Cezayir muhalefetinden Buteflika’ya dönüş tepkisi

Barış Toplumu Hareketi Genel Başkanı Abdurrezzak Marki. (AFP)
Barış Toplumu Hareketi Genel Başkanı Abdurrezzak Marki. (AFP)
TT

Cezayir muhalefetinden Buteflika’ya dönüş tepkisi

Barış Toplumu Hareketi Genel Başkanı Abdurrezzak Marki. (AFP)
Barış Toplumu Hareketi Genel Başkanı Abdurrezzak Marki. (AFP)

Yeni Cezayir Parlamentosu’nda tek başına muhalefeti temsil eden İslami Barış Toplumu Hareketi Partisi (MSP), makamda kendisine dayatılan yetki nedeniyle Meclis Başkanı’nın seçilmesi yöntemine tepki gösterdi. Açıklamada, geçtiğimiz ayın 12'sinde yapılan parlamento seçimlerinin ardından hükümet kadrosunun açıklanması sonrasında Cezayirlilerin daha fazla hayal kırıklığına uğrayacağı vurgulandı.
MSP Genel Başkanı Abdurrezzak Marki dün yaptığı açıklamada, yeni Ulusal Halk Meclisi (ilk parlamento odası) Başkanı İbrahim Buğali’yi kuvvetler ayrılığı anayasal ilkesine aykırı olduğunu gerekçesiyle meşruiyetini azaltma yönünde bir iktidar adayı olarak tanımladı. Aynı zamanda tüm liderleri MSP’den çıkan Ulusal Bina Hareketi milletvekillerini partinin adayı Ahmed Saduk yerine Buğali’ye oy verdikleri için eleştirdi. Perşembe günü Ulusal Halk Meclisi başkanı seçilen 58 yaşındaki Buğali 295 oy, Saduk ise 87 oy almıştı.
Seçimlerde 98 sandalye kazanan Ulusal Kurtuluş Cephesi’ni (UKC) sırasıyla Başkan Abdulmecid Tebbun’a sadık bağımsız milletvekilleri, MSP, Demokratik Ulusal Birlik (RND), Müstakbel Cephesi ve Bina Hareketi takip etti. MSP haricindeki tüm taraflar, halkı İbadilik yaklaşımını takip eden Gardaya Berberi bölgesinden gelen Buğali’ye oy verdi.
Cezayir’de birinci oda başkanının, yürütme makamının güvenlik hizmetlerinin onayı ile seçilmesi gelenek olarak görülüyor. İkinci oda sayılan Millet Meclisi Başkanı ise Cumhurbaşkanı’nın takipçilerinden seçiliyor.
Makri’nin ifade ettiğine göre parlamentoda ve geçen çarşamba günü açıklanan yeni hükümette ‘halkın isyan ettiği ve dört liderinin hapsedildiği önceki taraftar partilerin aynı mekanizmalarıyla’ yeni bir makam oluştu. Başkan Tebbun’un kendisini destekleyen partilere sayı ve önem açısından marjinal makamlar verdiğini söyleyen Makri, geçen hafta Tebbun’un hükümete girme teklifini kabul etmediğini söylemişti.
Başbakan Eymen bin Abdurrahman liderliğindeki yeni hükümet kadrosunda önceki hükümetten 13 bakan yer aldı. En önemlisi ise eski Dışişleri Bakanı Ramazan Lamamra’nın aynı pozisyona getirilmesi ve halk hareketi aktivistlerinin yüzlerce kişiyi hapse atmak ve kovuşturmakla suçladığı Adalet Bakanı Belkasım Zagmati’nin azliydi. Tebbun, partilere ve bağımsızlara da bakanlıklar verdi.
Makri, Buteflika dönemi sembollerinin ve mekanizmalarının hükümet cephesine güçlü bir şekilde geri dönmesine dikkat çekti. Bunun Cezayir'in halk hareketinden önceki döneme dönüşünü yansıttığını belirten Marki sözlerini şöyle sürdürdü:
“Yeni anayasanın yarattığı melez sistemin doğasına bile cevap vermeyen bu yönetim, ne başkanlık çoğunluğu ne de meclis çoğunluğu hükümetidir. Aksine tam bir başkanlık sistemi hükümeti gibidir. Görünüşte teknokratik ancak gerçekte ideolojik olan yeni hükümet kadrosu, seçimlere katılan partilerin yönelimlerini değil; Fransa'nın Cezayir'in ekonomik, kültürel, eğitimsel ve dış eğilimlerini kontrol ettiği Buteflika dönemine dönüşü temsil ediyor.”
Hükümetin ülkenin içinden geçtiği ciddi ekonomik krizi çözemeyeceğini savunan Makri, “Zira halktan izole olacak, sadece aynı rejimin önceki yöneticilerini destekleyen fırsatçı ağlardan, halk hareketi vesilesiyle bocaladığında siyasi sisteme fayda sağlamayan fırsatçılardan destek alacak” ifadelerini kullanarak Ulusal Bina Hareketi Başkanı ve İslamcı Bakan Abdulkadir bin Karine’ye atıfta bulundu. Buteflika'nın beşinci dönem adaylığını destekleyen Karine, 22 Şubat 2019'daki halk ayaklanması ardından Buteflika’yı sert bir şekilde eleştirmişti.



