Mısır su tesislerini yeniliyor

Asvan Barajı rezervuarlarının restorasyonu yapılıyor.

Nahda (Rönesans) Barajı. (Reuters)
Nahda (Rönesans) Barajı. (Reuters)
TT

Mısır su tesislerini yeniliyor

Nahda (Rönesans) Barajı. (Reuters)
Nahda (Rönesans) Barajı. (Reuters)

Etiyopya’nın Nil Nehri üzerinde inşa ettiği Nahda Barajı’nı faaliyete geçmesi için geri sayım devam ederken Mısır yönetimi, mevcut kaynakların en iyi şekilde kullanılması ve Nahda Barajı sebebiyle karşılaşılması beklenen zararın ele alınmasına yönelik ulusal planı kapsamında adımlar atmaya devam ediyor. Kahire hükümeti, Asvan Yüksek Barajı’nı ve rezervuarlarını (ülkenin güneyinde) yenilemek için çalışıyor.
Mısır ve Sudan, Etiyopya’nın Mavi Nil (Nil nehrinin ana kolu) üzerine inşa ettiği barajın, kendi su kaynaklarını etkileyeceğinden endişeleniyorlar.
Addis Ababa yönetimi geçen ay yaptığı açıklamada, barajın rezervuarlarını doldurmada ikinci yıl hedefine ulaştığını, bunun elektrik üretmek gerekli ilk iki türbini çalıştırmasını sağlayacağını duyurmuştu.
Mısır Su Kaynakları ve Sulama Bakanı Muhammed Abdulati dün, bakanlığın hazırlanmakta olan “Asvan Yüksek Barajı’nın Gözlem Gelişimi” çalışması ve Asvan rezervuarları restorasyon çalışması ile ülke genelindeki tüm su tesislerinin yapısal durumunu takip etme konusunda kararlı olduğunu söyledi.
Bakan Abdulati, Asvan Yüksek Baraj’ı ve Rezervuarları Genel Komite’nin Yüksek Danışma Konseyi toplantısına başkanlık etti. Toplantıya Bakanlığın ve Ulusal Su Araştırmaları Merkezi’nin önde gelen isimleri, tüm ilgili tarafların temsilcileri, profesörler ve uzmanlar katıldı.
Abdulati’nin belirttiğine göre toplantıda devam etmekte olan seller, su sisteminin en verimli şekilde işletilmesi amacıyla bakanlık tarafından alınan tedbirler ve sorunlarla etkili bir şekilde başa çıkmak için farklı senaryolar ele alındı.
Mısırlı Bakan, toplantının uzmanların ve üniversitelerden profesörlerin katılımıyla, baraj, rezervuarları ve ekleri ile ilgili teknik konuları görüşmek üzere kalıcı ve devamlı olarak düzenlenmesinin önemine dikkat çekti. Bakan Yüksek Danışma Konseyi’nin, sahip olduğu rolün etkinliğini artırmak için bir dizi yetkilinin ve uzmanın da dahil edilmesiyle 2016 yılında yeniden kurulduğunu duyurdu.
Mısır, tarım ve içme suyu ihtiyaçlarının yüzde 90’ından fazlasını Nil Nehri’nden karşılıyor.
Etiyopya, 2011 yılında hidroelektrik enerji üretimi ve ihracatı gerekçesi ile yaklaşık 4 milyar dolar değerinde olduğu tahmin edilen Nahda Barajı projesini başlattı. Proje neredeyse yüzde 80 oranında tamamlandı.
Mısır, Etiyopya ve Sudan arasında 10 yıldır aralıklarla devam eden müzakerelerde ise herhangi bir anlaşmaya varılamadı.



