عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
DÜNYA

Mısır, Bennett'in olası Kahire ziyaretinin ardından İsrail-Filistin “barışının” canlanmasını bekliyor

Mısırlı işçiler ekipmanlarıyla Gazze'de yıkılan kulelerin ve evlerin molozlarını kaldırıyor (EPA)
Mısırlı işçiler ekipmanlarıyla Gazze'de yıkılan kulelerin ve evlerin molozlarını kaldırıyor (EPA)
TT
TT

Mısır, Bennett'in olası Kahire ziyaretinin ardından İsrail-Filistin “barışının” canlanmasını bekliyor

Mısırlı işçiler ekipmanlarıyla Gazze'de yıkılan kulelerin ve evlerin molozlarını kaldırıyor (EPA)
Mısırlı işçiler ekipmanlarıyla Gazze'de yıkılan kulelerin ve evlerin molozlarını kaldırıyor (EPA)

Mısır, önümüzdeki dönemde İsrail Başbakanı Naftali Bennett'in olası Kahire ziyareti sırasında Filistinliler ve İsrailliler arasındaki barış sürecini canlandırma çabalarında bir atılım bekliyor.
İsrail Başbakanı'nın medya danışmanı tarafından yapılan açıklamaya göre, Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi, İsrail Başbakanı'nı yakında "Mısır'a resmi bir ziyarette bulunmaya" çağırdı. Mısır Cumhurbaşkanı’nın daveti, İsrail Başbakanı ile Mısır istihbarat Servisi Başkanı Abbas Kamil arasında Çarşamba günü Batı Kudüs’te gerçekleşen görüşmede geldi.
Mısır Dışişleri Konseyi üyesi ve eski Dışişleri Bakanı Yardımcısı Büyükelçi Raha Ahmed Hasan’a göre, Mısır ve İsrail arasındaki görüşmelerin seviyesi tırmanıyor. Özellikle güvenlik cephesinde son dönemde ardı arkası kesilmeyen bu görüşmeler, "zirve" noktasına ulaştı. Bu, başta iki devletli çözüm yolunda barış görüşmelerinin yeniden başlaması olmak üzere birçok konuda gerçek ve somut anlaşmalara varma olasılığını artırıyor.
Mısır'ın olağanüstü sorunlara çeşitli düzeylerde çözüm bulma çabalarında büyük adımlar attığını söyleyen Raha, Şarku'l Avsat'a yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı: “Mısır, direniş hareketleri ile İsrail arasında ateşkesin kurulması, Gazze'nin yeniden inşası, tutsakların durumu ve mal taşımacılığı sorunu, trafik ve diğer günlük meselelerle ilgili sorunlara çözüm bulma çabalarında önemli adımlar attı. Mısır ayrıca iki devletli çözüm için belirli bir gündem ve net bir zaman çerçevesi doğrultusunda ciddi bir barış müzakereleri sürecini başlatmak için adımlar atıyor.”
Bennett'in olası ziyareti, 2010 yılından bu yana bir İsrailli yetkilinin Mısır'a yaptığı ilk ziyaret olacak. Taraflar arasında Mısır’daki son görüşme 2010 yılında Eski Mısır Cumhurbaşkanı Hüsnü Mübarek ile mevkidaşı Şimon Peres arasında gerçekleşmişti. Bennett, İsrail-Mısır ilişkilerinin diplomatik, güvenlik ve ekonomik yönleri ve Gazze Şeridi'ndeki güvenlik durumunda Mısır arabuluculuğu konularını daha önce Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas ile görüştü. Kamil'in Tel Aviv ve Ramallah ziyareti, Mısır'ın İsrail ile Gazze Şeridi'ndeki Filistin direniş grupları arasında uzun vadeli bir ateşkes sağlama çabaları çerçevesinde gerçekleşti.
İsrail ile gerçek bir anlaşmaya varmanın ve barış müzakerelerini başlatmanın, İsrail'in gerçek bir barış iradesine ve ABD’nin bu adımı açık bir şekilde arzu etmesine bağlı olduğunu söyleyen Raha, yeni ABD yönetiminin Cumhuriyetçilerle olan çatışmanın ışığında, Başkan Joe Biden'in ilk döneminde kapsamlı bir çözüm için baskı yapabileceğini dile getirdi.