Gazze'nin iç kesimlerindeki baskınlar "demirci atölyelerini" hedef aldı

Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus'ta, İsrail hava saldırısıyla yıkılan beş katlı bir binanın enkazının üzerinde yürüyen bir Filistinli adam, (AFP)
Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus'ta, İsrail hava saldırısıyla yıkılan beş katlı bir binanın enkazının üzerinde yürüyen bir Filistinli adam, (AFP)
TT

Gazze'nin iç kesimlerindeki baskınlar "demirci atölyelerini" hedef aldı

Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus'ta, İsrail hava saldırısıyla yıkılan beş katlı bir binanın enkazının üzerinde yürüyen bir Filistinli adam, (AFP)
Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus'ta, İsrail hava saldırısıyla yıkılan beş katlı bir binanın enkazının üzerinde yürüyen bir Filistinli adam, (AFP)

İsrail ordusu, Gazze Şeridi'nin derinliklerindeki metal atölyelerine (tornalama tezgahlarına) yönelik baskınlarını yoğunlaştırdı; bu gelişmeyi, Hamas ve diğer Filistinli grupların Gazze Şeridi'nde silahlanmasını durdurma çabalarıyla ilişkilendiriyor. Bir haftadan kısa bir süre içinde, İsrail uçakları üç metal atölyesini hedef aldı. Atölyelerden ikisi Gazze Şehrinde, biri ise Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus'ta bulunuyordu.

İsrail ordusu, saldırılarının silah üretim tesislerini ve Hamas altyapısını hedef aldığını belirtti.

İsrail ordusunun sadece demirci atölyesini bombalamakla kalmayıp, bulunduğu binanın tamamını yıktığı ve sakinlerine tahliye emri verdiği, bu durumun Lübnan'da verilen tahliye emirlerini hatırlattığı kaydedildi.

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre İsrail'in bu yeni hamleleri, Gazze Şeridi'nde yeni bir operasyonel planı işaret ediyor ve gelecekteki saldırıların sadece suikastları değil, Filistinli grupları silahsızlandırma bahanesiyle yapılacak operasyonları da içerebileceğini gösteriyor.

Altı gün önce onlarca Filistinlinin ölümüne yol açan İsrail'in tırmanışında, roket üretimi gibi askeri sanayilerde çalışan aktivistler hedef alınmıştı.


Vefik Safa yetkilerinin azaltılmasının ardından Hizbullah'tan istifa etti

Vefik Safa (AP)
Vefik Safa (AP)
TT

Vefik Safa yetkilerinin azaltılmasının ardından Hizbullah'tan istifa etti

Vefik Safa (AP)
Vefik Safa (AP)

Hizbullah'ın "Koordinasyon ve İrtibat Birimi" başkanı Vefik Safa istifasını sundu. Bu, partinin iki genel sekreterinin ve üst düzey askeri liderlerinin öldürüldüğü İsrail'in sert saldırılarının ardından yapısını yeniden kurmaya çalışan parti liderliği için bir ilk oldu.