Microsoft karbon ayak izi sorununu insan dışkısıyla çözecek

Vaulted Deep'in ortak kurucusu Omar, Hutchinson sahasının açılış töreni sırasında ekip liderlerini yönlendiriyor (Vaulted Deep)
Vaulted Deep'in ortak kurucusu Omar, Hutchinson sahasının açılış töreni sırasında ekip liderlerini yönlendiriyor (Vaulted Deep)
TT

Microsoft karbon ayak izi sorununu insan dışkısıyla çözecek

Vaulted Deep'in ortak kurucusu Omar, Hutchinson sahasının açılış töreni sırasında ekip liderlerini yönlendiriyor (Vaulted Deep)
Vaulted Deep'in ortak kurucusu Omar, Hutchinson sahasının açılış töreni sırasında ekip liderlerini yönlendiriyor (Vaulted Deep)

Microsoft, insan atıklarını yeryüzünün yaklaşık 1500 metre altına pompalayarak muazzam seviyedeki karbon ayak izini azaltmaya çalışıyor.

Teknoloji devi yapay zeka alanındaki girişimleriyle daha da artan devasa karbon ayak izini, alışılmadık bir sera gazı giderme stratejisi kullanarak dengelemeyi umuyor.

Microsoft perşembe günü Vaulted Deep'ten 4,9 milyon metrik tonluk dayanıklı karbondioksit giderme kredisi satın almak üzere bir anlaşma yaptığını duyurdu. Şirket, insan ve çiftlik atıklarının karışımından oluşan "biyolojik gübre kompostu"nu, karbon kredileri karşılığında yeraltının derinliklerine enjekte ediyor.

Microsoft'un aldığı karbon kredisi gelecek yıldan başlayarak 12 seneye yayılacak. Yeraltının derinliklerine gönderdikleri her 1 ton karbon için bir karbon giderme kredisi alacaklar.

Vaulted Deep'in kurucu ortağı ve CEO'su Julia Reichelstein, Wall Street Journal'a yaptığı açıklamada "Farklı türlerde organik atıklar alıyoruz" diyor.

Reichelstein "Bugün yeryüzünde sorunlara yol açan, çamurumsu ve genellikle kirli organik atıkları alıp kalıcı karbon giderimi için yerin çok derinlerine gönderiyoruz" diye ekliyor.

Vaulted Deep'in kullandığı atık genellikle bulamaç oluyor; tam olarak katı, sıvı veya gaz değil. Geleneksel olarak işlenmesi zor olan bu tür atıklar, sıklıkla arazilerde bırakılarak besin kirliliğine ve PFAS diye bilinen "sonsuz kimyasalların" su sistemlerine yayılmasına yol açıyor.

Ancak Vaulted Deep, bulamacı alıp doğal kaya oluşumlarının derinliklerine aktarıyor. Şirket daha sonra toprağın altında depoladığı karbon miktarına göre karbon kredisi satıyor. Habere göre bu kredilerin bir metrik tonu halihazırda yaklaşık 350 dolardan satılıyor.

2020'den 2024'e kadar 75,5 milyon ton CO2 salan Microsoft gibi şirketler, organik atıkları yerin binlerce metre altında depolamanın emisyon hedeflerine ulaşmalarına katkı sağlamasını umuyor.

Microsoft'un 2030'a gelindiğinde karbon negatif olma hedefi var ve kuruluşundan bu yana yaydığından daha fazla sera gazını 2050'ye kadar ortadan kaldırmayı umuyor.

Microsoft bugüne kadar çok sayıda karbon giderme kredisi satın aldı. Habere göre Vaulted Deep'le anlaşmasının dışında, bu yıl şimdiye kadar 59 milyon tonu satın alınmış olmak üzere 83 milyon tondan fazla karbon giderme kredisi edindi.

Teknoloji devinin enerji ve karbon gideriminden sorumlu kıdemli direktörü Brian Marrs, Vaulted Deep'e yapılan yatırımın her iki taraf için de faydalı olduğunu dile getiriyor.

Marrs "Esasen biyokatıları alıyorlar ve bugün bunların çoğu arazilere yayılıyor" diyor. 

Su havzalarında besin [kirliliğine] ve diğer kirleticilerin yayılmasına neden olabilir ve bu biyokatıları çevreye rahatsızlık veremeyeceği, karbonu atmosfere geri göndermeyeceği bir yerde izole etme yaklaşımı, bu ortak fayda yaklaşımı bizim için çok ama çok ilgi çekici.

Independent Türkçe