Eski Cezayir Başbakanı Nureddin Bedevi’nin yolsuzluk suçlamasıyla yargılanması bekleniyor

Eski Cezayir Başbakanı Nureddin Bedevi. (Reuters)
Eski Cezayir Başbakanı Nureddin Bedevi. (Reuters)
TT

Eski Cezayir Başbakanı Nureddin Bedevi’nin yolsuzluk suçlamasıyla yargılanması bekleniyor

Eski Cezayir Başbakanı Nureddin Bedevi. (Reuters)
Eski Cezayir Başbakanı Nureddin Bedevi. (Reuters)

Cezayir yargısının en üst mercii olan yargıtay, polis öncülüğünde yürütülen ön soruşturmaların tamamlanmasının ardından eski Başbakan Nureddin Bedevi hakkında, yolsuzlukları da kapsayan bir dosya teslim aldı. BM İşkence Özel Rapörtörü de İç Güvenlik Dairesi'ndeki sorgulamalar sırasında aktivistlere yönelik işkenceye ve kötü muameleye imza atıldığına ilişkin “ciddi” raporlar sundu.
Cezayir’de "üst düzey yetkililerin yolsuzluk dosyaları" ile ilgili yürütülen çalışmalar hakkında bilgi sahibi olan bir yargı kaynağı, Şarku’l Avsat'a yaptığı açıklamada Bedevi'nin üç ay önce Konstantin'de (500 km doğuda) adli polis tarafından tarım arazisi, endüstriyel gayrimenkul ve yatırım projeleri ile ilgili sorgulandığını aktardı. Bedevi, 2010-2013 yılları arasında Konstantin Valisi iken bu arazileri veya yatırım projelerini yönetime yakın iş insanlarına ve müteahhitlere vermekle suçlanıyor.
Kaynak soruşturma kapsamında Bedevi'nin başkalarına çıkar sağlamak amacıyla nüfuzunu ve görevini kötüye kullanmanın yanı sıra hukuk dışı imtiyazlar sağlamak ve anlaşmalar yapmak ile suçlanabileceğini belirtti. Yargıtayın dosyayı teslim almasının Bedevi'nin yargılanmasının yakın olduğunun göstergesi olduğuna dikkat çekti.
Söz konusu kaynağa göre Bedevi'ye yakın isimler, eski başbakanın Cezayir'in doğusundaki en önemli bölgeden sorumlu olduğu sırada yatırım sektöründe "yatırım kanunu ve kamu ihale kanunu çerçevesinde" hareket ettiğini savunuyorlar. Bedevi'ye yakın isimler eski başbakanın devlete olan hizmetinde olduğu gibi diğer sorumluluklarda da vicdanının ve vatani görevinin gereği doğrultusunda hareket ettiğini savunuyorlar.
Bedevi, eski Cezayir Devlet Başkanı Abdülaziz Buteflika döneminin son başbakanıydı. Buteflika, 2013'ten bu yana sağlık açısından çalışamaz halde olmasına rağmen beşinci dönem için adaylığını açıklamış ancak sokağın öfkesi karşısında yenik düşmüş ve Nisan 2019'da istifa etmişti. Başta Ali Haddad ve Muhyiddin Tahkut olmak üzere geçen yıl ağır cezalardan hüküm giyen iş insanlarının ve yatırımcıların yer aldığı birçok davada Bedevi'nin de adı geçmişti. Bedevi’nin ismi, İçişleri Bakanı olarak görev yaptığı sırada “Arap Kültürünün Konstantin Başkenti” gösterisinde (2015) harcanan parayla ilgili olarak yürütülen soruşturmada da yer almıştı.
Başkent Cezayir'deki Sidi Muhammed Mahkemesi, kamuoyunda “Eski Cumhurbaşkanı Abdulaziz Buteflika’nın seçim kampanyasının finansmanında yolsuzluk" olarak bilinen davada iki eski başbakan, Ahmed Uyahya ve Abdulmalik Sellal’i sırasıyla 15 ve 12 yıl hapis cezalarına çarptırdı. Bunun yanı sıra çoğunluğu yargılama sırasında cumhurbaşkanlığı yetkililerinden, özellikle de cumhurbaşkanının kardeşi ve başdanışmanı Said Buteflika'dan (hapishanedeki) emir aldıklarını ifade eden birçok bakan ve vali de yönetime yakın iş insanlarına proje vermek suçlamasıyla Cezayir mahkemelerince ağır cezalara çarptırıldılar.