İsrailli bir güvenlik yetkilisi, İsrail resmi yayın kuruluşu KAN'a, Gazze Şeridi ile gerilimi azaltmak amacıyla Katar'ın para transfer mekanizmasının önümüzdeki günlerde tamamlanacağını söyledi.
Gelişmeler, Mısır İstihbarat Teşkilatı Başkanı Abbas Kamil'in İsrail'e yaptığı ziyaret ve bu ziyarette Başbakan Naftali Bennett ve Savunma Bakanı Benny Gantz ile görüşmesinin ardından geldi. KAN, İsrail ile Gazze arasında çeşitli konularda temaslar çerçevesinde İsrail ordusundan kıdemli bir subayın da yer aldığı bir güvenlik misyonunun, Şarm eş-Şeyh'e gitmek üzere İsrail’den ayrıldığını bildirdi. Bu gelişme, İsrail Ulusal Güvenlik Konseyi'nin Sina sahillerine seyahat için uyarı seviyesini 1'den 3'e düşüreceğini açıklamasıyla aynı zamana denk geldi. Böylece Seyahat için uyarı seviyesi 20 yıl sonra ilk kez düşürülmüş oldu. Ancak Kuzey Sina'ya yönelik seyahat için uyarı seviyesi aynı kaldı.
İsrail medyası, Kamil'in ziyaretinin ve bir İsrail heyetinin Şarm eş-Şeyh ziyaretinin ateşkes çabalarını ilerleteceğini ve Filistinli grupların kararlaştırdığı bir tırmanışı önleyeceğini tahmin ediyor. Zaten bu da Kamil'in ziyaretinin hedeflerinden biri.
İsrail, Filistinlilerin cenazelerini geri almak, daha az sayıda mahkumu teslim almak, Gazze Şeridi’nin yeniden inşası karşılığında Hamas’ın elinde tutsak bulunan askerlerini Gazze'den geri almak istiyor, ancak Hamas bu teklifi kesin olarak reddetti.
Hamas hareketi, sükunetin sağlanması ve tutsak değişimi konularında iki paralel çizgide yürümeye hazır olduğunu, ancak bu iki konu arasında bağlantı kurulmaması gerektiğini ifade etti. Hareket İsrail'i manevra yapmakla suçladı. Hamas siyasi büro üyesi Mahmud ez-Zehar dün yaptığı açıklamada, "Arabuluculardan istenen, işgalcilere Filistin direnişinin taleplerini uygulamama yönündeki manevraları karşısında baskı yapmaktır. İnsani meselelerin tamamlanmasını talep ediyoruz. İşgalciler evleri yıktı. Arabuluculara söylenenle sahada uygulanan arasında fark var."
Hamas yetkilisi, mahkum takas anlaşmasıyla ilgili olarak şunları söyledi: "Mahkum takas anlaşması, mahkumlar karşılığında mahkumlar şeklinde olmalıdır. Bu dosyayı başka herhangi bir meseleye bağlamayacağız."

Daha fazlasını oku

 
 
DÜNYA

İsrail Lübnan'ın güneyindeki operasyonlarının kapsamını genişletiyor

Hizbullah, Safed'i vururken kendisine karşı halk isyanının ilk sinyalleri geldi
Hizbullah, Safed'i vururken kendisine karşı halk isyanının ilk sinyalleri geldi
TT
TT

İsrail Lübnan'ın güneyindeki operasyonlarının kapsamını genişletiyor

Hizbullah, Safed'i vururken kendisine karşı halk isyanının ilk sinyalleri geldi
Hizbullah, Safed'i vururken kendisine karşı halk isyanının ilk sinyalleri geldi

İsrail ordusu dün Lübnan'ın güneyindeki sarı hattın ötesinde gerçekleştirdiği askeri operasyonların kapsamını genişletti. Ormanlık alanlardaki roket atış mevzilerini hedef alan İsrail, eş zamanlı olarak sınırdan 40 kilometre derinliğe kadar uzanan geniş çaplı hava ve topçu bombardımanları düzenledi.

