Libya'da yeniden savaş günlerine dönme uyarıları yapılırken ülkenin batısından askeri yığınak yapıldığı haberleri geliyor

TM’de seçim yasasının ele alındığı oturumda, milletvekilleri arasında tartışma yaşandı

Libya Temsilciler Meclisi’nin dünkü oturumundan bir kare (TM Resmi İnternet Sitesi)

Libya’da, ülkenin batısında Müslüman Kardeşler'e (İhvan) sadık silahlı milislerin askeri yığınak yaptıklarına dair haberler gelirken geçiş yönetimine bağlı askeri güçlerin komutanlarından biri, ülkede yeni bir savaşın patlak vermesi olasılığına karşı uyardı. Öte yandan ABD, 24 Aralık’ta yapılması planlanan milletvekili ve cumhurbaşkanlığı seçimlerinin anayasal temeliyle ilgili uzlaşıya varılması konusunda Libya’ya yönelik baskısını sürdürdü.
Temsilciler Meclisi'nin (TM) dün Libya’nın doğusundaki Tobruk şehrinde bulunan binasında gerçekleşen oturumda, cumhurbaşkanının doğrudan halk tarafından seçilmesini öngören seçim yasasının maddeleri tartışılırken bazı milletvekilleri arasında sözlü tartışmalar ve yumruklaşmalar yaşandı.
TM Başkanı Akile Salih, oturumun güvenliğini sağlamaktan sorumlu görevliden kavgayı sonlandırmasını ve sözlü tartışmayı durdurmasını istedi. 24 Aralık'ta yapılması planlanan cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aday olmak isteyen çifte vatandaşlığa sahip kişilere veya askeri personele ilişkin maddeye dair milletvekilleri arasında başlayan hararetli tartışmanın yumruklaşmaya dönüşmesinin ardından milletvekillerinden birine ya oturumu terk etmesi ya da sessiz kalması söylendi.
TM Başkanı Salih, milletvekillerinin fikirlerini ve yasa tasarısının önümüzdeki Pazartesi günü yapılacak oturuma kadar TM Hukuk Komisyonu’na havale edilmesinden sonra yaptığı açıklamada milletvekillerinin dünkü oturumda seçim yasasının hazırlanmasında son aşamaya geldiklerini açıkladı.
Öte yandan Libya Yüksek Seçim Komisyonu, yurtiçindeki 2,8 milyondan fazla seçmenin kayıt sürecinin sona erdiğini ve bu akşam itibariyle yurt dışındaki seçmenlerin kayıt sürecinin başladığını duyurdu. Yüksek Seçim Komisyonu Başkanı İmad es-Sayih, her Libya vatandaşı için göreve aday olma hakkına saygı duymaya çağırdı.
Muhammed el-Menfi başkanlığındaki Başkanlık Konseyi ve Abdulhamid Dibeybe liderliğindeki Ulusal Birlik Hükümeti’ne (UBH) bağlı Batı Bölgesi Komutanı Tümgeneral Usame el-Cuveyli, savaşın yeniden patlak verebileceğine dair bir takım işaretlerin tekrarlandığını söyledi. Tümgeneral Cuveyli, “Ülkede halen savaşı tercih edilen bir seçenek olarak gören bir taraf varsa o halde savaş olsun” şeklinde konuştu. 5+5 Ortak Askeri Komitesi’nin Libyalı çeşitli taraflara ve Birleşmiş Milletler Libya Destek Misyonu’na (UNSMIL) gönderdiği mesajları reddettiğini açıklayan Tümgeneral Cuveyli, Ortak Askeri Komite’yi, savunma bakanı atanmasını ve UNSMIL’e Libya Siyasi Diyalog Forumu’na (LSDF) baskı yapmasını isteyerek yetki sınırlarını aşmakla suçladı.