İşkence tartışması
Cezayir İnsan Haklarını Savunma Birliği'ndeki aktivistler, hükümetin, üniversite öğrencisi Velid Nakiş isimli eylemcinin İç Güvenlik Dairesi'ndeki sorgulanması sırasında işkence gördüğü iddialarına ilişkin "ciddi" olarak nitelendirdikleri raporlar aldıklarını bildirdiler. Söz konusu raporlar, Nakiş'in avukatları tarafından sunulan şikayetin ardından Birleşmiş Milletler (BM) İşkence Özel Raportörü tarafından bu ay yayınlandı. Nakiş'in avukatları, müvekkillerinin İç Güvenlik Dairesi'ndeki sorgulanması sırasında emniyet personeli r tarafından cinsel saldırıya uğradığını da ileri sürdüler.
Savcılık geçen şubat ayında, söz konusu suçlamalarla ilgili soruşturma açıldığını duyurdu. Ancak dosya, işkence suçlaması yöneltilen İç Güvenlik Dairesi Savunma Bakanlığı'na bağlı olduğu için kısa süre sonra askeri mahkemeye sevk edildi. Nakiş'in avukatları davanın üstünün örtüldüğünü iddia ediyor.
Aynı dönemde bir diğer aktivist de gözaltındayken elektrikle işkence gördüğünü duyurdu.
Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiserliği (OHCHR) bu ayın başında Cezayir’deki yetkililerden gözaltında işkence ve kötü muamele iddialarına yönelik hızlı, katı ve tarafsız soruşturmalar başlatmalarını talep etti. Ayrıca sadece görüşlerini bildirenler ve barışçıl toplanma hakkını kullananlara ilişkin soruşturmaların sonlandırılması çağrısı yapıldı.

Modern ordu adımı
Cezayir Genelkurmay Başkanı Korgeneral Said Şangariha dün düzenlenen bir askeri mezuniyet töreninde yaptığı konuşmada, "modern ve profesyonel bir ordu inşa etme" ihtiyacı olduğunu vurgulayarak tüm askeri personeli düşmanca planları başarısız kılmak için her olasılığa hazırlıklı" olmaya çağırdı.
Şangariha açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Yakın çevremizde ve uzak bölgelerde tanık olunan, zorluklar ve tehditler barındıran güvenlik koşulları, askeri personeller olarak gereken önemi vermemizi gerektiriyor. Cezayir'in güvenliğine ve istikrarına karşı gizli ve aleni olarak yürütülen tüm düşmanca planların başarısızlığa uğramasını sağlamak için her türlü olasılığa hazırlanmalıyız."



İsrail ordusu, Gazze'de kendi adına çalışan 5 milis gücüne sahip olmakla övünüyor

 Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
TT

İsrail ordusu, Gazze'de kendi adına çalışan 5 milis gücüne sahip olmakla övünüyor

 Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)

İsrail ordusu, Gazze Şeridi’nde Hamas’a karşı faaliyet gösteren 5 Filistinli milis grubun oluşturulmasıyla övünürken, iktidardaki sağ çevreler bu grupların rolü konusunda uyarılarda bulunuyor. Sağcı çevreler, bu tür yapılanmaların en iyi ihtimalle para hırsıyla hareket ettiğini, daha fazla ödeme yapan bir taraf bulmaları hâlinde İsrail’e karşı da dönebilecekleri görüşünü dile getiriyor.

Ordu bu eleştirilere verdiği yanıtta, söz konusu güçlerin yakından izlendiğini ve dikkatli davranıldığını vurguladı. Açıklamada, bu milislerin bugün “sarı hat” olarak adlandırılan bölgede Hamas hücrelerine karşı görevler yürüttüğü, bu görevlerin İsrail ordusu tarafından yapılması hâlinde askerlerin hayatının ciddi risk altına gireceği ifade edildi.

Ordu, bu grupların Hamas’a yönelik suikastlar gerçekleştirdiğini ve onları kamuoyu önünde küçük düşürdüğünü ileri sürdü.

Ancak sağ kanat bu değerlendirmelere temkinli yaklaşıyor. Bu milislerin kişisel çıkarlara, aşiretler arası çatışmalara ve suç çeteleri arasındaki rekabete dayandığını savunan sağcılar, bu yapılarla güvenli ilişkiler kurulamayacağını belirtiyor.

