WHO, hükümetler ve ilaç üreticileriyle pandemiyi kontrol altına almanın yollarını görüşecek

Yarın düzenlenecek toplantının gündeminde zengin ve gelişmekte olan ülkeler arasındaki eşitsizlik olacak.

Dünya Sağlık Örgütü’nden (WHO) dün yapılan açıklamada, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgından önceki duruma tam olarak dönülmesinin önünde ana engel olan gelişmekte olan ülkeler ile zengin ülkeler arasında eşitsizliklerin giderilmesinin ve salgının kontrol altına alınmasının yollarının görüşüleceği bildirildi. WHO uzmanlarından oluşan bir ekip ile hükümetler ve ilaç şirketlerinin temsilcilerinin yarın bir toplantı gerçekleştireceği bilgisi paylaşıldı.
WHO Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus konuya dair şunları söyledi:
“Hareketler ve ekonomik faaliyetler üzerindeki kısıtlamaları kaldırmaya başlayanlar, kişisel koruyucu ekipman, test, oksijen ve özellikle de aşıların tedariklerini kontrol eden ülkelerdir. Bu kaynaklara yeterli miktarda sahip olmayan ülkeler ise daha hızlı bulaşan ve belki de daha tehlikeli olan yeni varyantların ortaya çıkması için zemin oluşturan tehlikeli vaka ve ölüm dalgalarıyla karşı karşıya kalıyor.”
WHO’nun Avrupa ülkelerine yönelik yaptığı, salgının yayılma verilerinin yükselmeye devam etmesi durumunda kapanma önlemlerine geri dönmekten çekinmemeleri çağrısının üzerinden 24 saatten kısa bir süre geçmesinin ardından Norveç, kısıtlamaların kaldırılmasını temmuz ayı sonuna erteleme kararı aldığını duyurdu. Aldığı bu kararı, 10 günden daha kısa bir sürede, günlük vaka sayılarını üçe katlayan Delta varyantının yayılması ile gerekçelendiren hükümet aşı olmayanlar, sadece ilk dozu alanlar ve savunmasız gruplar arasında dördüncü bir salgın dalgasının ortaya çıkmasına karşı vatandaşları uyardı. Şu ana kadar Norveç nüfusunun yüzde 65’i tek doz aşı olurken yüzde 37’si tam dozu aldı.
Portekiz’de başkent Lizbon ve bazı büyük şehirlerde uygulanan kapanma ve gece sokağa çıkma yasağına geri dönülürken son iki hafta içinde yeni vaka sayısında ani bir artışa tanık olan Yunanistan ve Malta’nın bazı turizm merkezlerinde ihtiyati önlemleri ve sosyal mesafe kuralları yeniden uygulamaya konuldu. Ardından Katalonya Özerk Hükümeti de cuma gününden itibaren kapalı eğlence mekanlarının kapatılacağını duyurdu ve vatandaşları sokaklarda maske kullanımına dönmeye hazırlanma çağrısında bulundu.
Katalonya Özerk Hükümeti Sözcüsü Patricia Plaja, 15 gün geçerli olacak ve süresi uzatılabilecek bu önlemlerin virüsün gençler arasında bulaşmasını engelleyeceğini söyledi. Önlemlerin ayrıca hastanede tedavi olması gereken vakaların sayısının son 10 günde yüzde 33 artmasının ve yeni vaka oranının son 10 günde her yüz bin vatandaşta 160’tan bin 450’ye yükselmesinin ardından birinci basamak sağlık hizmetleri üzerindeki baskıyı hafifletmeyi amaçladığını vurguladı. Katalonya’da yeni vaka sayısı geçen hafta 26 bine ulaştı. Bu sayı önceki hafta kaydedilenin 5 katına denk geliyor.
WHO Acil Durumlar Programı Direktörü Mike Ryan da WHO’nun son aylarda elde ettiği fon seviyesinden duyduğu hayal kırıklığını dile getirdi. Ryan WHO’nun şu an sahip olduğu finansal kaynakların, salgınla mücadelede geçen yıl harcanandan çok daha az olduğunu belirten Ryan ayrıca ihtiyacı olan ülkelere yardım etme imkanının aylardır sürekli olarak azaldığını vurguladı.
Ryan açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Kuruluşun ana faaliyetleri için düşük seviyedeki finansmana ek olarak son zamanlarda aldığımız yardım yüzde 85 ile sınırlıydı. Bunlar, belirlenen ülkelerdeki faaliyetlere harcanmak üzere tahsis edildi. Bu durum ihtiyacı olan ülkelere yardım etmek için gerekli olan esneklikten mahrum bırakıyor. İstenilen, WHO’nun özel olarak finanse edilmesi değil, onun yerine pandemiye müdahaleden sorumlu olan taraflara kaynak ve yardımları yönlendirebilmemiz ve bu kurumların yardımları sahada dağıtabilmelerinin sağlanmasıdır.”
Bağış yapan tarafların kendi öncelikleri ve çıkarları olmasını anladığını belirten Ryan, Kovid-19’a karşı savaşın ön saflarında yer alan ülkelere yardım etmeye çalışan, fon sağlayan kurum ve kuruluşların önemini vurguladı, “Onlar olmadan salgını asla kontrol edemeyiz” dedi.
WHO, Fas’ın ayda 5 milyon doz aşı üretmek için Sinopharm şirketi ile anlaşma imzalamasını da memnuniyetle karşıladı. Aşıların üretimi Çinli şirket, İsveçli Recipharm şirketi ve bir grup Fas bankası ile iş birliği içinde gerçekleştirilecek.
Anlaşma, Fas Kralı’nın aylar önce taşındığı Fez’deki kraliyet sarayında imzalandı. Hükümetin yaptığı açıklamada anlaşmanın Fas’ı Afrika’da ve küresel seviyede birinci sınıf bir biyoteknoloji platformu haline getirmeyi ve ulusal sağlık güvenliğini ve komşu ülkelerle iş birliğinin güçlendirilmesini hedeflediği belirtildi. Şu ana kadar yaklaşık 37 milyon nüfusunun 9 milyondan fazlasını aşılamayı başaran Fas, aşılama oranı açısından Afrika ülkeleri arasında büyük bir farkla önde bulunuyor.