WHO’dan yeniden kapanma kararı alma konusunda tereddüt etmeme çağrısı

Almanya'nın Berlin kentinde yaşlı bir vatandaşa aşı yapılıyor. (Reuters)

Avrupa'da kaydedilen günlük vakalarda üç aylık istikrarlı düşüşün ardından, geçen hafta kaydedilen vaka sayısı çoğu Avrupa ülkesinde önceki haftanın rakamlarıyla neredeyse aynı seviyede gerçekleşti.Ancak Rusya gibi bazı ülkelerde virüsün yayılma hızında pandeminin başlangıcından bu yana kaydedilen rekor seviyelere yakın bir artış yaşandı. 
Bu bilgi, Dünya Sağlık Örgütü Avrupa (WHO) Bölge Ofisi'nde Avrupa’daki epidemiyolojik durumu takip eden ekibe ulaşan periyodik verilerin özetini teşkil ediyor. Söz konusu veriler WHO uzmanlarını dün (Pazartesi) hükümetleri aşı kampanyalarını yoğunlaştırmaya ve hızlandırmaya teşvik etmeye sevk etti. Uzmanlar yaptıkları açıklamada, önümüzdeki haftalarda yeni vakalarda bir artış yaşandığının doğrulanması halinde sıkı izolasyon önlemlerine geri dönme konusunda tereddüt etmeme çağrısında bulundular.
WHO Avrupa Bölge Ofisi uzmanları, art arda yaşanan 12 haftalık düşüşün ardından yeni günlük vaka sayısının azalmasının durmasını, hızla yayılan Delta varyantının patlamasına, izolasyon önlemlerinin ve hareketlilik ile kalabalığa yönelik kısıtlamaların hafifletilmesine bağladı. Bununla birlikte, Avrupa'da aşı kampanyalarının “gevşek tarafı” olarak adlandırdıkları duruma karşı uyarıda bulunan uzmanlar, 20 yaşın altındaki gençler arasında aşı kapsamının düşük olması ve kampanyaların 60 ve 70 yaş arasındakiler ile kritik kategoride bulunanlar için yetersiz kalmasına dikkat çektiler. Ayrıca, tehlikeli salgın semptomlarına maruz kalanların yanı sıra, çeşitli nedenlerle hala aşı almayı reddedenlerin sayısının önemsenmeyecek kadar az olmadığını vurguladılar.
WHO, eğitim faaliyetlerinin yeniden başlama tarihi yaklaşırken, öğrenciler arasında aşı kapsamının hala düşük olması nedeniyle, öğrenciler ve tüm eğitim ve idari personel arasında aşılananların kapsamı yüzde 70'i aşana kadar okullarda koruyucu maske kullanımı ve sosyal mesafe önlemlerinin uygulanması çağrısında bulundu. 
WHO Avrupa Bölge Ofisi, üye devletlerden periyodik olarak alınan son verilerden, çoğu ülkenin aşıları çeşitli nedenlerle almaya isteksiz olanlar veya reddedenler ile ikinci dozu almayı ertelemeye karar verenler nedeniyle aşı kampanyasını toplumun tümünde uygulama konusunda zorluklarla karşılaştığının gözlemlendiğini belirtti.
Sağlık yetkililerinin WHO Avrupa Bölge Ofisi’ne sunduğu raporlarda belirtilen nedenler arasında aşı alma kararı konusunda özgür olunmasında ısrar edilmesi, ilaç firmalarının aşıların güvenilirliği ve etkinliğine ilişkin sunduğu verilere güven duyulmaması veya özellikle tek başına yaşayanların tehlikeli ikincil semptomlarından dolayı endişe etmesi gibi nedenler yer alıyor. Raporlarda, aşının etkinliği, güvenliği ve yeni mutasyonlara karşı korumasına ilişkin nihai veriler elde edilene kadar aşı olmayı erteleyenlere dikkat çekiliyor. Öte yandan, birçok ülkede temel hizmetleri sağlayan yüzlerce hemşire, doktor ve çalışan, kendilerini aşı yaptırmaya zorlayan hükümetlere karşı mahkemelerde davalar açtı. Ancak şu ana kadar bu davalardan herhangi bir karar çıkmadı. 
Avrupa Hastalıkların Önlenmesi ve Kontrol Merkezi (ECDC) ise, Delta varyantının hızla yayılması nedeniyle yeni günlük vakaların sayısı artışa geçtiği takdirde sağlık sistemlerinde yaşanacak aşırı kalabalıklaşma olasılığı konusunda uyardı. Tüm verilerde Delta varyantının, Avrupa'da yaz sezonunun bitiminden önce veya Mayıs ortasından bu yana vakaların ikiye veya üçe katlandığı ve bazı ülkelerde gelecek ayın başında hâkim olabileceği tahmin ediliyor. ECDC'nin aşı yaptırmaya çekinen veya aşıyı reddedenleri ikna etmek için yayınladığı tavsiyeler arasında, bu kategorideki bireylerin doğrudan kişisel bilgileri ve tavsiyelerine duydukları güven nedeniyle, aile hekimlerine güvenmelerini sağlamak yer alıyor.
WHO uzmanları, Avrupa’daki mevcut epidemiyolojik duruma ilişkin son gelişme ile son zamanlarda Delta varyantının ortaya çıkması ve yayılmasından sonra İngiltere’de yaşananlar arasında bir benzerlik görüyor. İngiltere’de aşı kampanyalarının ilerlemesiyle birlikte yeni günlük vaka sayısı iki binin altına düştü. Ancak daha sonra yükselişe geçerek önceki günlerde 30 bin eşiğini geçti. ECDC uzmanları, Avrupa'da üçüncü bir dalgadan bahsetmek için erken olduğunu, ancak dikkatli olunması ve epidemiyolojik durumun dikkatli bir şekilde takip edilmesi gerektiğini vurguluyorlar. Pandeminin ortaya çıkmasından bir buçuk yıl sonra virüsün bizden daha akıllı ve hayatta kalmak için adapte olma kabiliyetine sahip olduğunun anlaşıldığını belirten uzmanlar, virüsün yayılmasının devam etmesinin bizi, onun her zaman bir adım gerisinde bıraktığını belirtiyor.