Libya'dan Avrupa kıyılarına göç edenlerin sayısı yeniden artıyor

Uluslararası Göç Örgütü, bu yılın başından Ağustos ayına kadar 20 binden fazla göçmenin kurtarıldığını açıkladı

Libya sınırındaki bir grup Afrikalı göçmen (AFP)

Başta Libya'da bir yıldır yaşanan nispi sakinlik olmak üzere çeşitli nedenlerle Libya kıyılarından Avrupa kıyılarına doğru yola çıkan göçmen gruparının sayısı yıllardır kaydedilmeyen bir artışa tanık oluyor.
Uluslararası Göç Örgütü, bu yılın başından Ağustos ayına kadarki sürede 20 bin 257 göçmenin denizde yakalandığını veya kurtarıldığını, bunun yaklaşık olarak geçen yıl kurtarılan veya yakalanan ve Libya'ya geri dönen toplam göçmen sayısına eşit olduğunu açıkladı.
Adını vermeyi reddeden Libya deniz kuvvetlerinden bir yetkili, AFP'ye yaptığı açıklamada, Libya'dan ayrılan düzensiz göçmenlerde geçen yılın aynı dönemine göre Ocak ve Temmuz ayları arasında yüzde 100'lük bir artış olduğunu doğruladı.
Göçmen hukuku uzmanı ve araştırmacı Enver el-Verfali, düzensiz göçmen sayısındaki bu artışın çeşitli nedenlerden kaynaklandığına söylüyor. Bunlardan birinin özellikle de Libya'nın yaklaşık bir yıldır yaşadığı göreceli sakinlik olduğunu düşünüyor.
El-Verfali şöyle açıklıyor: "Libya’daki kayıtlar, çeşitli göstergelerle birlikte göçmen sayısında eşi görülmemiş bir artış olduğunu gösteriyor. Bunlardan en önemlisi, ülkenin batısında son dönemde yaşanan ve göreceli de olsa bir güvenlik istikrarı halinin yolunu açan savaşın sona ermesidir. Bu durum, kaçakçıları, göçmenlerin Akdeniz'i geçmek için ideal bir fırsat olduğu konusunda ikna etmeye teşvik etti.”
Libyalı insan hakları savunucusu, "Geçen yılki küresel kapanma, Libya topraklarında yeniden göç gemilerine binme fırsatını bekleyen göçmenlerin sayısında artışa neden olduğu için, devasa büyüklükteki göçler bir ölçüde mantıklı. Aynı zamanda bu nedenle bu yıl kaydedilen rakamlar büyük ölçüde bekleniyordu."
Muammer Kaddafi rejiminin devrilmesinden sonra Libya, özellikle Batı ve Doğu'daki iki rakip güç arasında güç mücadelelerinin yaşandığı bir kaosa sürüklendi.
2020 yazında taraflar arasında ateşkes konusunda anlaşmaya varıldı. Ardından bu yılın başında geçiş hükümeti kuruldu.
Siyasi analist, profesör Milud el-Hac, Libya'nın bugün sahip olduğu göreceli istikrarın, Akdeniz kıyılarındaki göçmen akışının artmasının ana nedeni olduğuna inanıyor, ki bu büyük ölçüde doğru.
Güvenlik hizmetlerinin zayıflamasına katkıda bulunan silahlı çatışmaların kaçak göçmenlerin geçişini kolaylaştırdığını gösteriyor. Ancak aynı zamanda, hayatlarından endişe etmek ya da silahlı adamlar tarafından fidye için kaçırılmak göçmenleri korkutuyor ve denizi geçme macerasına atılmadan önce onları düşündürüyor.
Ülke, her yıl Libya kıyılarının yaklaşık 300 kilometre açıktaki İtalya kıyıları üzerinden Avrupa'ya ulaşmaya çalışan on binlerce göçmen için önemli bir geçiş noktası.
Uluslararası Göç Örgütü'ne göre, geçen ayın sonunda Akdeniz'de Libya açıklarında yaklaşık 60 göçmen öldü.
Örgüt Temmuz ayı ortasında yaptığı açıklamada, Akdeniz'de Avrupa'ya ulaşmaya çalışırken ölen göçmen sayısının bu yıl iki kattan fazla artarak 900'e ulaştığını söyledi.
Libya Sahil Güvenlik ekipleri, bazıları harap olan sınırlı sayıda gemiyle göçmenlere yönelik arama veya kurtarma operasyonlarını yürütmekte büyük zorluklarla karşı karşıya kalıyor. Ayrıca bu operasyonlar genellikle riskli ve zahmetli.
Deniz kuvvetleri eski subayı Abdurrahman el-Mahmudi, Libya'nın karşı karşıya olduğu yüklerin ağır olduğunu ve ülkenin sınırsız göçmen akışına karşın büyük uluslararası yardıma ihtiyacı olduğunu söylüyor.
El-Mahmudi konuya dair şu değerlendirmeyi yaptı:
“Örneğin Libya'ya komşu olan İtalya, Malta, Yunanistan gibi ülkeleri ele alalım. Geniş ve gelişmiş denizcilik kabiliyetleri ile bu ülkeler çeşitli uluslararası vesilelerle göçmen akınından mustarip olduklarını duyuruyorlar? Sınırlı imkanlarıyla Libya üzerindeki baskının boyutu nedir?”
Ayrıca sahil güvenliğin denizdeki tehlike durumlarına müdahale ederken ve değişken hava koşullarında kurtarma operasyonlarını yürütürken bazen ölüm riskiyle karşı karşıya kaldığını da sözlerine ekledi
Eski ordu, Libya'nın göçmenlerin yelken açtığı güney Avrupa'daki hedef ülkelerle daha büyük ve daha kapsamlı bir işbirliğine ihtiyacı olduğunu, çünkü düzensiz göçün büyümesi olgusunun Avrupa'dan önce Libya'yı ağırlaştırdığını ve bu nedenle gerçek işbirliğinin yapılması gerektiğini ve Libya'nın bunu yapması gerektiğini belirtiyor.
Libya Donanması, ülkenin kıyılarında kurtarma operasyonlarının gerçekleştirildiği mütevazı sayıda gemi ve tekneye sahip.
Yıllardır İtalya ve Avrupa Birliği, bu göçmenlerin Avrupa'ya ulaşmasını önlemek için Libya sahil güvenliği için bakım, ekipman ve eğitim faaliyetlerini finanse etti. Ancak Libya, deniz yeteneklerini daha büyük ölçekte geliştirme ihtiyacı olduğunu vurguluyor.
Sivil toplum kuruluşları ve BM kuruluşları, denizde yakalanan göçmenlerin barınaklarındaki kötü koşullar nedeniyle Libya'ya geri dönmelerini ve maruz kaldıkları kötü muameleyi eleştiriyor.
Uluslararası deniz hukuku uyarınca, denizde kurtarılan göçmenlerin güvenli bir limana götürülmesi gerekiyor. Birleşmiş Milletler Libya'yı güvenli bir yer olarak görmüyor, ancak Libya makamları onları başka bir yere nakletmek için yeterli kapasiteye sahip olmadıklarını söylüyor.