Öte yandan Hizbullah, Litani Nehri kıyısındaki Ganduriyye beldesinin doğu çevresinde İsrail kuvvetlerine pusu kurduğunu açıkladı. Şarku’l Avsat’a konuşan Lübnan'ın güneyinden yerel kaynaklar, bu ilerlemenin ‘İsrail'in hava saldırılarıyla tasfiye edemediği sarı hattın dışındaki roket atış mevzilerine ulaşmaya çalıştığı’ anlamına geldiğini söyledi.

Hizbullah, ateşkesin yürürlüğe girmesiyle birlikte askıya aldığı roket atışlarını dün yeniden başlattı; Safed, Kiryat Şimona ve Nehariya'daki askeri üslerin hedef alındığını duyurdu.

Bu gelişmeler yaşanırken Lübnan’ın güneyinde Hizbullah'a karşı halk isyanının ilk sinyalleri belirmeye başladı. Bölgedeki aktivistler, örgütle ilk siyasi yüzleşmeyi başlatarak Sur ve Nebatiye şehirleri adına iki çağrı yayımladı. Çağrılarda her iki şehrin ‘açık’ ve ‘silahsız’ ilan edilmesi, İsrail bombardımanından korumak amacıyla ‘Lübnan devletinin otoritesi ve güvencesi altına’ alınması talep edildi.

DÜNYA

ABD, ablukayı delerek İran'a ulaşmaya çalışan bir gemiyi engelledi

Umman Körfezi'nde bir tankerin hareketlerini izleyen bir Amerikan askeri (AFP)
Umman Körfezi'nde bir tankerin hareketlerini izleyen bir Amerikan askeri (AFP)
TT
TT

ABD, ablukayı delerek İran'a ulaşmaya çalışan bir gemiyi engelledi

Umman Körfezi'nde bir tankerin hareketlerini izleyen bir Amerikan askeri (AFP)
Umman Körfezi'nde bir tankerin hareketlerini izleyen bir Amerikan askeri (AFP)

ABD’li bir yetkili dün, ABD Silahlı Kuvvetleri’nin İran limanlarına yönelik ablukayı delmeye çalışan bir ticaret gemisini daha durdurduğunu bildirdi.

Askeri operasyonlara dair açıklamalarda bulunduğu için kimliğinin gizli kalmasını isteyen bir yetkiliye göre Gambiya bandıralı dökme yük gemisi Lian Star, İran’daki bir limana girmeye çalışırken gece boyunca yapılan uyarıları dikkate almaktan kaçındı.

sdv
Hürmüz Boğazı yakınlarında Basra (Arap) Körfezi'nde yük gemileri (Reuters)

Yetkili, geminin Umman Denizi'nde Amerikan uçakları tarafından etkisiz hale getirildiğini ve sürüklenen geminin hâlâ orada kontrolsüz biçimde seyrettiğini belirtti. Aynı yetkili, Amerikan kuvvetlerinin gemiye çıkarma yapmadığını da ekledi.

DÜNYA

İsrail ordusu, robot silahlarıyla yeni bir çehre kazanıyor

Gazze Savaşı sırasında İsrail ordusuna ait Roni adlı askeri robot (İsrail ordusu)
Gazze Savaşı sırasında İsrail ordusuna ait Roni adlı askeri robot (İsrail ordusu)
TT
TT

İsrail ordusu, robot silahlarıyla yeni bir çehre kazanıyor

Gazze Savaşı sırasında İsrail ordusuna ait Roni adlı askeri robot (İsrail ordusu)
Gazze Savaşı sırasında İsrail ordusuna ait Roni adlı askeri robot (İsrail ordusu)

İsrail ordusu, hedeflere tek başına saldırabilen, yer altında ve yer üstünde geniş alanları tarayabilen savaşçı robotlar, zırhlı personel taşıyıcılar ve çatışma bölgelerine askeri birlik indirmek üzere tasarlanmış hava araçlarından oluşan ‘entegre bir robot ordusu’ kurmak için çalışmalar yürütüyor.