Şarku'l Avsat'ın Reuters'ten aktardığına göre konuyla ilgili bilgili kaynaklar, Hizbullah liderliğinin bugün üst düzey güvenlik yetkilisi Vefik Safa'nın istifasını kabul ettiğini bildirdi.

Lübnan güvenlik kurumlarıyla irtibattan sorumlu olan Safa, Ekim 2014'te İsrail'in düzenlediği bir suikast girişiminden sağ kurtulmuştu.

Vefik Safa, Hizbullah'ın siyasi danışmanı Hüseyin Halil ile birlikte (Reuters)Vefik Safa, Hizbullah'ın siyasi danışmanı Hüseyin Halil ile birlikte (Reuters)

İstifa, partinin Safa'nın yetkilerini azaltmasının ardından geldi. Bu durum, geçen yılın sonlarında başlayan ve bazı isimlerin görevden alınması ve yerlerine yeni isimlerin atanmasıyla sonuçlanan yapısal değişiklikle eş zamanlı olarak gerçekleşti.

Safa'nın halefinin kimliği konusunda çelişkili haberler ortaya çıktı, ancak kaynaklar partinin bazı gruplar için daha az kışkırtıcı ve devlet ve yabancı güçlerle ilişkilerinde farklı bir üslup benimseyecek bir isim aradığı konusunda hemfikirdi. Potansiyel halefler olarak adı geçen en öne çıkan isimler arasında Hüseyin Barada, Hüseyin Abdullah ve Muhammed Muhanna yer alıyordu.

Geçtiğimiz eylül ayında Beyrut sahil şeridindeki Raouche bölgesinde Hizbullah destekçileri, Nasrallah ve Safiyuddin'in suikastlarını anmak için bir araya geldi (AP)Geçtiğimiz eylül ayında Beyrut sahil şeridindeki Raouche bölgesinde Hizbullah destekçileri, Nasrallah ve Safiyuddin'in suikastlarını anmak için bir araya geldi (AP)

Safa'nın son görünümü, Hizbullah Genel Sekreteri Hasan Nasrallah'ın suikastının yıldönümü olan 25 Eylül'de Raouche Kayası'nda, Başbakan Nevvaf Selam'a hakaretler yağdıran parti destekçilerinden bazılarıyla birlikte gerçekleşti.


Gazze anlaşması: Arabulucuların Hamas’ın silah sorununu çözmek için sınırlı seçenekleri

Gazze şehrindeki Hamas üyeleri (AFP)
Gazze şehrindeki Hamas üyeleri (AFP)
TT

Gazze anlaşması: Arabulucuların Hamas’ın silah sorununu çözmek için sınırlı seçenekleri

Gazze şehrindeki Hamas üyeleri (AFP)
Gazze şehrindeki Hamas üyeleri (AFP)

Gazze anlaşmasının ikinci aşamasının 10 gün önce başlamasının ardından İsrail’in taleplerinin başında ‘Hamas’ın silahsızlandırılması’ yer alıyor. Ancak bu talebin nasıl hayata geçirileceğine dair belirsizlik sürerken, Hamas’ın Filistin devleti kurulmadan silahlarını teslim etmeye sıcak bakmaması süreci çıkmaza sokuyor.

Şarku’l Avsat’a konuşan uzmanlar, bu düğümün arabulucuları son derece sınırlı seçeneklerle karşı karşıya bıraktığını belirtiyor. Buna göre, ya silahların tamamen tasfiyesi ya da dondurulması yönünde bir formül bulunması ve Hamas’ın buna ikna edilmesi ya da harekete baskı uygulanması gerekiyor. Uzmanlar, bu başlığın İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu başta olmak üzere İsrail iç siyasetinde seçim amaçlı bir baskı aracı olarak giderek daha fazla kullanılacağına dikkat çekiyor.

İsrailli muhalif lider Benny Gantz dün X platformu üzerinden yaptığı paylaşımda, ‘Hamas’ın silahsızlandırılması’ çağrısında bulundu.

İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz ise çarşamba günü yaptığı açıklamada, “Hamas silah bırakmayı kabul etmezse İsrail bu yapıyı tasfiye edecek” dedi. Netanyahu da salı günü ABD’nin Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile yaptığı görüşmenin ardından, ‘Gazze Şeridi’nin yeniden imarına yönelik herhangi bir adımdan önce Hamas’ın silahsızlandırılmasının vazgeçilmez bir şart olduğu’ konusunda ısrarcı olduğunu vurguladı.

Strateji uzmanı Tuğgeneral Semir Ragıb, arabulucuların seçeneklerinin sınırlı olduğunu ve önlerinde ya uzlaşı sağlamak ya da baskı uygulamak dışında bir yol kalmadığını ifade etti. Ragıb, silahsızlandırma talebinin İsrail, Washington, Avrupa Birliği (AB) ve bağışçı ülkeler tarafından defalarca dile getirildiğini ve artık savaşın durdurulması ile yeniden imarın önüne konulan temel engellerden biri haline geldiğini söyledi.

Ragıb’a göre Netanyahu ve benzer siyasi aktörler silahsızlandırma dosyasını seçimlerde kullanacak ve anlaşmayı her an sabote edebilecekler. Özellikle ikinci aşama çok sayıda mayın barındırıyor ve Netanyahu, özellikle çekilmeyle ilgili başlıklara yaklaşmak istemiyor.

 Gazze şehrinin Şeyh Rıdvan mahallesinde yıkılmış binaların enkazı arasında ilerleyen Filistinliler (AFP)Gazze şehrinin Şeyh Rıdvan mahallesinde yıkılmış binaların enkazı arasında ilerleyen Filistinliler (AFP)

Askeri strateji uzmanı Tümgeneral Semir Ferec, mevcut seçeneklerin giderek daraldığını belirterek, silahların tamamen tasfiye edilmesinden ziyade dondurulması yönündeki bir seçeneğin daha olası olduğunu ifade etti. Ferec, Hamas’ın elindeki silahların füze ya da insansız hava aracı (İHA) niteliğinde olmadığını ve bu nedenle teslim edilebileceğini söyledi. ABD ve İsrail’in silah maddesinin uygulanmasında ısrarcı olduğunu kaydeden Ferec, bunun İsrail’in geri çekilmesiyle eş zamanlı gerçekleşmesi ve yeni bir savaşın önüne geçecek garantilerin sunulması gerektiğini vurguladı.

Öte yandan Reuters’a konuşan Hamas kaynakları, çarşamba günü yaptıkları açıklamada, hareketin silahsızlanma konusunu diğer Filistinli gruplarla görüşmeyi kabul ettiğini, ancak Washington ya da bölgesel arabulucuların kendilerine silahsızlandırmaya dair ayrıntılı ve somut bir teklif sunmadığını belirtti.

İsrail’in Kanal 13 televizyonu, geçtiğimiz ocak ayının sonunda, ABD’nin Hamas’a silahlarını çok uluslu bir güce teslim etmesi için birkaç haftalık süre tanıyan bir belge hazırladığını bildirmişti. Habere göre, bu sürede uyum sağlanmaması halinde İsrail’e ‘dilediği gibi hareket etme’ konusunda yeşil ışık yakılacak.

Ferec, Hamas’ın manevra alanının son derece sınırlı olduğuna dikkat çekerek, özellikle Mısır, Katar ve Türkiye başta olmak üzere arabulucularla hızlı bir uzlaşıya varması gerektiğini, zira İsrail’in şu aşamada en büyük engeli bu dosya üzerinden yarattığını ifade etti.

Ragıb ise Hamas’ın önünde, Trump planı ve silahsızlanma maddesini uygulamaktan başka bir seçenek bulunmadığını savundu. Ragıb, bu sürecin uzatılmaması ya da dolaylı yollardan aşılmaya çalışılmaması gerektiğini, ‘çünkü kaybedilen her günün ateşkes anlaşması için bir tehdit anlamına geldiğini’ dile getirdi.

Ragıb, Gazze’de polis güçlerinin önümüzdeki günler ya da haftalar içinde konuşlandırılacağını, istikrar gücünün de devreye girebileceğini belirterek, bu aşamadan sonra manevra alanının daha da daralacağına dikkat çekti.