Gazze’de silahlı bir milis gruba liderlik eden ve yakın zamanda öldürülen Yasir Ebu Şebab (Yediot Aharonot)

Gazze’de silahlı bir milis gruba liderlik eden ve yakın zamanda öldürülen Yasir Ebu Şebab (Yediot Aharonot)

İsrailli kaynaklara göre Gazze’de hâlihazırda faaliyet gösteren 5 silahlı milis grubu bulunuyor: İlki kuzeyde Beyt Lahiya bölgesinde ve Eşref el-Mansi tarafından yönetiliyor. İkincisi Gazze kentinin kuzeyindeki Şucaiyye Mahallesi yakınlarında, lideri Rami Adnan Halis. Üçüncüsü orta kesimde Deyr el-Belah civarında ve Şevki Ebu Nasira tarafından yönetiliyor. Dördüncüsü Han Yunus’ta, lideri Husam el-Esdal. Beşinci milis ise Refah’ta faaliyet gösteriyordu ve Yasir Ebu Şebab tarafından yönetiliyordu; Şebab’ın öldürülmesinin ardından yerini Gassan ed-Dehini aldı. Gazze’de son dönemde ed-Dehini’nin bir suikast girişiminde yaralandığına dair söylentiler yayıldı.

Yediot Aharonot gazetesine konuşan güvenlik kaynakları, kuzey ve güneyde faaliyet gösteren milislerin aşiretlere dayandığını ve suç geçmişi olan kişiler tarafından kontrol edildiğini belirtirken, orta kesimdeki iki grubun liderlerinin geçmişte Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) ile bağlantılı isimler olduğunu belirtti. Bu nedenle söz konusu iki grubun ulusal saiklerle hareket ediyor olabileceği ve İsrail ordusunun aslında Filistin çıkarları doğrultusunda kullanılıyor olabileceği ihtimali dile getirildi.

Gazete, İsrail çevrelerinde bu silahların kontrolden çıkabileceği ve ister milis liderlerinin elinden çıksın isterse bölgedeki diğer tarafların eline geçsinler, işgal ordusuna karşı kullanılmaları olasılığı konusunda endişeler olduğunu belirtti.

Han Yunus’ta İsrail yanlısı bir milis grubuna liderlik eden Husam el-Esdal (Filistin Basın Ağı sayfası)Han Yunus’ta İsrail yanlısı bir milis grubuna liderlik eden Husam el-Esdal (Filistin Basın Ağı sayfası)

Gazete ayrıca, işgal ile iş birliği yapan Gassan ed-Dehini’nin yayımladığı ve Hamas ile direniş güçlerini tehdit ettiği videoya da değindi. Videoda ed-Dehini’nin, Refah’ta İsrail hava desteği altında esir alınan Kassam Tugayları saha komutanı Edhem el-Aker’e hakaret ettiği görülüyor. Videoda ed-Dehini’nin, Gazze’de daha önce bulunmayan kamuflajlı askeri üniforma ve kurşun geçirmez yelek giydiği, nadir ve pahalı bir sigara içtiği, arka planda ise modern “pick-up” araçların ve yakın mesafede İsrail askeri mevzisi olduğu tahmin edilen bir binanın yer aldığı ifade edildi.

Öte yandan, CNN ve Wall Street Journal, İsrail kaynaklarına atıfta bulunarak, İsrail’in bu milisleri çok sayıda tüfek ve mühimmatla silahlandırdığını yazdı. Bu durum, Oslo Anlaşmaları döneminde İsrail’in Filistin Yönetimi’ne silah edinme izni vermesini ve sağ kesimin o dönemde dile getirdiği “Onlara silah vermeyin” sloganını hatırlattı.

Wall Street Journal, yedek subaylara dayandırdığı haberinde, İsrail’in Hamas’a karşı faaliyet gösteren bu milislere yaptığı yatırımları artırdığını, askeri teçhizat sağladığını, üyelerini İsrail’deki hastanelerde tedavi ettirdiğini ve ailelerine destek verdiğini belirtti. Gazete, bu kişilerin bazılarının Filistin Yönetimi ile bağlantılı olduğunu, özellikle Refah’taki bazı unsurların ise suç kayıtlarının bulunduğunu yazdı.

Gazze’deki Cibaliye Mülteci Kampı’nda Hamas’a bağlı Kassam Tugayları mensuplarının önünde duran Filistinli bir çocuk (Arşiv – EPA)Gazze’deki Cibaliye Mülteci Kampı’nda Hamas’a bağlı Kassam Tugayları mensuplarının önünde duran Filistinli bir çocuk (Arşiv – EPA)

Haberde, İsrail’in bu gruplara yakıt, gıda, araç, hatta sigara sağladığı; onları İsrail askerlerine yakın “sarı hat” bölgesinde konuşlandırmaya yardımcı olduğu ve bu desteğin maliyetinin İsrail güvenlik bütçesinden on milyonlarca şekele ulaşabileceği ifade edildi.