İsrail Kanal 12 televizyonu, robotların İsrail askeri sistemindeki varlığını güçlendirmeye yönelik bu süreci ‘fiilen gerçekleşen bir devrim’ olarak nitelendirdi. Haber programında bu adımın, ‘7 Ekim 2023’te Gazze Şeridi’nde başlayan savaştan çıkarılan derslerden biri’ olduğu vurgulandı.

İsrail kanalının kapsamlı özel haberine göre Gazze Şeridi’ndeki savaş, İsrail ordusundaki ‘robotları’ özel birliklerin yürüttüğü basit deneysel araçlar olmaktan çıkararak gerçek bir devrime dönüştürdü.

Haberde, İsrail’in merkezindeki Tel HaShomer bölgesinde bulunan ve nispeten az bilinen bir askeri üsteki hangarda, gece gündüz durmaksızın yürütülen çalışmalara dikkat çekiliyor. Yenileme ve Bakım Merkezi olarak bilinen bu tesiste, zırhlı savaş araçlarının montajı, onarımı ve modernizasyonundan sorumlu birim faaliyet gösteriyor.

Dengeleri değiştirmek

Haberde, hasar görmüş askeri zırhlı araçlar ile yıllarca ‘değersiz hurda’ olarak kabul edilen eski araçların, savaş meydanına sıradan muharebe araçları olarak değil, birer robot olarak dönebilmesi için bu merkezde nasıl yeniden hayata geçirildiği açıklanıyor.

Robotik Sistemler Bölümü Başkanı Binbaşı A. yaptığı açıklamada, “Biz buna atığı altına dönüştürmek diyoruz” ifadesini kullandı.

Binbaşı A.’nın açıklamalarından, 2014 yılındaki savaşta Hamas’ın zırhlı personel taşıyıcılara verdiği zararın dönüm noktası olduğu anlaşılıyor. Yetkili, “Artık kullanılamayacak durumda olan bu personel taşıyıcılardan nasıl yararlanabileceğimizi sorgulamaya başladığımızda süreç hız kazandı” dedi.

vcdv c
Artık kullanılmayan zırhlı araçlar robotlara dönüştürülüyor. (İsrail ordusu)

Sayısız deney ve ardından gelen birkaç savaşın ardından, mevcut çatışmalarda robotların kapsamlı bir şekilde kullanılmaya başlandığı belirtildi. Haberdeki değerlendirmeye göre bu durum, İsrail ordusunun ‘robot kullanan bir ordu’ konumundan ‘bütünleşik bir robotik savaş doktrini inşa etmeye başlayan bir ordu’ seviyesine geçerek yaşadığı en dramatik dönüşümlerden biri oldu.

Haberde, son savaşın dengeleri değiştirdiği vurgulanarak, “Yalnızca teknolojiye güvenmenin yetersizliğini ortaya koyan 7 Ekim’deki ani saldırı, bu stratejik yönelimi daha da ileriye taşıyan ana unsur oldu” ifadesine yer verildi.

İlk robot savaşı... Gazze’de

İsrail Yapay Zeka ve Özerklik Programı Yürütme Ofisi Başkanı Emekli Albay Yaron Sarig, 7 Ekim savaşının ‘ilk robotik savaş’ olduğunu ifade etti.

Sarig’e göre, ‘drone sürülerinden manevra kabiliyetine sahip kara robotu ekiplerine kadar on binlerce araç’ savaş meydanına entegre edildi ve bu durum sadece kara unsurlarıyla da sınırlı kalmadı.