Ortak Askeri Komite’nin Fayiz es-Serrac başkanlığındaki Ulusal Mutabakat Hükümeti (UMH) tarafından Türkiye ile imzalanan anlaşmaları ve mutabakat zabıtlarını dondurma talebini şiddetle reddettiğini söyleyen Tümgeneral Cuveyli, söz konusu anlaşmaların sivil devleti sona erdirmeyi amaçlayan saldırganlığı püskürtmeye yardımcı olmak için hükümetin talebi üzerine yapıldığını vurguladı. Ortak Askeri Komite'nin önceki hükümet (UMH) tarafından oluşturulan askeri ve güvenlik teşkilatlarının yeniden yapılandırılmasıyla ilgisi olmadığını söyleyen Tümgeneral Cuveyli, Komitenin, bir savunma bakanı atamasını talep ederken sivil yönetimi reddeden bir tarafın varlığını göz ardı ettiğine dikkat çekerek, “Savunma Bakanının sadece Libya’nın batısı üzerinde mi yetkisi olacak?” diye sordu.
Diğer taraftan ABD'nin Libya Özel Temsilcisi ve Trablus Büyükelçisi Richard Norland, Pazartesi günü akşam Rabat'ta Fas Dışişleri Bakanı Nasır Burita ile bir araya geldi. İki yetkili, uluslararası toplumun Libyalıların LSDF’den çıkan 24 Aralık'ta milletvekili ve cumhurbaşkanlığı seçimleri yapma arzusunu gerçekleştirmelerine nasıl yardımcı olabileceklerini görüştüler. Görüşmede ayrıca Libya'daki yabancı askeri varlığın bir an önce azaltılmasının önemi vurgulandı.
Fas’ın tüm tarafları önlerindeki zor konularda Libya halkının çıkarına hareket etmeye yönlendirme konusundaki çabasını takdir eden Norland, seçimlerin zamanında yapılabilmesi için yasal ve anayasal çerçeveyi oluşturmanın zamanının geldiğini kaydetti.
ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, Mısır, Türkiye ve Fas'ı ziyaret eden, Kahire ve Ankara'da üst düzey yetkililerle ve Rabat'ta Fas Dışişleri Bakanı Nasır Burita ile bir araya gelen Norland'ın, görüşmelerinde milletvekili ve cumhurbaşkanlığı seçimleri için gereken anayasal temelin bir an önce kabul edilmesi ve yasal çerçevenin acilen oluşturulması gerektiğini vurguladığı belirtildi. Açıklamaya göre Norland, ‘adil bir şekilde yapılacak seçimlerin istikrarlı, ortak ve demokratik bir Libya'ya doğru atılması gereken önemli bir adım olduğunun’ altını çizdi.
Norland’ın, istikrarın, siyaset ve güvenlik alanında devam eden ilerlemenin Libyalılar için artan ekonomik fırsatlar, yabancı yatırım ve refaha açılan yol olduğunu bir kez daha teyit ettiği belirtilen açıklamada, ABD’li diplomatın, Kahire'de (Libya Ulusal Ordusu (LOU) lideri) Mareşal Halife Hafter ile bir araya geldiği belirtildi. Açıklamaya göre Norland, Libyalı önemli isimlerle yaptığı son temaslarda olduğu gibi Hafter ile olan görüşmesinde de ABD'nin Libya halkının dış baskıdan uzak açık bir demokratik süreçle kendi liderlerini seçme hakkına verdiği desteği vurguladı ve Libyalılar için en iyi olanı yapmak adına önde gelen siyasi isimleri bu kritik dönemde nüfuzlarını kullanmaya çağırdı.
Öte yandan UBH Başbakanı Abdulhamid Dibeybe, Pazartesi günü akşamı, Bingazi ve Derne’yi Yeniden İnşa Fonu Müdürü Ali Ebhayri ile üzerinde çalışacağı çalışma planı ve gerekli mali ödenekleri görüştü. Toplantıya, Libya Ulaştırma Bakanı Muhammed Salim eş-Şehubi de katıldı. Ebhiri’ye çalışmalara başlama yetkisi veren Dibeybe, çalışmaların hızlı bir şekilde tamamlanması gerektiğini vurguladı.
UBH, Bingazi ve Derne şehirlerinde savaştan zarar gören bölgelerin yeniden inşası ve kalkındırılmasının yanı sıra kalkınma hedeflerine ulaşılması, hasar gören binaların ve altyapının iyileştirilmesi için 1,5 Libya dinarı tahsis etti.