Suriye iç savaşı sonrası tarihi Malule kasabası toparlanıyor

Onarım çalışmaları turistlerin Şam kırsalındaki antik kente akın etmesine neden oluyor.

İşçiler Şam yakınlarındaki Malule kasabasındaki geçidi temizliyor. (AFP)

Şam kırsalında bulunan ve Hristiyan nüfusun yaşadığı antik Malule kasabasındaki restorasyon çalışmaları ile Hristiyanlığın en önemli simgesi olan Azize Takla’nın sığındığı dağ, yeniden turist çekmek amacıyla düzenleniyor. AFP, söz konusu dağın savaş yıllarında bir çok hasar aldığı ve bir çok ihlale maruz kaldığını aktardı.
Kiliseleri, antik anıtları ve kayaların oyulmasıyla meydana gelen mağaraları ile bilinen Malule şehri, Lübnan sınırındaki Kalamun bölgesinde, stratejik bir yol üzerinde bulunuyor. Şehrin tarihi Hristiyanlığın ilk dönemlerine kadar uzanıyor. Adı Aramice’de geçiş yeri anlamına geliyor. Bir dağın yarılması sonucu meydana gelen kasaba, “Dağlar arasındaki yol” manasına geliyor. Kasaba, yüksek bir dağın iki ucu arasındaki dar bir geçit olma özelliğine sahip.
Efsaneye göre Suriyeli bir kadın olan Azize Takla, miladi 67’li yıllarda Hristiyanlık inancını kabul ederek babasından kaçmak için kendisine bir yol göstermek amacıyla yarılan bu dağa kaçıyor.
Malule sakinleri kasabadaki restorasyon çalışmalarının,  15 Ağustos Meryem Ana’nın göğe yükselişi bayramından önce tamamlanmasını bekliyor. Söz konusu kasaba kentin simge yapılarını ziyaret eden yüzlerce ziyaretçi tarafından her yıl ziyaret ediliyor. Özellikle komşu Lübnan’dan çok sayıda ziyaretçinin, çatışmaların patlak vermesinden önce bu bölgeyi ziyaret ettiği bildirildi.
Kasabanın bakım atölyelerinde gönüllü olarak çalışanlardan Yahya (29 yaşında), söz konusu geçidin duvarlarından biri üzerindeki çizimleri ve yazıları nemli bir bezle silerken ve o sırada alnından terler akarken şu ifadeleri kullandı, “Burayı eskisinden daha güzel yapacağız.”
Birkaç işçi zemini düzleştirme noktasında soyma işlemlerini bitirdikten ve Malule’nin içindeki eski taşlarla döşedikten sonra, dağın gölgesinde dinleniyor. Bir çay molasının ardından Yahya ve arkadaşları dağın tepesinden düşmüş olması olası olan bir taşı kaldırmaya çalışıyorlar. Ardından bir çakıl yığınına dönüşen avluya taşınmak üzere basit aletlerle bir yığın taşı toplamaya başlıyorlar.
Uzunluğu 500 metreyi aşan, yüksekliği 50 ila 100 metre arasında olan ve genişliği 2 ila 10 metre arasında değişen geçit, kentteki iki kiliseyi birbirine bağlıyor. Ziyaretçiler Malule’ye yalnızca yüksekliğini incelemek ve hatıra fotoğrafı çekilmek üzere geliyor.
Malule’nin bir ay içerisinde tamamlanması beklenen restorasyon sürecini Şam Kırsal Valiliği üstleniyor. Malule Belediye Başkanı İbrahim eş-Şair, “Bu geçit, Malule’nin en önemli simge yapılarından biri” dedi. Belediye başkanı, geçidin duvarlarının savaş yıllarında füze, graffiti ve yanma olaylarına maruz kalmasının yanı sıra, çeşitli ihmal ve hava şartları dolayısıyla zarar gördüğünü söyledi.
Kasabadan işçi ve gönüllülerin söz konusu antik yapıyı onarma noktasında istekli olduğunu söyleyen İbrahim, “Taşıma ve temizlik işlemlerinin ilk etabını tamamladık. Süsleme, aydınlatma ve döşeme çalışmaları için ikinci etaba hazırlanıyoruz” dedi.
Şam Kırsalı Vali Yardımcısı Yusuf İbrahim, “Şehre olan turist ziyaretlerinin artması ve dini ziyaretlerin eskisi gibi yapılması noktasında bu ilk adım” dedi.
Suriye iç savaşının patlak vermesinden önce, sakinlerinin hala İsa’nın dili olan Aramiceyi konuştuğu kasaba, dünyanın her yerinden turistleri ağırlıyordu. Kasabada çoğunluğu Aramice konuşan ve Katolik olan 6 binden fazla insan yaşıyordu.
2013 yılında çatışmalarının başlamasının ardından bölgedeki insanların birçoğu buradan kaçtı. Kasaba muhalif grupların ve ardından da El Nusra Cephesi’nin kontrolüne geçti.
Hükümet güçleri Nisan 2014’te kasabanın kontrolünü yeniden ele geçirdi. Ancak Şam’a kaçan veya yurt dışına sığınan kasaba nüfusunun büyük bir bölümü yine de geri dönmedi.
İbrahim, başta eski Venezuela Devlet Başkanı Hugo Chavez ve eski ABD Başkanı Jimmy Carter olmak üzere birçok yetkili, diplomat ve siyasinin geçidi ziyaret ettiği savaş öncesi günlere atıfta bulundu.
Çocukluğunu Malule’de geçiren İbrahim, “İnsanlar Malule geçidine akın ediyordu. İnsanların yeniden buraya akın akın geldiğini gördüğümde daha mutlu olacağım” dedi.