Yetkililerin aktardığına göre temel amaç; çatışma bölgelerine ve tuzaklanmış alanlara ilk olarak robotları göndererek riskleri azaltmak, tehlikeli görevleri icra etmek ve karmaşık bir savaş meydanında operasyonel üstünlük sağlamak oldu. Sonuç olarak, bizzat manevra birlikleri tarafından savaş alanında robotların kullanım hacminde, karmaşıklığında ve yaygınlığında dramatik bir niteliksel sıçrama yaşandı.

fdvfd
Gazze savaşı sırasında İsrail ordusuna ait Roni adlı askeri robot (İsrail ordusu)

Gazze’deki savaş, muharebe meydanının kökten değiştiğini kanıtladı. Bu doğrultuda Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir, 7 Ekim olaylarından çıkarılan derslerin bir parçası olarak geçtiğimiz şubat ayında İsrail ordusu bünyesinde bir ‘Robotik Birliği’ kurulması talimatını verdi.

Zamir’in bu kararı, havada, denizde, karada ve yer altında binlerce robotik aracın Gazze’de başarıyla çalıştırılmasına dair önemli verilerin ardından geldi. Bu araçların bir kısmı fiilen taarruz operasyonları gerçekleştirirken, diğerleri lojistik görevler üstlendi, tünelleri taradı ve intikal yolları ile stratejik aksları açtı.

Kanal 12, ordunun henüz tüm ihtiyaçlarını karşılamaktan uzak olmasına rağmen, bu devrimin şimdiden başladığını belirtti.

Hayalet Birliği’nin Komutan Yardımcısı ise, son savaşların insansız hava araçlarını (İHA) hemen her muharebe gücü için temel bir araç haline getirdiğini belirterek, “Gelecek harekatlar savaşçı robotların çağı olacak” dedi.

Yetkili sözlerini, “Hedefimiz, bu karmaşık araçları her askerin kolayca kullanabileceği basit ve erişilebilir sistemlere dönüştürmek” diyerek tamamladı.

Patlayıcıları etkisiz hale getirmek için robotların test edilmesi

İsrail ordusu, Gazze’deki savaşta patlayıcıları etkisiz hale getirmek üzere gönderilen küçük robotları ve D9 buldozerleri gibi birliklerin önünden ilerleyen sürücüsüz zırhlı personel taşıyıcıları test etti. Bu araçların her biri tek ve basit bir amaç için tasarlandı: Savaşçının bölgeye ilk giren unsur olmamasını sağlamak.

Binbaşı A. konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “Eskiden bir robotun askerlerin önünden ilerlemesinin imkansız olduğunu söylerlerdi; bugün ise robotları içeri göndermeden bölgeye adım atmayan komutanlar var” ifadelerini kullandı.

dcd
İsrail ordusuna ait Roni adlı askeri robot (İsrail ordusu)

İsrail ordusunun yoğun şekilde kullandığı sistemlerden biri olan ve ‘Demir Canavar’ olarak adlandırılan araç, patlayıcı taşıyabilen, yol açabilen ve çatışma bölgelerinde çeşitli görevler icra edebilen insansız bir platform olarak öne çıkıyor. Dev çelik gövdesi, her tarafına yerleştirilen kameralar, sensörler ve uzaktan kontrol sistemleri sayesinde sahada etkin şekilde görev yapabiliyor.

Binbaşı A., savaşın başlangıcında aracın kontrol menzilinin birkaç kilometreyle sınırlı olduğunu, ancak daha sonra bunun onlarca ve yüzlerce kilometreye ulaştığını söyledi.

Yenileme ve Bakım Merkezi’nin geçen yıl 40 adet ünite ürettiğini belirten Binbaşı A., “Bu yıl sayının 65’e ulaşmasını bekliyoruz. Üretim kapasitesi sürekli artıyor” dedi.

Gazze’de kullanılan robot sistemleri arasında onlarca ton ağırlığındaki dev Panda insansız buldozeri de bulunuyor. Ordu, bu aracı yol açma, engelleri kaldırma, binaları yıkma ve zorlu arazilerde çalışma gibi görevlerde kullanırken, operatörler güvenli bir noktadan aracı uzaktan yönetiyor.

