ABD’den Afganistan'ın teröristlerin sığınağı olmaması için Kabil’e destek sözü

Afgan aileler Afganistan'ın batısındaki Herat'ta Dünya Gıda Programı'nın yardımını beklerken (AFP)
Afgan aileler Afganistan'ın batısındaki Herat'ta Dünya Gıda Programı'nın yardımını beklerken (AFP)
TT

ABD’den Afganistan'ın teröristlerin sığınağı olmaması için Kabil’e destek sözü

Afgan aileler Afganistan'ın batısındaki Herat'ta Dünya Gıda Programı'nın yardımını beklerken (AFP)
Afgan aileler Afganistan'ın batısındaki Herat'ta Dünya Gıda Programı'nın yardımını beklerken (AFP)

ABD ve yabancı güçlerin 11 Eylül'e kadar Afganistan’dan tamamen geri çekilmesinin ardından Taliban'ın askeri olarak ülkede etkinliğini arttırmasından korkuluyor.
Bu bağlamda ABD Başkanı Joe Biden, Afganistan Cumhurbaşkanı Eşref Gani ve Afganistan Milli Uzlaşı Yüksek Konseyi Başkanı Abdullah Abdullah'ı Cuma günü Beyaz Saray’da ağırlayacak.
Beyaz Saray kaynakları, Biden'ın Gani ve Abdullah ile yapacağı görüşmede Afganistan'ın yeniden terör gruplarının sığınağı olmaması için diplomatik, ekonomik ve insani yardım sağlanacağını açıklayacağını bildirdi. Ayrıca  Washington'un bu desteği sağlamak ve intikam operasyonları ile ABD ve yabancı güçlerle çalışan Afganları Taliban’dan korumak için NATO ile birlikte çalışacağı belirtildi. 
Beyaz Saray Sözcüsü Jen Psaki Pazar günü yaptığı açıklamada, ziyaretin ABD’nin askerlerini ülkeden çekerken bu ziyaretin iki ülke arasındaki kalıcı ortaklığa vurgu yapacağını belirtti. 
Açıklamada, ABD’nin Afgan halkını desteklemek için yardım sağlamaya kararlı olduğu ve ülkenin bir daha ABD için tehdit oluşturan terörist grupların güvenli sığınağı haline gelmemesini sağlamak için Afganistan hükümeti ile yakın ilişki içinde olunacağı kaydedildi. Aynı zamanda, Washington'un devam eden barış sürecini tam olarak desteklemeye devam ettiği ve tüm Afgan tarafları çatışmayı sona erdirmek için müzakerelere anlamlı bir şekilde katılmaya teşvik ettiği vurgulandı.
Biden'ın Gani ile görüşmeleri, Biden'ın göreve gelmesinden bu yana aralarındaki ilk yüz yüze görüşme olacak. Söz konusu görüşme, Taliban’ın Afganistan'ın birden fazla bölgesinde saha ilerlemesini sürdürdüğü bir dönemde gerçekleşecek.
ABD askerlerinin ülkeden ayrılmaya başladığı 1 Mayıs'tan bu yana Afgan güvenlik güçleri ile Taliban militanları arasındaki çatışmalarda benzeri görülmemiş bir artış yaşandı.
Başkan Biden, önümüzdeki Eylül ayına kadar Afganistan'dan tamamen çekilme kararının ardından Kongre'deki Cumhuriyetçilerden sert eleştiriler aldı. ABD Senatosu Azınlık Lideri Cumhuriyetçi Mitch McConnell, ABD ordusunun geri çekilmesini büyük bir hata olarak nitelendirirken, Senato Silahlı Kuvvetler Komitesi Başkanı Jim Inhofe kararı pervasızca ve tehlikeli bir karar olarak nitelendirildi.
Ancak ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı Jake Sullivan, Afganistan'dan tamamen geri çekilme kararını savundu. Pazar günü ABC kanalına konuşan Sullivan, Biden'ın ABD güçlerini geri çekme planını değiştirmeye yönelik hiçbir adım olmadığını ve son tarihten çok önce kuvvetlerin tamamen geri çekileceğini belirtti. Ayrıca artan şiddetin ABD yönetimini Afganistan'daki en büyük ABD askeri üssü olan Bagram Hava Üssü'nden askerlerini çekme kararını ertelemeye zorlayabileceği yönündeki iddiaları reddetti.
Afganistan’ın eski Cumhurbaşkanı Hamid Karzai, yaklaşık 20 yıl önce Afganistan'daki savaşın başlamasından bu yana radikalizmle mücadele ve istikrar sağlama görevinde başarısız olduğunu belirterek ABD'nin adımlarını eleştirdi. ABD merkezli haber ajansı Associated Press’e (AP) konuşan Karzai, ABD ve NATO güçlerinin Afganistan'dan çekilmesinin arkasında bir felaket bıraktığını söyledi. Karzai ayrıca, "Uluslararası toplum 20 yıl önce aşırılıkla mücadele ve istikrarı sağlamak gibi açık bir hedefle buraya geldi. Ancak radikalizm bugün ülkede en yüksek seviyelerinde" dedi.



