İsrailli bir şirket oral aşı üretimi için çalışıyor

İsrail aşılama kampanyaları noktasında lojistik hizmetlerini kolaylaştırıyor

Koronavirüs aşısı (AP)

İsrailli ilaç şirketi Oramed Grup Kovid-19’a karşı bir kapsül aşı geliştirmek için çalışıyor.
AFP’nin Oramed CEO’su Nadav Kidron’dan aktardığına göre, şirketin, yan kuruluşu Oravax aracılığıyla Ağustos başında aşının ilk klinik deneylerine başlaması bekleniyor. Dünya nüfusunun şu ana kadar yalnızca yüzde 15’i tam olarak aşılanmışken, salgını sona erdirmek uzak bir ihtimal olarak görülüyor.
Kidron salgına bağışıklık kazandırılması noktasındaki kampanyaların lojistiğini kolaylaştırması sebebiyle, kapsül şeklindeki aşıların özellikle gelişmekte olan ülkelerde önemli olduğunu belirtti. Ayrıca söz konusu teknolojinin, enjeksiyon korkusu sebebiyle aşı olmayı kabul etmeyen kişileri aşılama noktasında, zengin ülkelerdeki aşı kampanyalarına da destek olabileceğini açıkladı. Yakın tarihli bir anket, aşı olmayı reddeden yaklaşık 19 milyon ABD’linin, kapsül şeklinde olması halinde aşılanmayı kabul edeceklerini ortaya çıkardı.
Kidron açıklamasında, “Bir aşının etkili olması için mümkün olduğu kadar çok insanın aşılanması gerek” ifadelerini kullandı. Kapsül şeklindeki aşının diğer faydaları arasında ise, daha az plastik atık ve daha az yan etki barındırması yer alıyor. Teorideki olumlu noktalara rağmen, aktif bileşenlerinin sindirim sisteminden geçmeme eğiliminde olması sebebiyle az sayıda kapsül aşının bu noktada başarılı olduğu belirtildi. Ancak ağız veya sindirim sistemi yoluyla bulaşan hastalıklara karşı geliştirilen aşılar dahil olmak üzere, bazı istisnaların bulunduğu açıklandı. Örneğin çocuk felci aşısı bu duruma örnek bir oral aşı.
2006 yılında kurulan Oramed Grup, sindirim sisteminin oldukça asidik olan ortamına dayanabilen bir kapsül geliştirerek, teknik engellerin üstesinden geleceğine inanıyor. Kidron şirketinin söz konusu oral aşıyı, salgından çok önce, şuana kadar yalnızca enjeksiyonla verilen şeker hastalarına, ‘oral insülin’ sağlanması noktasında geliştirdiğini açıkladı.
Kidron şirketin, Nobel Kimya Ödülü sahibi Bilimsel Danışma Komitesi üyesi Avram Hershko ile işbirliği içerisinde geliştirdiği teknolojinin, insülini yavaş yavaş çözünen bir kapsül içerisinde koruduğunu söyledi. Böylece kapsül enzimlerin ince bağırsaktaki insüline saldırmasını engelleyen molekülleri serbest bırakıyor. Oral insülinin ABD’deki klinik deneylerde yüzlerce hasta üzerinde test edildiği ve şu anda Faz-3 denemelerinde olduğu bildirildi. Şirketin yan kuruluşu Oravax tarafından geliştirilen kapsül şeklindeki kovid-19 aşısı için de aynı mekanizmayı kullandığı belirtildi. Şirketin bilim insanları bağışıklık tepkisini ölçmek için koronavirüse benzer sentetik moleküller geliştirdi. Bu moleküller başak proteini, viral zarf ve membran proteini gibi hastalığın temel bileşenlerinden oluşan proteinleri taklit ediyor.
Pfizer ve AstraZeneca gibi onaylı olan aşıların çoğu, yalnızca spike proteinine dayanıyor. Bu da virüsün spike proteinindeki mutasyon sebebiyle, bu aşıların etkinliğinin zamanla etkisiz hale gelmesine neden oluyor.
Kidron birçok virüsü hedef alarak, Oravax aşısının mutant virüslere karşı daha dirençli olabileceğini söyledi. Şirket, Güney Afrika gibi bir kaç ülkede klinik çalışmalar yapmak üzere talepte bulundu. Şirket, Sağlık Bakanlığından izin gelmesi halinde birkaç hafta içerisinde İsrail’deki ilk denemelerini başlatmayı hedefliyor. Kidron, oral aşının özellikle henüz yeterli miktarda aşı dozu alamamış gelişmekte olan ülkelerde önemli bir rol oynayacağını düşündüğünü söyledi.
Kovid-19’a karşı geliştirilen oral aşının başarıya ulaşması halinde, bunun, gelecekteki oral aşı üretimi noktasında bir umut olacağını ayrıca belirtti. Kidron sözlerini şu şekilde tamamladı: “Hayal edin. Grip aşısı size posta yoluyla geliyor, aşıyı alıyorsunuz ve hastalık bitiyor.”