Şarku’l Avsat’ın Yediot Aharonot'tan aktardığına göre İsrail güvenlik kurumları içinde bu milislerin desteklenmesi konusunda görüş ayrılığı bulunuyor. Destekleyenler, bu yaklaşımın Hamas’a karşı taktiksel fayda sağladığını ve askerler üzerindeki riski azalttığını savunurken; karşı çıkanlar, silahların başka ellere geçmesi ya da bazı unsurların Filistin toplumuna yeniden entegre olabilmek için İsrail’e karşı dönmesi ihtimaline dikkat çekiyorlar.

Gazete, bu milislerin Hamas ve askeri kanadıyla baş edebilecek birleşik örgütsel yapıya sahip olmadığını, fiilen sadece İsrail ordusu ve Şin Bet’in denetimi altında hareket ettiklerini vurguladı.

Sonuç bölümünde Yediot Aharonot, bu grupların kısa vadeli taktik çözüm sunabileceğini, özellikle geniş çaplı yıkım operasyonları öncesinde Hamas mensuplarını tünellerde veya enkaz altında aramak için kullanılabileceğini belirtti. Ancak, örgütsel çatıdan yoksun bu yapıların Hamas’ın yerine geçme şansının bulunmadığını, Hamas’ın ateşkes sürecinde gücünü yeniden toparladığını ve kontrolünü pekiştirdiğini kaydetti.

Gazeteye konuşan sağcı bir siyasi kaynak, bu milislerin İsrail’e Lübnan Savaşı’nı hatırlattığını belirtti. O dönemde İsrail’in Filistin Kurtuluş Örgütü’ne ve daha sonra Hizbullah’a karşı Lübnanlı milisleri devreye soktuğunu hatırlatan kaynak, bu milislerin Sabra ve Şatilla mülteci kamplarında katliamlar gerçekleştirdiğini ve bunun sorumluluğunun İsrail’e yüklendiğini belirtti. Bu nedenle aşırıya kaçılmaması ve bu tür gruplara bel bağlanmaması gerektiğini vurguladı.


Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı: Silahlarını bırakıp barış yolunu seçen herkesi memnuniyetle karşılıyoruz

Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
TT

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı: Silahlarını bırakıp barış yolunu seçen herkesi memnuniyetle karşılıyoruz

Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan yaptığı açıklamada, devletin barışı veya ateşkesi reddetmediğini, ancak ateşkesin "düşmanı yeniden güçlendirmek için bir fırsat" olmaması gerektiğini söyleyerek, Hızlı Destek Kuvvetleri'ne (HDK) atıfta bulundu.

Egemenlik Konseyi tarafından dün yayınlanan açıklamada belirtildiği üzere, Burhan Cezire Eyaleti'ne yaptığı ziyarette, "silahlarını bırakıp barış yolunu benimseyen herkesi memnuniyetle karşıladığını" ifade etti. Ayrıca, "ülkeye ve orduya karşı kışkırtıcılık yapanların hesap vereceğini" vurguladı.

ABD Başkanı Donald Trump perşembe günü yaptığı açıklamada, ülkesinin Sudan'daki savaşı sona erdirmek için yoğun çaba sarf ettiğini ve buna çok yaklaştığını söyledi.

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre Sudan ordusu ile HDK arasındaki savaş, sivil yönetime geçiş için seçimlere yol açması beklenen geçiş döneminde yaşanan iktidar mücadelesinin ardından 2023 Nisan ayının ortalarında patlak verdi.


Sudanlı doktorlar, Kuzey Kordofan'da HDK saldırısında 24 kişinin öldüğünü bildirdi

Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
TT

Sudanlı doktorlar, Kuzey Kordofan'da HDK saldırısında 24 kişinin öldüğünü bildirdi

Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)

Sudan Doktorlar Ağı'na göre Hızlı Destek Kuvvetlerinin (HDK yerinden edilmiş insanları taşıyan bir araca saldırısı sonucu, aralarında sekiz 8 çocuğun ve birkaç kadının da bulunduğu 24 kişi hayatını kaybetti.

Ağ, aracın Güney Kurdufan eyaletinden kaçan yerinden edilmiş insanları taşıdığını ve el-Rahad şehrine geldiğinde hedef alındığını, bunun sonucunda ikisi bebek olmak üzere 24 kişinin öldüğünü ve çok sayıda kişinin de tedavi için şehrin hastanelerine kaldırıldığını belirtti.

Doktorlar Ağı, bölgenin ciddi tıbbi kaynak sıkıntısı çektiği, bu durumun yaralı ve yerinden edilmiş kişilerin acılarını daha da artırdığı son derece karmaşık sağlık ve insani koşullar altında saldırının gerçekleştiğini ifade etti.