Netanyahu, İran ile müzakereleri görüşmek üzere çarşamba günü Washington'da Trump ile bir araya gelecek

Trump ve Netanyahu'nun Washington'da gerçekleşen daha önceki bir görüşmeden (Reuters)
Trump ve Netanyahu'nun Washington'da gerçekleşen daha önceki bir görüşmeden (Reuters)
TT

Netanyahu, İran ile müzakereleri görüşmek üzere çarşamba günü Washington'da Trump ile bir araya gelecek

Trump ve Netanyahu'nun Washington'da gerçekleşen daha önceki bir görüşmeden (Reuters)
Trump ve Netanyahu'nun Washington'da gerçekleşen daha önceki bir görüşmeden (Reuters)

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ofisinden dün yapılan açıklamada, Netanyahu'nun çarşamba günü Washington'da ABD Başkanı Donald Trump ile bir araya gelerek İran ile müzakereleri görüşeceği bildirildi.

Reuters'ın aktardığı açıklamada, Netanyahu'nun ‘(İran ile) yapılacak herhangi bir müzakerede balistik füzelerin sınırlandırılması ve İran'ın bölgedeki vekillerine verilen desteğin durdurulmasının yer alması gerektiğine inandığı’ belirtildi.

Reuters'a göre çarşamba gün  yapılacak görüşme, ABD Başkanı Trump’ın geçtiğimiz yıl ocak ayında göreve dönmesinden bu yana Netanyahu ile Trump arasında yapılacak yedinci görüşme olacak. Öt yandan İsrail basınına göre Netanyahu, Trump'a İsrail'in İran'ın nükleer programını tamamen yok etme kararlılığını vurgulayacak.

İran ile ABD arasında geçtiğimiz cuma günü Umman'da nükleer dosyasına ilişkin görüşmeler gerçekleştirdi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, bu önemli müzakerelerin başarısızlığının Ortadoğu'da yeni bir savaşı tetikleyebileceği yönündeki endişelerin artması üzerine, görüşmelerin iyi bir başlangıç olduğunu ve devam edeceğini söyledi. Ancak Umman'ın başkenti Maskat'ta yapılan görüşmelerin ardından, ‘tehditlerin ve baskının kaldırılması herhangi bir diyalogun başlaması için şart’ olduğunu vurgulayan Arakçi, “(Tahran) sadece nükleer meselesini görüşecek... ABD ile başka hiçbir konuyu görüşmeyeceğiz” dedi.

Öte yandan her iki taraf da Tahran ile Batı arasında uzun süredir devam eden nükleer anlaşmazlığı çözmek için diplomasiye yeni bir şans vermeyi kabul ettiklerini belirtti. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, geçtiğimiz çarşamba günü yaptığı açıklamada, Washington'ın müzakerelerin İran'ın nükleer programı, balistik füze programı ve bölgedeki silahlı gruplara verdiği desteğin yanı sıra ‘kendi halkına davranış biçimini’ de kapsaması istediğini söyledi.

İranlı yetkililer, bölgedeki en büyük füze programlarından biri olan İran'ın füze programını tartışmayacaklarını defalarca kez belirtmiş ve Tahran'ın uranyum zenginleştirme hakkının tanınmasını istediğini söylemişlerdi.

Diğer taraftan Washington’a göre nükleer bombaya giden potansiyel bir yol olan İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetleri kırmızı çizgiyi oluşturuyor. Tahran ise uzun süredir nükleer yakıtı silah amaçlı kullanma niyetinde olmadığını vurguluyor.


