak yeniden oluşturulması gerekiyor.

Yüksek Yargı Konseyi tarafından cuma akşamı yapılan açıklamada ‘anayasal çevreden’ doğrudan bahsedilmeden yargı alanında yaşananlara, özellikle de bazılarının, kurumu zararlı bir kurum ile değiştirmek için anayasal olarak ilgili olduğunu düşündükleri araçları kullanarak yargının birliğini ve bağımsızlığını zayıflatma girişimlerine ilişkin duyulan üzüntü ifade edildi.

Konsey, bu kişilerin amacının, diğer tüm yetkileri elinden almak suretiyle, yalnızca siyasi ve dar bir kişisel çıkar olarak nitelendirilebilecek hedefleri gerçekleştirmek olduğunu değerlendirdi.

Yargının birliğini korumak, sorumlu davranmak ve ülkenin yararına hizmet etmek için, sonuçsuz kalacak bir fiili durum dayatmaya çalışanların devam eden uzlaşmaz tavırları karşısında bir süre en yüksek disiplin seviyesini uyguladığını da ekleyen Konsey, ülkenin tarihinde hassas ve tehlikeli bir dönemde, birliğin her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyulduğu bir zamanda yargıya müdahale etme girişimlerine işaret etti.

fdbfb
Libya Temsilciler Meclisi'nin önceki bir oturumundan bir kare (Libya Temsilciler Meclisi)

Bu gerginlik, Temsilciler Meclisi ile (yargı otoritesini oluşturan üç sütundan biri olan) Devlet Konseyi arasındaki hukuki ve siyasi çatışmanın bir parçası olarak görülüyor. Bu çatışma, siyaset koridorlarından yargının kalbine taşınırken Temsilciler Meclisi, bazı yasal değişikliklerle Yüksek Yargı Konseyi'ni yeniden yapılandırarak yargı üzerinde daha fazla etki sahibi olmaya çalışıyor. Devlet Konseyi bu hamleyi yargının ‘siyasileştirilmesi’ olarak değerlendirdi.

Bu turda, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri'nin Libya Özel Temsilcisi ve Libya'daki BM Destek Misyonu (UNSMIL) Başkanı Hanna Serwaa Tetteh, bu diyaloğun yeni bir hükümet seçmek için bir organ olmaktan ziyade, Libyalıların kendi ülkelerinin geleceği için kendileri tarafından formüle edilen pratik çözümler geliştirmek amacıyla yürütülen bir ‘Libyalılar arası’ süreç olduğunu teyit etti.

Seçim çerçevesine ilişkin görüşmeler de “6+6” komitesinin kuralları ve danışma komitesinin tavsiyeleri temelinde, mevcut farklılıkların altında yatan garantileri ve siyasi endişeleri anlamaya odaklanarak yürütüldü.

Katılımcı üyeler ise, görüşmelerin genel ilkelerden usul ayrıntılarına doğru ilerlediğini belirttiler. Komisyon Yönetim Kurulu'ndaki boş koltuk krizinin çözülmesinin, gelecekteki seçimlere olan güveni güçlendirmek ve seçimlerin itiraz edilmesini veya kesintiye uğramasını önlemek için temel bir unsur olduğunu vurguladılar.

ert6y
Önceki belediye seçim kampanyasından (Komisyon Yönetim Kurulu)

Turun sonunda üyeler, Berlin Süreci Siyasi Çalışma Grubu'nun büyükelçilerine ve temsilcilerine ana önerilerini sundular. Büyükelçiler ve temsilciler, sürecin mart ayında yeniden başlaması ve uzun vadeli istikrarı sağlayacak ulusal bir vizyon etrafında uzlaşma sağlanmaya devam edilmesi koşuluyla, UNSMIL tarafından kolaylaştırılan yol haritasına destek verdiklerini teyit ettiler.