Şarku’l Avsat’ın İsrail Kanal 12 televizyonundan aktardığına göre Roni adlı küçük robotlar da muharebe operasyonlarının ayrılmaz bir parçası hâline geldi. Bu robotlar tünellere giriyor, bomba ve el yapımı patlayıcıları etkisiz hâle getiriyor, kamera ve sensörlerle inceleme yapıyor ve istihbarat topluyor.

Binbaşı A., söz konusu robotun patlayıcıları askerler yerine üzerine alarak birçok askerin hayatını koruduğunu belirtti. “Robotun kapısını çalacağımız bir annesi yok” ifadesini kullanan Binbaşı, böylece asker kayıplarını önlemedeki rolüne dikkat çekti.

vfd vf
İsrailli askerler, Şubat 2024’te Kudüs’teki bir askeri mezarlıkta Gazze Savaşı sırasında ölen arkadaşlarının tabutunu taşıyor. (EPA)

Bu yeni sanayi kollarında kullanılan hizmet dışı kalmış zırhlı araç ve taşıtlara ek olarak ordu, sivil araç gereçleri de askeri amaçlı sistemlere dönüştürüyor. Binbaşı A., konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “En basit cihazı alıp askeri bir kabiliyete dönüştürüyoruz” ifadesini kullandı.

Ukrayna’dan teşvik

Haberde; muazzam teknolojik sıçramanın, yapay zekâ teknolojilerinin, sensör sistemlerinin, otonom kabiliyetlerin ve herkes için ucuz ve erişilebilir olan sivil teknolojilere yönelmenin tüm bu sürece katkı sağladığı belirtildi.

Rusya-Ukrayna Savaşı’nda tankları durduran küçük hava araçlarının yanı sıra Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy’nin, ‘bir Ukrayna robotunun üç Rus askerini esir almasıyla’ birliklerinin sahada asker olmadan bir Rus mevzisini ele geçirdiğini açıklaması, İsrail ordusu için itici bir güç oldu.

Rapora göre İsrail’in hedefi tam olarak bu: ‘Dronlar, savaşçı robotlar, tıbbi İHA’lar ve yaralı tahliye araçlarından oluşan entegre bir savaş sistemi.’ Binbaşı A. ise konuya ilişkin, “Bu artık bilim kurgu değil, fiilen yaşanıyor” ifadesini kullandı. Üstelik ordunun hedefi sadece savaşçı robotlarla da sınırlı kalmıyor.

Kapsamlı tıbbi hizmetler

Haberde, tamamen farklı bir kulvarda, başka bir robot türü üzerinde daha çalışıldığı aktarıldı. Askeri Tıp Kolordusu Araştırma ve Geliştirme Bölümü Başkanı Binbaşı Sharon Ogen, yaralı askerlere kan ünitelerini hızlı bir şekilde ulaştırmak için çalıştıklarını açıkladı.

Bu doğrultuda yeni bir fikir hayata geçirildi: Soğutulmuş kan ünitelerini taşıyan bir İHA çatışma bölgesine ulaşıyor ve ardından tam olarak doğru irtifada açılan akıllı bir paraşüt vasıtasıyla kanı güvenli bir şekilde aşağıya indiriyor.

cf
 İki İsrailli asker bir insansız hava aracını kontrol ediyor. (İsrail ordusu)

Bu süreç, sahada görev yapan doktordan başlayıp acil serviste sona eren entegre bir bilgi zinciri oluşturulmasına dayalı, üzerinde çalışılan bütünleşik bir tıbbi sistemin parçasını oluşturuyor.

Tüm bu ilerlemelere rağmen, İsrail ordusundaki robotik uzmanları temkinli konuşuyor. Hiçbiri, belirli hedeflere tek başına saldıran tamamen otonom robotik kuvvetlerin ne zaman görüleceğine dair kesin bir tarih vermeye yanaşmıyor. Ancak Binbaşı A.’ya bu soru sorulduğunda gülümseyerek, “Bu benim gerçekleşmesini dilediğim hayalim” diyor ve ekliyor: “Teknoloji artık tamamlanmak üzere.”