Netanyahu, Trump'a İran nükleer projesinin tamamen ortadan kaldırılmasının gerekliliğini vurgulayacak

ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)
TT

Netanyahu, Trump'a İran nükleer projesinin tamamen ortadan kaldırılmasının gerekliliğini vurgulayacak

ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)

İsrail haber sitesi Ynet dün, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun ABD Başkanı Donald Trump'a İsrail'in İran nükleer projesini tamamen ortadan kaldırma kararlılığını teyit edeceğini bildirdi.

İnternet sitesi, iyi bilgilendirilmiş bir kaynağa atıfta bulunarak, "İsrail'in tutumu, İran nükleer programının tamamen ortadan kaldırılması, uranyum zenginleştirmenin durdurulması, zenginleştirme kapasitesinin durdurulması ve zenginleştirilmiş uranyumun İran topraklarından çıkarılması konusunda ısrar etmek olacaktır" dedi.

Şarku’l Avsat’ın Ynet’ten aktardığına göre kaynak, "İsrail, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı müfettişlerinin İran'a geri dönmesini ve şüpheli bölgelere sürpriz ziyaretler yapılmasını talep ediyor" ifadelerini kullandı.

Ynet haber sitesi, kaynağın şu sözlerini aktardı: "İran ile yapılacak herhangi bir anlaşma, İsrail'i tehdit edemeyeceklerinden emin olmak için füze menziline 300 kilometrelik bir sınır getirmelidir."

Ofisi dün yaptığı açıklamada, Netanyahu'nun önümüzdeki çarşamba günü Washington'da Trump ile görüşeceğini duyurdu.


Maskat’taki müzakereler uranyum zenginleştirme meselesi nedeniyle belirsizliğini koruyor

Arap Denizi'nde Nimitz sınıfı bir uçak gemisinin güvertesinde bulunan bir ABD askeri uçağı (AFP)
Arap Denizi'nde Nimitz sınıfı bir uçak gemisinin güvertesinde bulunan bir ABD askeri uçağı (AFP)
TT

Maskat’taki müzakereler uranyum zenginleştirme meselesi nedeniyle belirsizliğini koruyor

Arap Denizi'nde Nimitz sınıfı bir uçak gemisinin güvertesinde bulunan bir ABD askeri uçağı (AFP)
Arap Denizi'nde Nimitz sınıfı bir uçak gemisinin güvertesinde bulunan bir ABD askeri uçağı (AFP)

Maskat'ta Washington ve Tahran arasında yapılan ilk dolaylı müzakerelerin ertesi günü, ikinci turun kaderi uranyum zenginleştirme meselesinin çözülmesine bağlı gibi görünüyordu. ABD Başkanı Donald Trump dün yaptığı açıklamada, yeni bir müzakere turunun ‘önümüzdeki hafta’ yeniden başlayacağını duyurdu.

ABD yönetimi ‘sıfır zenginleştirme’ talep ederken, Tahran uranyum zenginleştirmeyi ‘egemenlik hakkı’ olarak nitelendirerek buna karşı çıkarak bunun yerine ‘güven verici’ bir zenginleştirme seviyesi önerdi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, müzakerelerde ele alınan konuların genişletilmesine karşı çıktı. Füze programının ‘şimdi ve gelecekte müzakere edilemez’ olduğunu vurgulayan Arakçi, programı ‘tamamen savunma amaçlı’ olarak nitelendirdi.

İran’ın saldırıya uğraması halinde bölgedeki ABD üslerine saldıracağı yönünde yeni bir uyarıda bulunan İranlı bakan, ülkesinin ‘savaşı önlemeye olduğu kadar savaşa da hazır’ olduğunu vurguladı.

Öte yandan ABD'nin özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner, Arap (Umman) Denizi'ndeki Abraham Lincoln uçak gemisini ziyaret etti.

Diğer taraftan İsrail'de müzakerelerin sonuçlarına şüpheyle yaklaşılıyor. İsrailli yetkililer ‘anlaşmaya varılamayacağını’ söylerken Tel Aviv dün akşam, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun çarşamba günü Washington'da Trump ile İran meselesini görüşmek üzere bir araya geleceğini duyurdu.