Yapılandırılmış diyalogun yeni hükümetin seçimi konusunda kararlar alan bir organ olmadığını yineleyen USNMIL, devlet kurumlarını güçlendirmek amacıyla, seçimlere elverişli bir ortam yaratmak ve yönetişim, ekonomi ve güvenlik alanlarındaki en acil sorunları ele almak için pratik önerileri incelemekle ilgilendiğini belirtti. UNSMIL, bunun uzun vadeli çatışmanın nedenlerini ele almak için politika ve yasama önerilerini inceleyerek ve geliştirerek başarılacağının altını çizdi. Ayrıca, yapılandırılmış diyalogun istikrarın önünü açacak ulusal bir vizyon üzerinde uzlaşma sağlamayı amaçlayacağına da dikkati çekti.

Bu gelişme, cumartesi günü Tacura, Sayad ve el-Hashan belediyelerinde ve Tobruk'taki bir oy verme merkezinde, düzenli ve sakin bir atmosferde belediye meclisi seçimleri için oy kullanma işleminin başlamasıyla eş zamanlı gerçekleşti. Komisyon Yönetim Kurulu’nun ana operasyon odası, oy verme sürecinin disiplinli ve organize bir ortamda, önemli bir engel olmadan plana göre ilerlediğini belirtti.

Komisyon, 93 sandık merkezinden oluşan 43 merkezin tamamının açık olduğunu doğruladı. Bu tur, şeffaflığı artırmak ve her türlü sahtekarlık girişimini önlemek amacıyla Tacura belediyesinde elektronik doğrulama teknolojisi (parmak izi) kullanıldı.

u78ı9o
Huri, cumartesi günü belediye seçimlerinde bir oy verme merkezini ziyaret ederken (UNSMIL)

Öte yandan UNSMIL, sorumlu yerel yönetimin kurulmasına katkıda bulunmak için tüm kayıtlı seçmenleri oy kullanmaya çağırırken, misyonun başkan yardımcısı Stephanie Huri, Tacura'daki oy verme merkezlerini ziyaret ederek oy verme sürecini ve elektronik seçmen doğrulama sisteminin kullanımını yerinde gözlemledi.

Bu seçimler, oy vermeyi geciktiren bazı teknik ve hukuki engellerin aşılmasının ardından, Komisyonun ülke çapında belediye meclislerini seçme planını çerçevesinde gerçekleşirken söz konusu plan, son iki yılda uygulanan ve nihai sonuçların kabul edilmesi ve seçilmiş meclislerin oluşturulmasıyla sonuçlanan önceki aşamaların başarısının bir uzantısı olarak değerlendiriliyor.

ARAP DÜNYASI

Kasım, Hizbullah üzerindeki kontrolünü sıkılaştırıyor

Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)
Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)
TT
TT

Kasım, Hizbullah üzerindeki kontrolünü sıkılaştırıyor

Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)
Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)

Hizbullah Genel Sekreteri Naim Kasım, örgütün idari kurumları üzerindeki kontrolünü sıkılaştırmaya çalışıyor. Bu yüzden söz konusu kurumlara, eski Genel Sekreter Hasan Nasrallah'ın liderliği döneminde marjinalleştirilen yakın arkadaşları ve din adamı olmayan politikacıları getirdi.

Şarku’l Avsat’a konuşan kaynaklara göre yapılan en önemli değişiklikler arasında, eski bakan ve milletvekili Muhammed Fneyş’in Hizbullah’ın ‘hükümeti’ olarak kabul edilen yürütme organının başına geçmesi, milletvekili ve parlamento grubu başkanı Muhammed Raad'ın ise genel sekreter yardımcılığına atanmasının bekleniyor.

Kaynaklar, Kasım'ın, daha önce partinin yürütme organının sorumluluğunda olan ayrıntılara girmeden liderliği elinde tutan genel sekreterlik ile örgütün tüm kurumlarını birbirine bağlayarak Hizbullah’ı kontrol etmeye çalıştığına işaret etti.

Öte yandan, Başbakan Nevaf Selam, çok sayıda kişinin İsrail'in tekrarlanan saldırılarının ardından halen yeniden inşa edilmesini beklediği güney bölgesine tarihi bir ziyaret başlattı. Başbakan Selam'ın, Hizbullah tarafından kendisine karşı başlatılan ihanet kampanyasına rağmen tüm köylerde sıcak bir şekilde karşılanması dikkati çekti.